Yargıtay 23. Hukuk Dairesi E.2016/1494 K.2019/4049

Taraflar arasındaki alacak davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne yönelik verilen hükmün süresi içinde davalı vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- KARAR -

Davacı vekili, ödenmeyen kooperatif aidat alacaklarına dayalı olarak yapılan icra takibine davalının itirazının haksız olduğunu ileri sürerek itirazın iptalini ve %20 icra inkâr tazminatının tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, davalı ile davacı arasındaki sözleşmeye göre davacının alacağının inşaat tesliminden sonra muaccel olacağını, henüz bitmiş bir site olmadığından muaccel bir alacak olmadığını, davalının üyeliğinin normal üyeliklerden farklı olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece iddia, savunma, benimsenen bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, davalının davacı tarafa 33.786,48TL borcu bulunduğu anlaşıldığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile davalının ... İcra Müdürlüğünün 2012/981 Esas sayılı takip dosyasına yaptığı itirazın takip tarihi olan 20.11.2012 tarihi itibariyle 14.000,00 TL asıl alacak, 19.786,48 TL işlemiş gecikme bedeli, olmak üzere toplam 33.786,48 TL yönünden iptaline, takibin bu meblağın üzerinden devamına, asıl alacak miktarı olan 14.000,00 TL'nin %20'sine tekabül eden 2.800,00 TL icra inkâr tazminatının davalıdan alınıp davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.

Kararı, davalı temyiz etmiştir.

1) Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davalı vekilinin yerinde görülmeyen aşağıdaki bent kapsamı dışındaki diğer temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.

2) Dava, kooperatif üyeliğinden kaynaklanan üyelik aidat alacağının tahsili amacıyla başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir. Hukukî ilişkilerde temerrüt durumunda, uygulanması öngörülen temerrüt faiz oranı, Türk Borçlar Kanunu madde 120 uyarınca, yıllık yasal faiz oranının (yasal faiz oranı %9’dur) yüzde yüzünü aşamaz. Bu hükme uygun davranmak suretiyle taraflar temerrüt faiz oranını serbestçe belirleyebilir.

Bu sınırlama Türk Ticaret Kanunu madde 8/1 uyarınca ticari işlerde uygulanmaz. Somut olayda, kooperatif ile üyesi arasında bir ticari iş söz konusu değildir. Bu sebeple, kooperatif genel kurulunca, kooperatif aidatlarının ödenmesinde temerrüde düşen üyelerden, talep edilecek temerrüt faizinin oranı belirlenirken TBK'nın madde 120’de ifade edilen sınıra uygun karar alınmalıdır.

Bir başka ifadeyle, kooperatif genel kurulunca belirlenecek temerrüt faiz oranı, faiz borcunun doğduğu tarihte yürürlükte bulunan mevzuata göre belirlenen yasal faiz oranının yüzde yüzünden fazla olamayacaktır. Huzurdaki olayda kooperatif genel kurulunca belirlenebilecek temerrüt faiz oranı yıllık yasal faiz oranı olan %9’un yüzde yüz fazlası olan %18 oranından fazla belirlenemeyecektir.

Bu durumda, mahkemece, anılan yasal düzenleme çerçevesinde somut olay bakımından değerlendirilerek, işlemiş temerrüt faizi oranı ve miktarı ile işleyecek temerrüt faiz oranı bakımından yeni bir bilirkişiden denetime elverişli bir rapor alınması ve sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde eksik incelemeye dayalı hüküm kurulması doğru olmamıştır.