Yargıtay 23. Hukuk Dairesi E.2014/6424 K.2015/4118

Taraflar arasındaki sıra cetveline şikayetin yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı şikayetin reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde şikayetçi vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- KARAR -

Şikayetçi vekili, dava dışı borçlu... şirketinin maliki bulunduğu 9100 kg alüminyum külçe cinsindeki mahcuzların satılarak paraya çevrildiğini, ... İcra Müdürlüğü'nün 2011/82 sayılı dosyasında sıra cetveli düzenlendiğini, düzenlenen sıra cetvelinde birinci sırada dosya alacaklısı olarak şikayet edilenin tek alacaklı olarak yer aldığını, müvekkili alacaklısı olduğu ...3. İcra Müdürlüğü'nün 2010/30101 sayılı dosyasının ise menkul üzerindeki haczin devam etmediği gerekçesi ile sıraya alınmadığını, oysa hacizlerinin devam ettiğini, ayrıca sıra cetvelinin ilk haczin uygulandığı müvekkilinin alacaklı bulunduğu icra dairesince yapılması gerektiğini ileri sürerek, sıra cetvelinin iptaline, alacaklının alacağının sıra cetvelinden çıkartılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Mahkemece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre; şikayetçi tarafın iddialarının yerinde olmadığı, ...İcra Müdürlüğünce düzenlenen sıra cetvelinin usul ve yasaya uygun olduğu gerekçesi ile şikayetin reddine karar verilmiştir.

Kararı, şikayetçi vekili temyiz etmiştir.

1) Anayasa'nın 141/3. maddesine göre bütün mahkemelerin her türlü kararları gerekçeli olarak yazılır. 6100 sayılı HMK'nın 297/1-c maddesinde, hükmün, iki tarafın iddia ve savunmalarının özetlerini, anlaştıkları ve anlaşamadıkları hususları, çekişmeli vakıalar hakkında toplanan delilleri, delillerin tartışılması ve değerlendirilmesini, sabit görülen vakıalarla bunlardan çıkarılan sonuç ve hukuki sebepleri de kapsaması gerektiği öngörülmüştür.

Kararlarda bulunması gereken gerekçeler sayesinde taraflar, hükmün hangi maddi ve hukuki sebebe dayandırıldığını anlayabilecekleri gibi, karar aleyhine kanun yoluna başvurulduğunda da HUMK'nın 428. maddesi uyarınca Yargıtay incelemesi sırasında ancak bu gerekçe sayesinde kararın usul ve yasaya uygun olup olmadığı saptanabilecektir. Diğer bir anlatımla, Yargıtay denetimi ancak bir kararın gerekçe taşıması halinde mümkün olabilir.

Ayrıca yetersiz gerekçeyle hüküm kurulması, Anayasa'nın 2. maddesinde düzenlenen hukuk devleti ilkesini, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 27. maddesinde düzenlenen hukuki dinlenilme hakkını ve Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinin 6. maddesinde düzenlenen adil yargılanma hakkını ihlâl edecektir.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 07.12.2011 tarih 15-708 E, 737 K. sayılı ilamında açıklandığı üzere; gerekçe, hakimin (mahkemenin) tespit etmiş olduğu maddi vakıalar ile hüküm fıkrası arasında bir köprü görevi yapar. Gerekçe bölümünde hükmün dayandığı hukuki esaslar açıklanır.

Hakim, tarafların kendisine sundukları maddi vakıaların hukuki niteliğini (hukuk sebepleri) kendiliğinden (re'sen) araştırıp bularak hükmünü dayandırdığı hukuk kurallarını ve bunun nedenlerini gerekçede açıklar (Kuru, Baki/Arslan, Ramazan/ Yılmaz, Ejder. Medeni Usûl Hukuku Ders Kitabı 6100 sayılı HMK'na Göre Yeniden Yazılmış, 22 Baskı, Ankara 2011, s.472). Hakim, gerekçe sayesinde verdiği hükmün doğru olup olmadığını, yani kendini denetler.

Üst mahkeme de, bir hükmün hukuka uygun olup olmadığını ancak gerekçe sayesinde denetleyebilir. Taraflar da ancak gerekçe sayesinde haklı olup olmadıklarını daha iyi anlayabilirler. Bir hüküm, ne kadar haklı olursa olsun, gerekçesiz ise tarafları doyurmaz (A.g.e., s. 472).

Bu nedenle, mahkemece, şikayetin hangi nedenle reddedildiğine ilişkin yukarıda açıklanan ilkelere uygun gerekçe oluşturulması gerekirken, "davacı tarafın iddiaları yerinde olmayıp, düzenlenen sıra cetvelinin usul ve yasaya uygun olduğu" şeklinde yetersiz gerekçe ile hüküm kurulması doğru olmamıştır. 2-Bozma nedenine göre, şikayetçi vekilinin diğer temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine gerek görülmemiştir.