Yargıtay 23. Hukuk Dairesi E.2015/1932 K.2015/2622

Davacının açmış olduğu tespit davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

Davacı vekili, kooperatif anasözleşmesinin 5. maddesi uyarınca kooperatif faaliyetlerinin 15 yıl ile sınırlandırıldığını, bu süre içerisinde kooperatif faaliyetlerinin tamamlanamadığını, bu sürenin uzatılması konusunda ...'na başvurulduğunu, ancak ilgili Bakanlığın kooperatifin faal olduğuna dair mahkeme kararı talep ettiğini ileri sürerek, kooperatifin faal olduğunun tespitine karar verilmesi talep ve dava etmiştir.

Mahkemece, iddia ve dosya kapsamına göre; idari işlemlere esas teşkil edecek şekilde tespit kararı verilemeyeceği gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.

Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.

Dava, kooperatifin faaliyetlerinin devam ettiğinin tespiti istemine ilişkindir. Mahkemece, kooperatifin faaliyet süresindeki değişikliğin idarece yapılması gerektiğinden idari işlemlere esas teşkil edecek nitelikte tespit talep edilemeyeceği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş ise de, bu gerekçe doğru değildir.

Kooperatifler Kanunu'ndan kaynaklanan davalar adli yargı görev alanına girer. Kooperatifler Kanunu'nun 98. maddesi uyarınca bu kanun'da hüküm bulunmayan hallerde TTK'nın hükümleri uygulanan 6102 sayılı TTK'nın 529/1. maddesi (a) bendinde, BK'nın 640/son fıkrasına paralel olarak "sürenin sona ermesine rağmen işlere fiilen devam etmek suretiyle belirsiz süreli hale gelmemişse" anasözleşmede belirlenen sürenin sona ermesiyle şirket sona erer ve tasfiyeye girer.

Maddenin mefhumu muhalifinden şirket faaliyetlerinin devam etmesi halinde şirketin sona ermeyeceği belirtilmektedir. Kooperatifler Kanunu'nun 98. maddesi yollamasıyla kooperatiflerde de uygulanacak olan bu hüküm uyarınca kooperatif süreli kurulmuş olsa bile amacını gerçekleştirmemiş ve faaliyetine devam ediyor ise sona ermeyeceği ve tasfiye edilmeyeceği tabidir.

Bu durumda kooperatifin Bayındırlık ve İskan Bakanlığı'nın 2010/24 no'lu genelgesi doğrultusunda TTK'nın 529/1 maddesi (a) bendi kapsamında faaliyetine devam ettiğinin tesbitini istemesinde hukuki yararı vardır ve bu tesbit adli yargı mercilerince yapılmalıdır. Bu nedenle iddia doğrultusunda taraf delleri toplanarak sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken yanılgılı gerekçe ile talebin reddine karar verilmesi doğru görülmemiştir.