Yargıtay 23. Hukuk Dairesi E.2015/5132 K.2016/3439

Taraflar arasındaki itirazın iptali davasının bozma kararına uyularak yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalılar...vekili.... tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- KARAR -

Davacı vekili, müvekkili kooperatif ortağı bulunan davalıların müvekkiline olan kredi borçlarının tahsili amacıyla girişilen icra takibinin davalıların haksız itirazı sonucu durduğunu ileri sürerek, davalıların itirazlarının iptallerini ve %40 icra inkar tazminatının davalılardan tahsilini talep ve dava etmiş, bozma ilamı sonrası sunmuş olduğu ıslah dilekçeleri ile; müvekkili kooperatif ile borçlular arasında düzenlenmiş borç senetlerinden doğan alacağının borç senetlerinde kararlaştırılmış faiz oranları ile birlikte şimdilik 1.958,00 TL'sinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalı....vekili ili diğer davalılar, davanın İİK'nın 67. maddesinde düzenlenen 1 yıllık hak düşürücü süre içinde açılmadığını, talebin haksız olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece iddia, savunma, uyulan Yargıtay bozma ilamı ve tüm dosya kapsamına göre; davacı kooperatif tarafından tohum ve gübre satışının yapıldığı, davalı....adına düzenlenen faturalar karşılığında 3 adet borç senedinin düzenlendiği, senetlerin asıl borçlusunun davalı ..... olup, diğer davalılar...... ise müteselsil kefil sıfatıyla senet altında imzalarının bulunduğu, düzenlenen senetlerde; davalının borcunu en geç 01.11.1999 tarihine kadar ürün teslim etmek suretiyle ödeyeceğinin, kredi borcunun 01.11.1999 tarihine kadar ürün teslim etmek suretiyle ödenmesi durumunda senedin tanzim tarihinden ödeme tarihine kadar % 78 faiz uygulaması,

vade bitiminden sonra yapılacak ödemeler için ise anapara ile faiz toplamı üzerinden % 120 temerrüt faiz uygulanmasını kabul ve taahhüt ettiği, borç senetlerinin 4. maddesinde ekonomik gelişmelere bağlı olarak faiz oranlarının birlik ve kooperatif tarafından arttırılabileceği ya da düşürülebileceği uygulamasının asıl borçlu ile kefillerin peşinen kabul etmiş sayılacağının öngörüldüğü, davacı kooperatif tarafından ortaklara verilen nakdi ve ayniyet kredileri için 31.08.2001 tarihli ve 7/16 sayılı genelgede mürekkep faiz yürütülemez ancak TTK'nın hükümleri saklıdır, TTK'nın 8/2. maddesinde Tarım Kredi Kooperatifleri

.

hakkındaki hususi hükümlerinin mahfuz olduğunu belirtilmesi sebebiyle davalı tarafın mürekkep faiz yürütülemeyeceğine ilişkin talebinin yerinde görülmediği, taleple bağlı kalarak davalı.... yönünden davanın kabulüne, diğer davalıların ise kefil olmaları ve sorumluluklarının ise asıl alacak ve icra takibinden dava tarihine kadar asıl alacak üzerinden işlemiş faiz miktarı ile sınırlı olduğu gerekçesiyle, kefil konumunda bulunan davalılar yönünden ise davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararı, davalılar.... vekili ve ...temyiz etmiştir.

1- Dosyadaki yazılara, mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına göre, davalılar....vekili ile .... aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2-Dava, kooperatif ile üyesi arasındaki kooperatif üyeliğinden kaynaklı alacağın tahsili amacıyla başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemlerine ilişkindir.

Dava tarihinden sonra yürürlüğe giren 6098 sayılı TBK'nın 88. maddesinin "Faiz ödeme borcunda uygulanacak yıllık faiz oranı, sözleşmede kararlaştırılmamışsa faiz borcunun doğduğu tarihte yürürlükte olan mevzuat hükümlerine göre belirlenir. Sözleşme ile kararlaştırılacak yıllık faiz oranı, birinci fıkra uyarınca belirlenen yıllık faiz oranını yüzde elli fazlasını aşamaz." hükmünü içermesinin yanı sıra, temerrüt faizine ilişkin 120. maddesinde de aynen.

"Uygulanacak yıllık temerrüt faizi oranı, sözleşmede kararlaştırılmamışsa, faiz borcunun doğduğu tarihte yürürlükte olan mevzuat hükümlerine göre belirlenir. Sözleşme ile kararlaştırılacak yıllık temerrüt faizi oranı, birinci fıkra uyarınca belirlenen yıllık faiz oranının yüzde yüz fazlasını aşamaz.

Akdî faiz oranı kararlaştırılmakla birlikte sözleşmede temerrüt faizi kararlaştırılmamışsa ve yıllık akdî faiz oranı da birinci fıkrada belirtilen faiz oranından fazla ise, temerrüt faizi oranı hakkında akdî faiz oranı geçerli olur." düzenlemesine yer verilmiştir.

Kooperatifçe borçlu davacı asil....adına düzenlenen borç senetlerinde gecikme faizinin yıllık % 120 olarak ödenmesi kararı alınmış ve mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporlarında takip tarihine kadar işlemiş faizler bu oran üzerinden hesaplanmış ve itirazın iptali ile devamına karar verilen takiplerde, asıl alacağa takip tarihlerinden itibaren aynı oran üzerinden temerrüt faizine hükmedilmiştir. Bu durumda, kooperatifçe kararlaştırılan faiz oranı, TBK'nın 120. maddesinde düzenlenen temerrüt faizine ilişkin olup, kooperatif ile üyesi ve diğer davalılar arasında ticari ilişki bulunmadığından yasal faiz oranı uygulanmalı ve 6098 sayılı TBK’nın 120/2. maddesinde öngörülmüş olan sınır aşılmamalıdır.

Bu durumda; davacı kooperatifin takip konusu alacak kalemlerine uygulanması gereken faiz oranı, faiz borcunun doğduğu tarihte yürürlükte olan 3095 sayılı Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanun'un 2/1. maddesine göre belirlenecek yasal faiz oranının yüzde yüz fazlasını aşamayacaktır.

Ayrıca davalı tarafından başlatılan icra takibinde dava tarihinde yürürlükte bulunan BK'nın 104/son (TBK'nın 121/son) maddesi hükmüne aykırı olarak faize faiz işletildiği görülmüştür.

Belirtilen açıklamalar ve mevzuat hükümleri karşısında; mahkemece karar tarihinde yürürlükte olan faiz konusundaki yasal düzenleme somut olay bakımından değerlendirilerek, işlemiş ve işleyecek gecikme faiz oranı ve miktarı bakımından gerektiğinde bilirkişiden denetime elverişli bir rapor alınarak sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, faize ilişkin emredici hükümler göz ardı edilerek yazılı şekilde hüküm tesisi doğru olmamıştır.