Yargıtay 23. Hukuk Dairesi E.2014/7585 K.2015/6661

Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- KARAR -

Davacı vekili, müvekkilinin dava dışı kooperatifin üyeleri, davalıların ise kooperatifin önceki ve şimdiki yönetim kurulu üyeleri olduklarını, davalıların kanuna ve anasözleşmeye aykırı işlemleri nedeniyle kooperatifin zarara uğratıldığı ve bu zararların müvekkilleri dahil tüm üyelerden tahsil edildiğini, müvekkillerin payına düşen ödemelerin toplamda 11.808,00 TL olduğunu ileri sürerek, 11.808,00 TL'nin faiziyle tahsilini talep etmiştir.

Davalılar vekili, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma, benimsenen bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre; dava dışı kooperatifin uğradığı zararlar için davalılar aleyhine sorumluluk davası açılabilmesi için kooperatif genel kurululunca bu yönde karar alınması ve davanın kooperatif denetim kurulu üyeleri tarafından açılması gerektiği, kişisel zararlar için ise muhatabın kooperatif olduğu gerekçesiyle, davanın redddine karar verilmiştir.

Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.

Dava, üyeler tarafından kooperatifin yöneticilerine karşı açılan tazminat istemine ilişkindir. Ortakların dava açma hakları doğrudan doğruya zarar ve dolaylı zarar durumuna göre değişiklik içerir. Yönetim ve denetim kurulu üyelerinin yasa ve anasözleşme hükümlerine aykırı davranışları ile ortaklığın malvarlığını azaltan veya kötüleştiren davranışları, ortaklar ve alacaklıların dolaylı zarar görmesine yol açar. Zira, bu tür tasarruflar payları oranında ortakları etkiler.

Başka bir anlatımla, ortaklığın doğrudan doğruya zarar görmesi, ortakların dolaylı zararıdır. Ancak, ortak dava tarihinde yürürlükte bulunan 6762 sayılı TTK’nın 340. maddesi yollaması ile 309/1. maddesi uyarınca dolaylı zarar dolayısıyla açtığı davada hükmedilecek tazminatı kendisi adına değil, ortaklığa verilmesi yönünde talepte bulunabilir. İkinci durum ise, doğrudan zarar halidir.

Bu halde, yöneticilerin veya denetçilerin eylemleri sonucunda ortakların ortaklığın zararından müstakil olarak gördükleri zararlar söz konusudur. Anılan zarar türünde ortaklığın zarar görüp görmemesinin bir önemi bulunmamaktadır. Esasen, bu zararın üçüncü kişinin gördüğü zarardan tek farkı, ortak olmanın sonucu olmasıdır. TTK'nın 336/5 maddesinde anlamını bulan bu dava türünde ise ortaklar talep ettiği tazminatın kendisi adına hükmedilmesini isteyebilirler.

Doğrudan zararın tazmini kooperatif, TTK'nın 341. madde hükmündeki usule uyarak 336/5. maddesi uyarınca yöneticilerden isteyebileceği gibi, ortak dahi dolaylı zarara uğradığı iddiasıyla 340. maddesi yollamasıyla 309/1. madde hükmü uyarınca kooperatife ödenmesini isteyerek yöneticilere dava açabilir.

Somut olayda, davacıların talep ettiği tazminat, esasen kooperatifin zararı olup, davacılar açısından dolaylı zarar niteliğinde bulunduğundan, tazminatın ancak kooperatife ödenmesi talep edilebilecekken, davacı üyeler zararın kendilerine ödenmesini talep ettiğinden mevcut yasal koşullar karşısında bu istek dinlenemeyeceğinden HUMK 438/son maddesi gereğince değişik gerekçeyle, sonucu itibari ile doğru olan kararın onanması gerekmiştir.