Yargıtay 23. Hukuk Dairesi E.2017/2990 K.2020/3898

Taraflar arasındaki sözleşmenin iptali davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik verilen hükmün süresi içinde davacı vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- KARAR -

Davacı vekili, müvekkilinin tahditli plaka sınıfına giren M plakalı minibüs sahibi olduğunu, Belediye tarafından ulaştırma koordinasyon merkezi (UKOME) kurulduğunu ve minibüslerin sayılarının çok olması, özürlü kullanımına uygun olmaması,klimasız oluşları gibi nedenlerle M plaka ve ruhsatlarının iptal ederek 18+9 kapasiteli otobüslere geçilmesi kararının alındığını, bu karar için çok sayıda iptal davası açıldığını,

Danıştay tarafından bozma kararı verilmesi üzerine ilk derece mahkemesi karar vermeden önce birtakım protokller imzalayarak davalardan feragat edileceği ve özel halk otobüslerinin uğradığı zarara karşılık bono verileceği yönünde karar alındığını, müvekkilinin bu bonoyu verdiğini ve daha sonra bedelini ödeyerek geri aldığını, protokol şartlarının gerçekleşmediğini, alınan bedelin haksız olduğunu ileri sürerek sözleşmenin feshi ile ödenen bedeli talep ve dava etmiştir.

Davalılar vekili, UKOME kararına uyma kararının davacının insiyatifinde olduğunu, minibüsünü büyütmeyip çalışmaya devam eden minibüsçülerin olduğunu, ancak davacı gibi araçlarını büyüterek otobüs olarak çalışmaya başlayanlar nedeniyle halk otobüsü üyelerini uğrattıkları zarar için her bir otobüs bedelinin belirlenerek kişilere pay edildiğini, araçlarını büyütmeyenlerden bedel alınmadığını, anlaşma sonucu davacının bu bedeli ödediğini savunark açılan davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma ve dosya kapsamına göre.

Minibüsçüler Esnaf Odası ile Belediye arasında ihale kurallarına uyulmadan minibüslerin kapasitelerinin yükseltildiğini, açılan iptal davasının İdare Mahkemesince haklı bulunarak kapasite artırım kararının iptaline karar verildiği ve kesinleştiği, protoklerin imzalandığı, sözleşmedeki bedeller ödendiği halde davadan feragat edilmediği, protokollere taraflarca değil oda başkanlarınca imza edildiği için geçersizlik iddiasında bulunulduğu,

ancak protokole kadar doğan zararın sabit olduğu ve tarafların sözleşmeyi imzalayanlara bağlı olarak çalıştıkları, sözleşme gereği edimlerini yerine getirdikleri, sözleşmenin geçersizliği ve zarara karşı ödenen bedelin iadesinin mümkün olmadığı, ödenen senetlerin bedelsiz kalmadığı gerekçesiyle açılan davanın reddine karar verilmiştir.

Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir. Dava, davacının üyesi olduğu Antalya Minibüsleri Esnaf Odası ile S.S. 21 nolu Özel Halk Otobüsleri Motorlu Taşıyıcılar Kooperatifi arasında düzenlenen anlaşma ve protokollerin geçersizliği nedeniyle feshi, geçersiz sözleşmeler uyarınca ödenen senet bedelinin istirdatı istemine ilişkindir.

Dava konusu senedin dosya arasında bulunan anlaşma, çeşitli protokoller çerçevesinde davacı tarafından keşide edildiği dosya kapsamı ile sabittir. Taraflar arasındaki temel uyuşmazlık, senedin keşide edilme nedeninin ortadan kalkıp kalkmadığı noktasında toplanmakta olup mahkemece yazılı gerekçelerle davanın reddine karar verilmiştir.

Oysa, davacının da içerisinde olduğu minibüsçülerin araçlarının kapasitesinin artırımına ve dava konusu senedin davacı tarafından keşide edilmesine dayanak yapılan 2007 tarihli UKOME genel kurulu kararının mahkemece iptal edilmesi karşısında, iptal kararına rağmen anılan UKOME kararının fiilen uygulamasının devam edip etmediği, davalı Kooperatif üyesinin 2007 tarihli UKOME kararının alınmasından iptal edilinceye kadar, geçen süre zarfında zarara uğrayıp uğramadığı, uğramışsa ne miktar zarara uğradığı gerektiğinde bilirkişi incelemesi de yapılmak suretiyle tespit edilmelidir.

Bu bağlamda senedin keşide edilme nedeninin ortadan kalkıp kalkmadığı ya da ne oranda ortadan kalktığı hususları da mahkemece yeterince irdelenip iptal edilen UKOME kararı yerine alınan yeni kararlar dahi dayanak anlaşma ve protokoller ile birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmek gerekirken, denetlenebilir yeterli dayanağı da gösterilmeden eksik inceleme ve yazılı gerekçeyle davanın reddedilmesi doğru görülmemiş, kararın bu nedenle de davacı yararına bozulması gerekmiştir.