Yargıtay 23. Hukuk Dairesi E.2016/1352 K.2017/1456

Taraflar arasında görülen alacak davası sonucunda verilen hükmün bozulmasına ilişkin Dairemizin 02.11.2015 gün ve 2014/6557 Esas, 2015/7018 Karar sayılı ilamının karar düzeltme yoluyla incelenmesi davalı vekilince istenilmekle, dosya incelendi, gereği görüşüldü.

- KARAR -

Davacı vekili, müvekkili ile davalı şirket arasında... ilçesi... Köyü'ndeki arazinin jeotermal potansiyelini arama işletme, jeofizik çalışmaları sondaj ve danışmanlık hizmetlerinin yapılması ile ruhsat devri konusunda sözleşme yapıldığını, 19.07.2011 tarihinde şirket yetkilileri arasında bir toplantı yapılarak tutanak düzenlendiğini, bu tutanakta ruhsat bedelinin 50.000,00 USD'sinin davacı şirketin yapacağı log ve jeofizik çalışması bittikten sonra ödenmesine,

geri kalan 250.000,00 USD'sinin ise yatırım kararı alındıktan sonra ödenmesine karar verildiğini, davacı şirketçe jeofizik ve log çalışmalarının eksiksiz olarak tamamlandığını, yapılan çalışmaların fatura edilerek davalı şirkete gönderildiğini, ihtara rağmen 50.000,00 USD'nin davalı tarafça ödenmediğini, davalı tarafın bir türlü yatırım kararı almadığını, ruhsat devrini gerçekleştirmediğini, 50.000,00 USD'nin davalı tarafça ödenmemesinin haklı bir yönü bulunmadığını ileri sürerek, 50.000,00 USD'nin faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, müvekkilinin ... ilçesi ...

Köyü'ndeki arazisinde termal su kaynağı bulunduğunu, davacının da bu alanda ruhsat sahibi olduğunu, jeotermal tesis yatırımına yönelik bir takım çalışmalar yapılması için birlikte karar aldıklarını, davacı şirketin ruhsat sahası üzerinde etüt çalışması yapıp rapor düzenlediğini, ancak müvekkiline ait taşınmazın sınırları içerisinde jeotermal kaynak belirtileri bulunamadığını, sondaj için önerilen noktanın müvekkilinin tapu sınırları dışında kaldığını, bu nedenle yatırım kararı alınmasının uygun görülmediğini, taraflar arasında yapılacak işlerin tutanakla belirlendiğini, sözleşme yapılmadığını,

dava konusu alanda yatırıma elverişli kaynak bulunamadığından müvekkili tarafından ruhsatın devir alınmasının da söz konusu olmayacağını, devir alınan ruhsat ile yatırım yapılmasının mümkün olmadığını, davacı tarafından yapılan jeofizik çalışmaların tüm masraflarının kendilerince ödendiğini, bu hususta 02.11.2011 tarihli toplantı tutanağı düzenlenip iki şirket arasındaki ticari ilişkinin sonlandırılmasına dair karar alındığını, bu tutanakta her iki tarafın da birbirinden herhangi bir hak iddiasında bulunamayacağının belirtildiğini, davacı tarafın 07.11.2012 tarihli ihtar ile yatırım kararı alınmadığını öğrendiğini,

bu nedenle dava tarihine kadar beklemiş olmasının kendi iradesi olduğunu, kendilerinden talep edilebilecek herhangi bir alacak bulunmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma, benimsenen bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, dava konusu yapılan 50.000,00 USD'nin taraflar arasında düzenlenen tutanağa göre ruhsat bedeli olduğunun belli olduğu, davacı şirketin ruhsat sahası üzerinde yaptığı sondaj çalışmasının bedelinin davalı şirketçe davacıya ödendiği, bu kadar büyük bir alanda yapılan sondaj çalışmasının yeterli olmadığı,

bu sahada log ölçümlerinin ve kuyudan çıkan suyun kimyasal analizlerinin MTA, TPAO, DSİ ve diğer kuruluşlarca yapılması gerektiği, dosyaya ibraz edilen çalışmalarla ve jeolojik, jeofizik verilerle bu sahanın jeotermal saha olup olmadığı kararına varılamayacağı, davacının yaptığı sondaj çalışmasının yeterli bir çalışma olmadığı, gerekli yatırım kararı alınması için üzerine düşen yükümlülüğü davacının yerine getirmediği, yapılan çalışmalara göre de bu sahada jeotermal yatırım yapılmasının uygun olmadığı sonucuna varıldığı,

yatırım yapılmayacak olması halinde davalı şirketin davacının elinde bulunan ruhsatı devralmasının da söz konusu olamayacağı, bu ruhsat bedelinin 50.000 USD'sini ödemesinin de gerekli olmadığı gerekçesiyle, davanın reddine karar vermiştir.

Kararı, davacı vekili temyiz etmiş, mahkemece verilen karar , Dairemizin 02.11.2015 günlü, 2014/6557 E., 2015/7018 K. sayılı kararı ile bozulmuştur. Bu kez, davalı vekili karar düzeltme isteminde bulunmuştur.

Taraflar arasında 19.07.2011 tarihinde imzalanan “toplantı tutanağı” başlıklı belgenin 1. maddesinde 300.000USD ruhsat bedeli belirlenmiş, 5. maddede ruhsat bedelinin 50.000USD’si davacının yapacağı Log ve jeofizik çalışması bittikten sonra ödeneceği, 6. maddede ise Log, jeofizik, danışmanlık ve sondaj çalışmalarının her türlü gideri davalı şirket tarafından karşılanacağı kararlaştırılmış olmakla, davaya konu bedelin ruhsat bedeli olduğu anlaşılmıştır.

Mahkemece davaya konu bedelin çalışma karşılığı olarak değil de ruhsat bedeli olarak belirlendiği, sondaj çalışma bedeli için ayrıca faturalar düzenlendiği belirtilerek davanın reddine karar verilmiştir.

Davanın reddine dair verilen kararın yukarıda açıklanan sebeplerle onanması gerekirken, Dairemizin 02.11.2015 günlü, 2014/6557 Esas, 2015/7018 karar sayılı ilamı ile hükmün bozulması doğru olmamış, karar düzeltme itirazının kabulü ile "Dairemizin 02.11.2015 günlü, 2014/6557 Esas, 2015/7018 karar sayılı bozma ilamı ortadan kaldırılarak" kararın onanması gerekmiştir.