Yargıtay 23. Hukuk Dairesi E.2016/4814 K.2018/3644

Taraflar arasındaki itirazın kaldırılması ve iflas davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hüküm süresi içinde davacı vekilince duruşmalı olarak temyiz edilmiştir. Temyize konu karar niteliği gereği duruşmaya tâbi olmadığından duruşma isteminin reddiyle incelemenin evrak üzerinde yapılmasına karar verildikten ve temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- KARAR -

Davacı vekili, taraflar arasında ....04.2005 tarihli Kıymetli Maden Konsinye Sözleşmesi akdedildiğini, müvekkilinin davalıya ........2007 tarihinde 500 kg konsinye altın gönderdiğini, davalının müvekkiline satın alma teklifinde bulunması üzerine bu teklifin kabul edilerek müvekkilinin 500 kg. altını toplam ....491.470 USD bedelle davalıya sattığını, davalının fatura bedeli olan ....491.470 USD'yi vade tarihi olan ....02.2008 tarihinde müvekkiline ödememesi üzerine borcun ödenmesini davalıya ihtar ettiğini,

davalının cevabi ihtarnamesi ile borcu açıkça kabul ettiğini,borcun ödenmemesi üzerine davalı aleyhinde iflas yolu ile takip başlatıldığını, davalının haksız olarak ödeme emrine itiraz ettiğini, ... Asliye Ticaret Mahkemeleri'nin münhasıran yetkili olduğunu, her ne kadar Konsinye Sözleşmesinin .../e bendinde ...

Yüksek Mahkemesi'nin yetkisine dair yetki sözleşmesi yapılmış ise de MÖHUK m. 47 uyarınca yetki sözleşmesinin iflas davası açısından uygulama alanının bulunamayacağını ileri sürerek, davalının itirazının kaldırılarak davalıya depo emri gönderilmesini, davalının depo emrinde belirtilen borcu ödememesi halinde İİK 156 ve 158 maddesi uyarınca iflasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, taraflar arasındaki Kıymetli Maden Konsinye Sözleşmesinin ....e maddesi uyarınca taraflar arasındaki ihtilaflarda İngiliz kanunlarının ... Yüksek Mahkemesi'nce uygulanacağının kabul edildiğini, davaya konu ... .... ...

Müdürlüğü'nün 2009/780 Esas sayılı takibine dayanak ihtilafın söz konusu sözleşmeden kaynaklanan alacak iddiasına ilişkin olduğunu, dolayısıyla ... bu sözleşmeye dayanarak talep edilen alacağın mevcut olup olmadığı, mevcut ise miktarının yetkili ve görevli ...

Yüksek Mahkemesince yapılacak yargılama neticesinde karar altına alınacağını, tesis edilecek kararın Türkiye'de tenfizine karar verilmesi halinde müvekkil şirketten söz konusu alacağın haciz yada iflas yolu ile takip edilebilmesinin söz konusu olacağını, dava konusu olayda tenfize konu edilebilecek bir karar olmadığından Türk Mahkemeleri tarafından alacak iddiasına ilişkin uyuşmazlığın esasına girilerek incelenmesinin mümkün olmadığını, itirazın kaldırılması ve iflas talebine ilişkin ... bu davanın alacağın varlığını ve miktarını tespit etmeye yönelik bir dava olup aynı içerikle ...

Yüksek Mahkemesi nezdinde de dava ikame edilmiş olması karşısında derdestlik yönünden esasa ilişkin inceleme yapmak hususunda mahkememizin yetkili ve görevli olmadığını savunarak davanın reddini talep edilmiştir.

Mahkemece iddia,savunma ve tüm dosya kapsamına göre, öncelikle davacının alacaklı, davalının borçlu olduğuna dair bir maddi hukuk yargılamasını, sonrasında ise şartların mevcudiyeti halinde davalı borçlunun iflasına karar verilmesini gerektirmektedir. Her ne kadar İİK'nun 154. maddesinde, iflas davasının mutlaka borçlunun muamele merkezinin bulunduğu yer mahkemesinde açılması ve iflas davaları için yetki sözleşmesi

yapılamayacağı düzenlenmiş ise de bu kural taraflar arasındaki alacağın tespiti aşamasına ilişkin olmayıp iflas kararı verilmesine ilişkin olduğu, taraflar sözleşme serbestisi sınırları içerisinde sözleşmeye uygulanacak hukuku ve doğacak uyuşmazlıkları çözecek yetkili yargı yerlerini belirleme hakkına sahip olduğu, dava konusu olayda Konsinye Sözleşmesinin .../(e) bendinde ... hukukunun uygulanacağı ve ...

Yüksek Mahkemesinin yetkili olduğu yönündeki düzenleme karşısında davacının davalıdan alacaklı olduğuna ilişkin belirlemenin ...

Yüksek Mahkemesine ve ... hukukuna bırakıldığı, davacının öncelikle, sözleşmede belirtilen yargı yerlerinden alacaklı olduğunu ispatlayacak bir karar alması, daha sonra bu karara istinaden borçlu hakkında iflas yoluyla takip başlatması ve iflas davası açması gerekmekte olup taraflar arasındaki hukuk ve yetkili yargı yeri seçimini ortadan kaldıracak ve özellikle alacağın başka bir yer hukukuna tabi kılınması sonucunu doğuracak şekilde iflas takibi başlatması ve bunu dayanak göstererek iflas davası açması doğru görülmediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir. Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davacı vekilinin temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.