Yargıtay 23. Hukuk Dairesi E.2015/5836 K.2016/3309

Taraflar arasındaki tapu iptali ve tescil davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalı kooperatif vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- KARAR -

Davacı vekilince, görevsiz.....Mahkemesi'ne sunulan dava dilekçesinde, müvekkilinin, davalı kooperatif üyesi olduğunu, davalı kooperatif genel kurulunun 05.05.2002 tarihinde yönetim kuruluna verdiği yetkiye dayanarak davalı kooperatif yönetim kurulunca, 6. blok, 1. kat, 8 numaralı bağımsız bölümün, 34.000,00 USD karşılığı 44.676,00 TL bedelle müvekkiline satılmasına karar verildiğini, müvekkilinin bu bağımsız bölümü, bedelini peşin ödeyerek 05.04.2004 tarihinde satın aldığını, genel kurul kararına bağlı olarak sabit fiyatla daire satışı suretiyle üyeye daire tahsisinin, mülkiyetin intikalini sağlayan geçerli bir işlem olduğunu,

davalı kooperatif ile arasında arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi bulunan dava dışı ....'ın kooperatife ait söz konusu bağımsız bölümü, kardeşi olan davalı Ö..

T..'a devretmesinin hukuki geçerliliği olmadığını, bu davalının iyiniyetinin korunamayacağını, davalı kooperatifin tüm üyelere tapularını verdiği halde dava konusu olan ve bedeli peşin para ödenen bağımsız bölümün tapu kaydını davacıya devretmediğini ileri sürerek, tapu kaydının iptali ile müvekkili adına tesciline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı kooperatif vekili, davacının müvekkili kooperatife 14.07.2001 tarihinde üye olduğunu, 05.05.2002 tarihli genel kurulda peşin ödeme yapılarak ortak olma şartının kabul edildiğini, anılan genel kurulca verilen yetki üzerine,

yönetim kurulunun 23.04.2004 tarih ve 84 sayılı kararı ile davacının 34.000,00 USD karşılığı, 44.676,00 TL'yi peşin ödemesi karşılığında ortaklığına karar verildiğini ve bu karar uyarınca daire devir (tahsis) sözleşmesi yapıldığını, bu sözleşme uyarınca, davacının, kooperatif ortaklığı devam etmek üzere, söz konusu bedeli peşin ödeyerek daire sahibi olacağının kararlaştırıldığını, sözleşmede her ne kadar satış ifadesi yer alsa da bu işlemin devir (tahsis) niteliğinde olduğunu, davacının bu sözleşme uyarınca üzerine düşen edimlerini yerine getirmediğini, bu konuda, davacının, müvekkili kooperatif aleyhine ....Ticaret Mahkemesi'nin....

E. sayılı dosyası ile açtığı menfi tespit davasının henüz sonuçlanmadığını, davacının talebinin haksız olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.

Davalı Ö..

T.. vekili, dava dışı ...., diğer arsa sahipleri ve müvekkili ile davalı kooperatif arasında adına arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi yapıldığını, bu sözleşme gereği müvekkilinin ve diğer arsa sahiplerinin edimlerini yerine getirdiğini ancak davalı kooperatifin edimlerini yerine getirmediğini, edimlerini ifa etmesinin talep edildiğini ve sözleşme gereği cezai şart olarak bazı dairelerin kat irtifakı devri yapılmayacağının diğer davalı kooperatife bildirildiğini, ancak bir sonuç alınamadığını, bu nedenle, davacının diğer davalı kooperatif ile olan uyuşmazlığında müvekkilinin taraf olmadığını,

bu nedenle davanın müvekkili yönünden öncelikle husumet yokluğu nedeniyle reddi gerektiğini, bağımsız bölümün devri ile ilgili diğer davalı kooperatiften de talep gelmediğini, ayrıca davacının da davalı kooperatife karşı edimlerini yerine getirmediğini, buna ilişkin açılan davanın halen derdest olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.

....Mahkemesi'nin ... tarih ve ... E., ... K. sayılı ilamıyla, .... Mahkemesi'nin görevli olduğu belirtilerek görevsizlik kararı verilmesi üzerine, dosyanın gönderildiği ....Asliye Ticaret Mahkemesi'nce bu kez ... tarih ve ... E.,... K. sayılı kararı ile dava konusu taşınmazın ... ilçesi sınırları içinde bulunduğu, bu nedenle....

Asliye Ticaret Mahkemesi'nin yetkili olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiş olup, dosyanın gönderildiği Mahkemece, iddia, savunma, benimsenen bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre; davanın, davalı kooperatif üyesi olan davacının tapu iptali ve tescili istemine ilişkin olduğu, dava konusu bağımsız bölümün tapuda davalı Ö..

T.. adına kayıtlı olduğu, davalı kooperatifin 05.05.2002 tarihli genel kurul toplantısında yönetim kuruluna yetki verildiği, bu yetkiye istinaden davalı kooperatif yönetim kurulunca 6. blok, 1. kat, 8 numaralı bağımsız bölümün 34.000 USD karşılığı 44.676,00 TL bedelle davacıya satıldığı, her ne kadar davalı tarafça, davacının bu satış nedeniyle ödemesi gereken söz konusu bedeli ödemediği iddia edilmiş ise de, davacı ile davalı kooperatif arasında ....

Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ..... E. sayılı dosyası ile görülen menfi tespit davasında, davacı V..

C.. tarafından açılan davanın kabulü ile davacının davalı kooperatife 43.188,43 TL borcunun bulunmadığının tespitine karar verildiği, kararın 16.06.2014 tarihinde kesinleştiği, bu karar ile davacının sabit fiyat ödeyerek satın aldığı daire için fazla ödeme yaptığının tespit edildiği, davalı kooperatifin bağımsız bölüm satış sözleşmesi uyarınca davacının edimini yerine getirmediğini ispat edemediği, kesinleşen mahkeme kararı uyarınca sözleşme uyarınca davalı kooperatife karşı edimlerini yerine getiren davacının söz konusu bağımsız bölümün adına tescilini talep hakkının bulunduğu, diğer davalı Ö..

T..'ın, davalı kooperatifin edimlerini yerine getirmediğinden bahisle, bağımsız bölümün cezai şart olarak kendisinde tutulduğu yönündeki itirazının davacıyı bağlamayacağı, bu hususun edimlerini yerine getirmediği iddia olunan diğer davalı kooperatif ile aralarındaki bir ihtilaf olduğu ve davacıya karşı ileri sürülemeyeceği gerekçesiyle, davanın kabulü ile ...ili, .... ilçesi, 533 parselde kayıtlı, 6. blok, 1. kat, 8 numaralı bağımsız bölümün davalı Ö..

T.. adına olan tapusunun iptali ile davacı adına tapuda kayıt ve tesciline karar verilmiştir.

Kararı, davalı kooperatif vekili temyiz etmiştir.

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davalı kooperatif vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2-Dava, tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir.

Davacı vekili, temyiz aşamasında 29.04.2016 tarihli dilekçe ile, davacının Üsküdar 18. Noterliği'nin 05.02.2015 tarihli kooperatif hisse devri ile ortaklığını dava dışı ...'ya devrettiğini ve üyelik hak ve vecibeleri ile buna bağlı tapu iptali ve tescil isteme hakkının yeni üye...ya geçtiğini, HMK'nın 125. maddesi gereğince Sonay Kaya'nın davacı yerine geçtiğini ileri sürerek hisse devir senedi ile .... tarafından verilen vekâletnamesini sunmuştur.

.

Üyelik devir sözleşmesi yapıldığı tarih itibariyle sözleşmenin yanları arasında geçerli sonuç doğurmasına karşın, kooperatif bakımından ise 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 14/3. ve anasözleşmenin 17/1. ve 2. maddeleri hükümleri gereği, devrin kooperatife bildirilmesi ve yönetimin makul sürede yapacağı inceleme sonunda devir alanın ortaklık şartlarını taşıması durumunda devir alanı makul süre içerisinde üyeliğe kabulü kararı verdiği tarihte hüküm ifade eder. 17/1. madde hükmünde yer alan yazılı başvuru koşulu, devrin geçerliliğine ilişkin olarak değil, devrin kooperatife iletilmesi ve kabulü için ispat bakımından sevk edilmiştir.

Bu durumda mahkemece, üyeliği devreden davacı V.. C.. ya da devralan Sonay Kaya'dan herhangi biri tarafından kooperatife üyelik hakkının devredildiğinin bildirilip bildirilmediği, bildirilmiş ise kooperatifin Sonay Kaya'yı üye olarak kabul edip etmediği araştırılarak, devir hususu kooperatife bildirilmiş ve kooperatifçe Sonay Kaya üye olarak kabul edilmiş ise, HMK'nın 125/2. maddesi uyarınca devralanın davacı yerine geçtiği kabul edilerek devralan hakkında esasa girilerek hüküm kurulması için hükmün bozulması gerekmiştir.

Bu hususun açıklığa kavuşturulmasından sonra; kural olarak, kooperatif ortağının tapu iptali ve tescil talebinde bulunabilmesi için davaya konu edilen taşınmaza yönelik olarak davalı kooperatife karşı tüm edimlerini yerine getirmiş olduğunu, hiçbir ediminin kalmadığını, diğer üyelerle eşit durumda olduğunun kanıtlanması gerekmektedir. Ayrıca, 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 23. maddesinde karşılığını bulan eşitlik ilkesi gereğince, kooperatif ortakları hak ve yükümlülüklerde eşit olup, kooperatif aynı durumdaki ortaklarına eşit işlem yapmak zorunda olduğundan, davacı ile aynı durumda olan birçok ortağa borca rağmen tapularının verilip verilmediğinin belirlenmesi gerekir.

Somut olayda, davalı kooperatif vekilinin temyiz dilekçesinde, borcu olan ortaklara tapularının verilmediğinin ve gecikme faizi borcu olan davacı V.. C..'a tapusunun verilmesinin eşitlik ilkesine aykırı olduğu savunulduğundan yukarıdaki açıklanan ilkedeki borca rağmen üyelere tapularının verilip verilmediği hususunda araştırma yapılmasına gerek bulunmamaktadır.

Mahkemece bekletici sorun yapılan .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... E., ... K. sayılı dosyasında, davacı V.. C.. tarafından, davalıya keşide edilen ihtarnamelerde 43.188,43 TL asıl alacak, 39.594,19 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 82.782,62 TL'nin ödenmesinin istendiği, davacı tarafça asıl alacak tutarı üzerinden harcı yatırılarak borçlu olmadığının tespitine karar verilmesinin istendiği, mahkemece davacının asıl alacak tutarı olan 43.188,43 TL borçlu olmadığının tespitine karar verildiği, kararın Dairemizce onanarak kesinleştiği anlaşılmıştır.

Bu durumda mahkemece, davalı kooperatifin defter, kayıt ve belgelerinin öncelikle kooperatiften istenilmesi, ibraz edilmezse kooperatifin adresinde defter ve kayıtların incelenmesi için keşif yapılması, buna rağmen inceleme yapılamaz ya da defter ve belgelere ulaşılamaz ise anasözleşmenin 40. maddesi uyarınca Ticaret Sicil Memurluğu'ndan, mümkün olmazsa anasözleşmenin 41. maddesi uyarınca Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü'nden kooperatifin bilançosu, gelir gider cetvelleri, yönetim ve denetim raporları, genel kurul tutanakları, ortaklık cetvelleri celbedilip kooperatif konusunda uzman bilirkişi aracılığı ile inceleme yapılarak, davacı V.. C.. işbu dava tarihi olan 04.08.2010 tarihi itibariyle davalı kooperatife işlemiş faiz borcunun bulunup bulunmadığı hususunda ayrıntılı, denetime

elverişli rapor alınıp, kooperatife dava tarihi itibariyle borcu olmadığının belirlenmesi halinde, şimdiki gibi davanın kabulüne; borçlu olduğunun belirlenmesi halinde ise, davanın reddi ile taşınmazın tapu kaydının, hükmü temyiz etmeyen davalı Ö.. T..'dan iptali ile davalı kooperatif adına tesciline karar verilmesi gerekirken, 26.01.2010 tarihi itibariyle asıl alacak borcu bulunmadığına ilişkin tespit yapan ....Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... E., ... K. sayılı kararı esas alınarak hüküm kurulması doğru olmamıştır.