Yargıtay 23. Hukuk Dairesi E.2014/7863 K.2014/7667

Taraflar arasındaki sıra cetveline şikayetin bozma ilamına uyularak yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı şikayetin kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde şikayetçi vekili ile şikayet olunanlar F.. P.. vekili ile A.. S.. vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

-K A R A R-

Şikayetçi vekili, görevsiz Asliye Hukuk Mahkemesi'ne verdiği şikayet dilekçesinde, Ankara Cumhuriyet Vergi Dairesi'nin mükelleflerinden olan dava dışı borçlu şirketin vergi borçlarından dolayı, M.S.B İç Tedarik Bölge Başkanlığı Saymanlığı Müdürlüğü nezdindeki alacaklarına haciz konulduğunu, ancak paranın dağıtımı için düzenlenen sıra cetveline müvekkili kurumun dahil edilmediğini, oysa 6183 sayılı Kanun'un 21. maddesi uyarınca müvekkilinin alacağının ilk sırada olması gerektiğini ileri sürerek, sıra cetvelinin iptalini talep etmiştir. Şikayet olunanlar vekilleri, şikayetin reddini istemiştir.

Asliye Hukuk Mahkemesi'nin görevsizlik kararı ile dosyanın gönderildiği İcra Mahkemesi'nce şikayetin reddine dair 17.07.2008 tarihli karar, şikayetçi vekilinin temyizi üzerine Yargıtay 19. Hukuk Dairesi'nin 18.12.2008 tarih ve 10028 E., 12212 K. sayılı ilamı ile, 6183 sayılı Kanun'un 21/1. fıkrası uyarınca kamu alacağının ilk hacze iştirak etme imkânı bulunup bulunmadığının araştırılması gerektiği belirtilerek bozulmuştur.

Mahkemece bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonucunda şikayetin kabulü ile sıra cetvelinin iptaline dair verilen 25.03.2010 tarihli kararın şikayet olunanlar F.. P.. ile İ..

Ç.. vekillerince temyiz edilmesi üzerine Yargıtay 19. Hukuk Dairesi'nin 06.10.2010 tarih ve 6412 E, 10854 K. sayılı ilamı ile, sıra cetveli düzenlenirken ilk kesin haczin ve buna iştirak edecek hacizlerin belirlenmesi, bu iştirak derecesine ödeme yapıldıktan sonra para artarsa; izleyen derecelerin de aynı usulle belirlenerek dağıtımın yapılması gerektiği, hükme esas alınan bilirkişi raporunda haciz tarihlerinin belirlenmesi için haciz ihbarnamelerinin tebliğ tarihlerine bakılması gerektiği isabetle belirtilmekle birlikte, ilk haczin hangi dosyadan konulduğunun denetime elverişli biçimde gösterilmediği,

bu raporun hükme esas alınmasının doğru olmadığı, gerek sıra cetvelinde ve gerek bilirkişi raporunda takip ve ödeme emri tebliği tarihleri ile hacizlerin ihtiyati ya da kesin haciz olup olmadıkları gösterilmediğinden, bunları denetleme olanağının bulunmadığı,

bu eksiklikler giderildikten sonra ihtiyati haczin kesin hacze dönüşmesi için, İcra ve İflas Kanunu'nun 264. maddesi koşullarına bakılarak değerlendirme yapılması gerektiği, önceki tarihli ihtiyati haczin, daha sonradan konulan kesin hacze iştiraki konusunda düzenlemeyi içeren İcra ve İflas Kanunu'nun 268. maddesinde, aynı yasanın 100. maddesinde gösterilen belgelere dayalı olma koşulunun bulunduğunun da, hacze iştirak derecelerinin belirlenmesinde gözden kaçırılmaması gerektiği, dağıtım konusu para, üçüncü kişide bulunan bir alacak olduğundan;

eğer saat olarak önceliği belirlenemiyorsa, sadece yevmiye numarasına bakılarak sıraya sokulmaması, zira haciz ihbarnamelerinin üçüncü kişi tarafından belli bir sırada yazılması gerektiğinden, bu durumun alacaklıların aleyhinde sonuç doğurabileceği, en uygun çözümün, ayrıca önceliği belirlenemiyorsa, aynı gün konulan hacizlerin birbirine iştirak ettirilmesi olduğu, Ankara 9. İcra Müdürlüğü'nün 2005/4944 sayılı takip dosyasının alacaklısı olan A..

S.. sıra cetveline itiraz etmediğinden, sıra cetveli onun için bu haliyle kesinleştiği halde adı geçene sıra cetvelinden daha fazla para isabet ettirilmesini sağlayacak şekilde hüküm kurulmasının da doğru olmadığı gerekçesiyle bozulmuştur.

Mahkemece, uyulan bozma ilamı ve tüm dosya kapsamına göre; ilk haczin şikayet olunan İ..

Ç..'ın alacaklı olduğu icra dosyasından olması nedeniyle sıra cetvelinin bu dosyadan yapıldığı, bozma ilamı doğrultusunda alınan bilirkişi raporuyla sıra cetvelinde yer alan alacaklıların haciz tarihlerinin tutanak altına alındığı gerekçesiyle, şikayetin 13.05.2013 tarihli bilirkişi ek raporu ve 13.04.2013 tarihli bilirkişi raporu doğrultusunda kabulü ile, 21.11.2005 tarihli sıra cetvelinin iptali ile bu cetvele göre dağıtım yapılan paraların dağıtılan kişilerden geri alınarak 13.05.2013 tarihli rapor doğrultusunda 120.877,62 TL'sinin Ankara 9. İcra Müdürlüğü'nün 2005/4944 E. sayılı dosyasında A..

S.. alacağı için, 213.836,34 TL'sinin Ankara Cumhuriyet Vergi Dairesi Müdürlüğü'ne garameten iştirak eden alacaklardan öncelikle ayrılmasına, 63.649,66 TL'sinin Balıkesir 3. İcra Müdürlüğü'nün 2005/2178 E. Sayılı dosyasında İ.. Ç..'ın, 78.630,65 TL'sinin, Balıkesir 3. İcra Müdürlüğü'nün 2005/2588 E. sayılı dosyasında F.. P..'nın ve 136.308,80 TL'sinin yine Balıkesir 3. İcra Müdürlüğü'nün 2005/2587 E. sayılı dosyasında F..

P..'nın alacağı için ayrılacak şekilde düzeltilmesine karar verilmiştir.

Kararı, şikayetçi vekili ile şikayet olunanlar F.. P.. vekili ile A.. S.. vekili temyiz etmiştir.

1) Dosyadaki yazılara, İcra Mahkemesince uyulan bozma ilamı doğrultusunda inceleme yapılıp karar verilmiş olmasına, bozmanın kapsamı dışında kesinleşmiş olan yönlere ilişkin temyiz itirazları incelenemeyeceğine ve Yargıtay 19. Hukuk Dairesi'nin 18.12.2008 tarihli bozma ilamına konu şikayetin reddine ilişkin 17.07.2008 tarihli mahkeme kararı, şikayet olunan A.. S.. tarafından, görevli mahkemeye gönderme dilekçesinin süresinde verilmediği belirtilerek kararın gerekçesi yönünden temyiz edilmemiş olup, bu defa aynı şikayet olunan tarafça görevli mahkemeye gönderme dilekçesinin süresinde verilmediği hususu temyiz konusu edilemeyeceğinden şikayet olunanlar A.. S.. ve F.. P.. vekillerinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2) Şikayet olunanlar A.. S.. ve F.. P.. vekillerinin diğer; şikayetçi Vergi Dairesi vekilinin tüm temyiz itirazlarına gelince;

Uyulmasına karar verilen Yargıtay 19. Hukuk Dairesi'nin bozma ilamında, sıra cetveli düzenlenirken ilk kesin haczin ve buna iştirak edecek hacizlerin belirlenmesi, bu iştirak derecesine ödeme yapıldıktan sonra para artarsa; izleyen derecelerin de aynı usulle belirlenerek dağıtımın yapılması gerektiği belirtilmiştir. Mahkemece, ilk kesin haczin şikayet olunan İ.. Ç..'a ait olduğu isabetli olarak belirlenmiştir.

Buna göre bozma ilamı doğrultusunda paylaşıma konu paranın miktarı gözetilerek, şikayet olunan İ.. Ç..'ın sıra cetveline karşı şikayette bulunmamakla kesinleşen alacağı 63.649,66 TL'nin şikayet olunan İ..

Ç..'a ve bu alacaklı ile garameye giren şikayetçi Vergi Dairesi'nin alacağının tamamı olan 323,994,46 TL'nin de şikayetçiye ödenmesi, artan paranın ise diğer şikayet olunanların hacizlerinin kesinleşme tarihlerine göre bu şikayet olunanlara dağıtılması sonucunu doğuracak şekilde şikayetin kabulüne karar verilmesi gerekirken, şikayetçi Vergi Dairesi'ne ne şekilde hesaplandığı anlaşılamayan miktarda eksik para ayrılması doğru olmamıştır.

Öte yandan, kambiyo senetlerinde ödeme emrine karşı itiraz ve şikayet süresi 5 gün, ödeme süresi ise 10 gündür (İİK'nın 168/2,3,4.). Bu takip şeklinde ödeme süresi geçmeden kesin haciz konulamayacağından (İİK m.78/I), henüz kesin haciz yetkisine sahip olmayan alacaklının ihtiyati haczi de 5 günlük itiraz ve şikayet süresinin geçmesiyle değil, 10 günlük ödeme süresinin geçmesiyle kesinleşerek, sıra cetveli açısından kesin haczin hüküm ve sonuçlarını doğurur. Borçlu süresi içerisinde itiraz etmezse ihtiyati haciz kendiliğinden kesin hacze dönüşür. (İİK'nın 264/5.)

Şikayet olunan F.. P..'nın alacaklı olduğu Balıkesir 3. İcra Müdürlüğü'nün 2005/2587 ve 2588 E. sayılı takip dosyalarında, kambiyo senetlerine mahsus yolla icra takibi yapıldığı, ödeme emirlerinin tebliğ tarihlerine göre 10 günlük itiraz süresi sonunda bu dosyalardaki ihtiyati hacizlerinin aynı gün 09.06.2005 mesai bitiminde kesinleştiği anlaşılmıştır.

Bu durumda mahkemece şikayetçi Vergi Dairesi ile şikayet olunan İ.. Ç..'a para ayrılmasından sonra kalan paranın, şikayet olunan F.. P..'nın ihtiyati hacizlerinin aynı gün kesinleştiği anlaşılan yukarıda belirtilen icra dosyalarındaki alacaklarına, 2005/2587 E. sayılı icra dosyasına sıra cetvelinde ayrılan ve itirazda bulunmamakla kesinleşen miktar da dikkate alınarak dağıtılması gerektiğinin düşünülmemesi de doğru olmamıştır.

Diğer yandan, şikayet olunan A.. S..'ın alacaklı olduğu Ankara 9. İcra Müdürlüğü'nün 2005/4944 E. sayılı takip dosyasındaki ihtiyati haczinin, yukarıda açıklanan ilke doğrultusunda ödeme emrinin tebliğinden itibaren 10 günlük ödeme süresinin geçmesiyle 13.06.2005 mesai bitiminde kesinleşmiş olduğu ve alacağın İİK 100. maddede sayılan belgelerden hiç birine dayalı olmadığı gözetilerek, şikayet olunan F.. P..'nın yukarıda belirtilen icra dosyalarına pay ayrılmasından sonra varsa kalan paranın sıra cetveline itiraz edilmemekle kesinleşen alacak miktarı da dikkate alınarak şikayet olunan A.. S..'ın icra dosyasına ayrılması gerekirken, farklı tarihlerde kesinleşen şikayet olunan F.. P..'nın 2005/2587 E. sayılı takip dosyasındaki alacağı ile garameye tabi tutulması da doğru olmamıştır.

Ayrıca sıra cetveline yönelik şikayetlerde icra mahkemesi, önüne gelen şikayetleri sonuçlandırmak ve icra müdürüne bu yönde talimat vermekle görevli olup, düzenlenecek yeni sıra cetvelinde sıra cetvelinin hangi ilkelere göre düzenleneceğini belirtmesi, diğer anlatımla, alacaklıların ne miktar için hangi sıralarda yer alması gerektiğini saptaması, hukuka uygun olmayan kısımları göstermesi, bu çerçevede işlem yapılması için icra müdürüne talimat vermesi (İİK'nın m. 17/I) gerektiğinden, iptal nedenlerinin gerekçede belirtilmesi ve hüküm fıkrasında sıra cetvelinin iptaline karar verilmesi ile yetinilmesi gerekir.

Bu durumda mahkemece, paylaştırmanın nasıl yapılacağının gerekçede gösterilmesi gerektiği gözetilerek, gerekçe kısmında bilirkişi raporu doğrultusunda paylaştırmanın nasıl yapılacağının açıklanması gerekirken, hüküm fıkrasında paylaştırmanın nasıl yapılacağının gösterilmesi, HMK'nın hüküm fıkrasında gerekçeye ait herhangi bir sözün tekrar edilmemesine ilişkin 297/2. maddesine aykırı olduğu gibi, icra müdürünün yerine geçilmek suretiyle sıra cetvelinin düzenlenmesi anlamına da geldiğinden doğru olmamıştır.

Öte yandan, gerekçeli karar başlığında 02.12.2005 olan şikayet tarihinin, 28.11.2011 olarak yazılmış olması da hatalı olmuştur.