Yargıtay 23. Hukuk Dairesi E.2015/5984 K.2016/4783

...

Taraflar arasındaki kooperatif üyeliğinin tespiti davasının bozma ilamına uyularak yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacılar vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- KARAR -

Davacılar vekili, müvekkillerinin murisi ...1998 yılında vefat ettiğini, müvekkillerinin düzenli olarak davalı kooperatifin banka hesabına muris ... adına aidatları yatırdıklarını, buna rağmen davalı kooperatifin murisin kooperatif üyesi olmadığından bahisle evin tapusunun davalı ... adına tescil edileceğini beyan ettiğini ileri sürerek, müvekkillerinin davalı kooperatif üyesi olduğunun tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ... vekili, söz konusu hissenin müvekkilinin ölen eşi, davacıların murisi ...ait olduğunu, ... belediye başkanı olduğundan dedikodu olmaması için ... takma adıyla üye olduğunu, aidatları müvekkilinin vefat eden eşinin yatırdığını, daha sonra ise kooperatife nakit olarak elden müvekkilinin yatırdığını, on yıldır da söz konusu dairede müvekkilinin ikamet ettiğini savunarak, davanın reddini istemiştir.

Davalı kooperatif yetkilisi, üyeliğin ... ait olduğunu beyan etmiştir.

Mahkemece, davanın kabulüne dair verilen karar, davalı ... vekilinin temyiz istemi üzerine Dairemizin 20.11.2013 tarih ve ... sayılı ilamıyla; bilirkişi kurulunca bir kısım banka kayıtları ve genel kurul tutanakları incelenmiş ise de kooperatifin defter, kayıt ve belgeleri ile genel kurul tutanaklarının tamamının incelenmediği, bu durumda, mahkemece, davalı kooperatifin defter, kayıt ve belgelerinin öncelikle kooperatiften istenilmesi, zayi edilmiş ise zayi belgelerinin bulunup bulunmadığı,

imha edildiği bildirilir ise sebebi ve imha tutanakları olup olmadığı sorulup, defter kayıt ve belgeler ya da davalı kooperatif temsilcisinin yapacağı açıklamaya göre zayi belgesi veyahut imha tutanakları ibraz edilmezse kooperatifin adresinde defter ve kayıtların incelenmesi için keşif yapılması, buna rağmen inceleme yapılamaz ya da defter ve belgelere ulaşılamaz ise kooperatifin kuruluşundan itibaren tüm genel kurul kararları, bilanço ve gelir gider cetvelleri ile yönetim ve denetim kurulu raporları, ilgili ...'ndan ya da anasözleşmenin 41. madde hükmü gereğince ... celp edilerek,

kooperatif konusunda uzman bilirkişi kurulu aracılığı ile yukarıda açıklanan ilkeler

../.. S.2.

doğrultusunda davacıların murisi ...veya davalı ... murisi ... zımnî olarak ya da yönetim kurulunun aldığı bir karar ile üye olup olmadığı, hangisinin (incelenemeyen) genel kurullara çağrıldığı, hangisinin tahsis önceliği bulunduğu ve buna göre üstün hak sahibi olduğu konularında ayrıntılı, gerekçeli, denetime elverişli bir rapor alınıp sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, eksik incelemeye dayalı olarak yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmadığı gerekçesiyle, bozulmuştur.

Mahkemece, bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonucunda; davacıların davaya konu kooperatifte hisseleri olduğu hususunun net olarak anlaşılamadığı veya ispatlanamadığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.

Kararı, davacılar vekili temyiz etmiştir.

Dava, kooperatif üyeliğinin tespiti istemine ilişkindir.

Bilirkişi raporunda 41 adet makbuzun ... tarafından ödendiği ve ... üye olduğu belirlenmesine rağmen, başka gerekçelerle üyeliğin .... geçtiği belirtilmiş ise de bilirkişinin ... üye olduğu tespiti dışındaki diğer gerekçelerine katılmak mümkün değildir.

Mahkemece, bilirkişinin ... üye olduğu konusundaki tespite katılmama gerekçesi gösterilmeden davanın reddine karar verilmesi doğru görülmemiştir.

1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 14. maddesinin 1. ve 2. fıkrasında "Ortağın ölümü ile ortaklık sıfatı sona erer. Anasözleşmede gösterilecek şartlarla, ölen ortağın mirasçılarının kooperatifte ortak olarak kalmaları sağlanabilir." hükmüne; kooperatif anasözleşmesinin 16. maddesinde ise "Ölen ortağın kanuni mirasçılarının üç ay içinde temsilci tayin ederek kooperatife bildirmeleri halinde, ortaklık hak ve yükümlülükleri kanuni mirasçıları lehine devam eder. Mirasçıların temsilci tayin etmemeleri veya ortaklığa devam etmek istememeleri halinde, ölen ortağın alacak ve borçları 15. madde hükümlerine göre tasfiye edilir." hükmüne yer verilmiştir.

Dosyadaki belgelerden ... üye olduğu sabit olduğuna göre murisin ölümünden sonra davalı kooperatif tarafından ölen ortağın mirasçıları ve adresleri ayrı ayrı belirlenip mirasçıların anasözleşmenin 16. maddesi uyarınca temsilci tayin edip bildirmeleri ve ortaklığa devam edip etmeyecekleri konusunda uyarılmaları gerekmektedir. Bu koşula kooperatif tarafından uyulmamıştır. Üyelik hakkının ... devredildiği konusunda herhangi bir iddia ve ispat bulunmadığından üyeliğin ... ait olduğu kabul edilip sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, yanılgılı gerekçeye dayalı olarak yazılı şekilde hüküm kurulması doğru olmamıştır.