Yargıtay 23. Hukuk Dairesi E.2015/3134 K.2018/2339

Taraflar arasındaki alacak davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacılar vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- KARAR -

Davacılar vekili, müvekkilleri arsa sahipleri ile davalı yüklenici arasında 12.06.2008 tarihinde arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi imzalandığını, davalının inşaatı süresinde tamamlamadığı gibi bir çok eksik işlerin bulunduğunu, iskân ruhsatının alınmadığını, davalı yükleniciye isabet eden ancak henüz müvekkilleri adına tapuda kayıtlı bulunan 3 ve 9 numaralı dairelerin de bu eksiklikler nedeniyle davalıya devredilmediğini, bu daireler üzerinde müvekkillerinin hapis hakkı bulunduğunu ileri sürerek, idari ve inşai eksik işler ile bedellerinin tespitine, tespit edilen alacakların karşılığı olarak 3 ve 9 numaralı daireler üzerinde hapis ve satış hakkı ile yetkisi tanınmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, davacıların sözleşmeye aykırı davranarak 3 ve 9 numaralı daireleri tapuda müvekkiline devretmediklerini, müvekkilinin inşaatı 2013 yılı Mart ayında bitirerek teslim ettiğini, sözleşmeyle üzerine düşen edimleri yerine getirdiğini savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma, benimsenen bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre; davacıların eda davasının esasını oluşturan hapis hakkı ve satış hakkı tanınmasını talep ettiği 3 ve 9 numaralı dairelerin esasında tapuda davacılar adına kayıtlı olduğu, davacıların, davalı yüklenicinin kendilerine yönelteceği bir satış yetkisinin devri talepli davada satış yetkisinin devrininin önlenmesini her zaman ileri sürebileceği, mevcut davanın ise 3 ve 9 numaralı dairelere malik olan davacılarca açıldığı, satış ve hapis hakkının malik olmaları sebebiyle zaten davacıların uhdesinde bulunduğu,

bu nedenle dava ile satış ve hapis hakkı tanınmasını talep etmelerinde hukuki yararları bulunmadığı ve davacıların tespite yönelik taleplerinin de yerine getirildiği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.Kararı, davacılar vekili temyiz etmiştir.

1-6100 sayılı HMK'nın "Hâkimin Davayı Aydınlatma Ödevi" başlıklı 31/1. maddesi "Hâkim, uyuşmazlığın aydınlatılmasının zorunlu kıldığı durumlarda, maddi veya hukuki açıdan belirsiz yahut çelişkili gördüğü hususlar hakkında, taraflara açıklama yaptırabilir; soru sorabilir; delil gösterilmesini isteyebilir." şeklinde düzenlenmiş ve bunun hakimin görevi olduğu açıkça vurgulanmıştır. Maddede, hakimin maddi anlamda davayı sevk yetkisi düzenlenmektedir. Bu yetkisiyle hakim, olayın ve hukuki uyuşmazlığın olgusal ve hukuki boyutlarını gerekli olduğu ölçüde taraflarla birlikte ele alabilecek, tarafların zamanında uyuşmazlığın çözümü için önemli vakıaların tamamı hakkında açıklama yapmalarını,

özellikle ileri sürülen vakıalardaki eksiklikleri tamamlamalarını, delilleri ikame etmelerini ve gerekli talepleri ileri sürmelerini sağlayabilecektir.

Somut olayda, davacı tarafça sunulan temyiz dilekçesiden davacı tarafından nama ifa talep edildiğinin anlaşıldığı, ancak dava dilekçesinde talebin açık ve net olmadığı görülmüştür. Bu durumda mahkemece davacıların talebinin ne olduğunun ayrı ayrı açıklattırılması ve sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamıştır.