Yargıtay 23. Hukuk Dairesi E.2014/9352 K.2015/7940

Taraflar arasındaki birleştirilen sıra cetveline şikayetin yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı şikayetin reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde asıl dosyada şikayetçi ... ve birleşen dosyada şikayetçi ...vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- KARAR -

Şikayetçiler vekili, müvekkillerinin takibe dayanan alacaklarının tahsili amacıyla sıra derece kararına konu dosya borçlusu....'nin alacaklısı olduğu ... İcra Müdürlüğü'nün 2007/2307 sayılı dosyasında borçlu lehine doğan alacağına 13.06.2013 tarihinde hacizler konulduğunu, 2007/2307 sayılı dosyanın borçlusu olan ...'a ait bir gayrimenkulün satımı neticesinde söz konusu dosyaya 140.232,58 TL tahsilat yapıldığını, şikayete konu edilen sıra cetvelinde paranın tümünün kaldığı ...

İcra Müdürlüğü'nün 2009/3692 sayılı dosyasında borçlu ... aleyhine yapılan hacizlerin İİK.'nın 106. ve 110. maddeleri çerçevesinde taşınır hükmünda olduğunu, en son haciz tarihi olan 12.01.2010 tarihinden itibaren satış talebi de dahil hiçbir şekilde bu hacizden doğan alacağın temini yönünden işlem yapılmamış olduğunu, bu sebeple sıra cetvelinin düzenlenmesi sırasında haczin işlemden düştüğünü ileri sürerek, sıra cetveli derecelendirme kararında 1. sırada yer alan alacaklı şikayet olunan ....'nin sıra cetvelinden terkini suretiyle yeni sıra cetvelinin düzenlenmesini talep ve şikayet etmiştir.

Şikayet olunan...vekili, 2010 yılında haczi gerçekleştirdiklerinde dosyada henüz para olmadığını, para alacaklarının haczinde satış isteme süresinin söz konusu olmadığı için sanki satışa müsait bir şeyin varlığı ve satışı söz konusuymuş gibi, İİK'nın 106. ve 110. maddelerinde geçen satış isteme süresinin işlemesinin söz konusu olamayacağını savunarak, şikayetin reddini istemiştir.

Mahkemece iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre; borçlunun icra dosyasına haciz koyduran şikayet olunan alacaklı ...'nin borçlunun alacaklı olduğu icra dosyasına para girişi olunca 6 aylık süre dolmadan derhal parayı istediği, şikayet olunanın haczinin şikayetçiler haczinden önce olduğu, gerekçesiyle, şikayetin reddine karar verilmiştir.

Kararı, asıl dosyada şikayetçi ... ve birleşen dosyada şikayetçi ...vekilince temyiz etmiştir.

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere göre, asıl ve birleşen dosyada şikayetçiler vekilinin tüm temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2- İİK'nın 142. maddesinde, cetvel suretinin tebliğinden yedi gün içinde her alacaklının takibin icra edildiği mahal mahkemesinde alakadarlar aleyhine dava etmek suretiyle cetvel münderecatına itiraz edebileceği düzenlenmiş ve bu madde hükmü ile sıra cetveline itiraz hakkı takip alacaklılara tanınmış ise de her alacaklı bu hakkı haiz değildir.

YHGK'nın 05.03.2008 tarih ve 19-161 E., 213 K. sayılı ilamında da açıklandığı üzere, sıra cetveline itiraz eden alacaklının icra takibinin ve buna bağlı olarak geçerli bir haciz işleminin bulunması gerekir. Sıra cetveline yönelik itirazda bulunma yetkisi, bedeli paylaşıma konu mal üzerinde haczi ya da rehni bulunan alacaklıda olup, aksi halde sıra cetveline itirazda hukuki yararı yoktur.

Diğer anlatımla, sıra cetveli bedeli paylaşıma konu mal üzerinde, satış tarihi itibariyle haczi bulunan alacaklılar dikkate alınarak düzenlenir. Aksi halde satış bedelinden pay ayrılamayacağından, adı geçenlerin sıra cetveline itiraz etmekte hukuki yararı bulunmamaktadır.

Mahkemece, şikayetçinin hukuki yararının tespiti yönünden herhangi bir inceleme ve değerlendirme yapılmamış, şikayetçilerin haczinin ayakta olduğu kabul edilerek uyuşmazlığın esası incelenmiştir.

Para ya da alacak hacizlerine ilişkin işlemler, kural olarak İİK'nın 88. maddesi hükmü uyarınca menkul mal haczini düzenleyen hükümlere göre yapılır. Borçluya ait nakit parayla karşılaşan icra memuru, İcra ve İflâs Kanunu'nun 88. maddesi hükmü çerçevesinde bu parayı haczedebilir.

Üçüncü kişinin elindeki bir paranın İİK’nın 89. maddesine göre değil de, taşınır hacizlerine ilişkin 88. maddesine göre haczedilmesinde, tıpkı taşınırlarda olduğu gibi, paranın somut olarak üçüncü kişi elinde mevcut olması gerekir. Henüz mevcut olmayan bir paranın taşınır hükümlerine göre haczine yasal olanak bulunmamaktadır.

Bu bakımdan üçüncü şahıstaki para alacağının da anılan 110. madde hükmüne kıyasen hacizden itibaren altı aylık süre içerisinde icra dosyasına celbinin istenmesi gerekir. Aksi halde haciz düşer. (Satış talebi, para hacizlerinde dosya celbinin istenmesi suretiyle yapılır.)

Somut olayda, asıl ve birleşen dava şikayetçileri ... ile...'nın alacaklı olduğu .... İcra Müdürlüğü'nün 2007/2605, 2007/6187 ve 2007/6138 sayılı takip dosyalarında 13.06.2013 tarihinde haciz konulduğu ancak bu haczin ayakta olmadığı anlaşılmıştır.

Bu durumda mahkemece, asıl ve birleşen davalarda şikayetçilerin yasaya uygun bir haczinin olmadığı, buna göre sıra cetvelinde yer alması mümkün olmayan bu şikayetçinin davasının, hukuki yararının bulunmadığı gerekçesiyle HMK'nın 114/1-4 ve 115/2. maddesi uyarınca usulden reddine karar verilmesi gerekirken, asıl ve birleşen davanın yazılı gerekçelerle esastan reddi doğru olmamış ise de sonucu itibariyle doğru olan kararın HUMK'nın 438/son maddesi gereğince gerekçesi değiştirilerek ve yapılan yanlışlığın giderilmesi, yeniden yargılamaya gereksinim göstermediğinden, hükmün HUMK'nın 438/7. maddesi uyarınca aşağıda yazılı olduğu şekilde düzeltilerek onanması gerekmiştir.

KARŞI OY YAZISI

Talep, asıl dosya (... İcra hukuk Mah.2014/435) ve birleşen (İstanbul 12.İcra hukuk Mah.2014/436-437 dosyalarında) sıra cetveline yönelik şikayettir. Şikayete konu sıra cetveli, ... İcra Müdürlüğü'nün2009/3692 sayılı icra dosyasından yapılan 14/3/2014 tarihli sıra cetvelidir. Şikayete konu sıra cetvelinde şikayet taraflarının alacaklı olduğu dört icra dosyasına yer verilmiş ve sonuç itibariyle, ... İcra Müdürlüğü'nün 2007/2307 esas sayılı dosyadan gönderilen 140.232,58 TL'nin şikayetin karşı tarafı olan….Ltd. Şti'nin alacaklı olduğu ... İcra müdürlüğünün 2009/3692 esas sayılı dosya alacaklısına verilmesine karar verilmiştir.

Asıl dosyanın dayanağı olan ....İcra Müdürlüğünün 2007/2605 esas sayılı dosyadan bu dosyanın borçlusunun, alacaklı olduğu ... İcra Müdürlüğü'nün 2007/2307 esas sayılı dosyasına girecek paralar üzerine 13.6.2013 tarihinde haciz konulmuştur.

Birleşen 2014/ 436 esas sayılı dosyanın dayanağı olan .... İcra Müdürlüğünün 2007/6138 esas sayılı dosyasından 13.6.2013 tarihinde ayını dosya üzerine haciz konulmuştur.

Birleşen 2007/437 esas sayılı dosyanın dayanağı olan .... İcra Müdürlüğü'nün 2007/6187 sayılı dosyasına 13.6.2013 tarihinde haciz konulmuştur.

Karşı taraf ..... Şti.'nin alacaklı olduğu ... İcra Müdürlüğü'nün 2009/3692 esas sayılı dosyadan ise, en son 12.01.2010 tarihinde borçlu ..…A.Ş. nin alacaklı olduğu ... İcra Müdürlüğü'nün 2007/2307 esas sayılı dosyaya girecek paralar üzerine haciz konulmuş ve bu dosyadan 11/7.2013 tarihinde anılan dosyaya giren paranın celbi istenilmiştir.

Şikayetlere konu olan her dört icra dosyasında da, bu dosyaların borçlusu olan ..…A.Ş.'nin alacaklı olduğu ... İcra Müdürlüğü'nün 2007/2307 esas sayılı dosyasına girecek paralar üzerine haciz konulmuş. Kural olarak müstakbel olacakların haczi mümkün değilse de, haciz konulan icra dosyasında, takip alacaklısının bu dosyadan takip ve haciz işlemleri devam ettiği için dosyaya ileride girecek paralar üzerine önceden haciz konulması mümkündür.

Para hacizlerinin satışı söz konusu olmayacağından (İİK.m.106) ve Kanunda para haczinin hangi süre sonunda kalkacağı (İİK 110) düzenlenmediğinden haciz tarihinden itibaren 6 aylık satış isteme süresi içinde (İİK.m.106/2), mahcuz paranın icra dosyasına istenmesi gerekir. Sıra cetveline alınan icra dosyalarından hiç birinde, haciz tarihinden itibaren altı aylık süre içinde “paranın celbi” için talep söz konusu değildir. Dolayısıyla tüm hacizler kalkmıştır (İİK.m.110)

..... Şti.’nin haczi kalktığından, bu şirket vekilinin, paranın celbi için istemde bulunması ise, istem tarihinde geçerli bir haczi söz konusu olmadığından paranın celbi istemi, İİK nın 107. maddesi gereğince “mensup olduğu derece namına satış isteme(paranın istenmesi) niteliğinde kabul edilemez.

Karşı taraf ..... şti nin alacaklı olduğu ... icra Müd. 2009/3692 esas sayılı dosyadan 11/07/2013 tarihli “…haciz koyduğumuz dosyaya yazı gönderilerek paranın istenilmesi talep ederim” şeklindeki talebi aynen kabul edilerek paranın celbi için müzekkere yazılmışsa da, bu talebin yeni bir haciz ve “paranın istenilmesi” talebi olarak kabul etmekte mümkün değildir. Zira takip hukuk şekil hukukudur. Bu şekilcilik tarafların hakkını korumaya yönelik olduğundan, talep edenin net olarak talebini yazması icra dairesinin de taleple ilgili net tereddütten uzak kararını ortaya koyması gerekir.

Bu itibarla, sıra cetvelinde yer verilen tüm hacizlerin cetvelin tanzimi sırasında kalkmış olduğu, müştekilerin yeniden haciz koymak suretiyle söz konusu paradan alacaklarını tahsil imkan ve ihtimali bulunduğu dolayısıyla şikayet başvurusunda hukuki menfaatlerinin olduğu ve birleşen dosyalarla ilgili hüküm kurulmamasının da isabetsiz olduğu belirtilerek “şikayetin reddi” yerine “şikayetlerin kabulüne” karar verilmesi gerektiği belirtilerek, kararın bozulması gerekirken, sayın çoğunluğun “kararın düzeltilerek onanmasına” dair kararına açıkladığım nedenlerle muhalifim.