Yargıtay 3. Ceza Dairesi E.2014/30032 K.2015/12847

Mahalli mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle evrak okunarak;

Gereği görüşülüp düşünüldü;

Yerinde görülmeyen diğer itirazların reddine; Ancak;

1) Mağdurun sanığa küfür etmesi ve bıçakla tehdit eyleminde bulunması üzerine tahrik şartları altında suçu işlediğine ilişkin sanık savunmaları ve tanıklar A.. A.. ve F.. U..'un beyanları karşısında; 5237 sayılı TCK'nin 29.maddesi uyarınca haksız tahrik hükümlerinin uygulanıp uygulanmayacağının karar yerinde tartışılmaması,

2) Sanık hakkında hükmedilen kısa süreli hapis cezası 5237 sayılı TCK'nin 51. maddesi gereğince ertelendiği halde, aynı Kanunun 53/4 maddesi hükmüne aykırı olarak 53/1 maddenin tatbikine karar verilmesi,

3) 5237 sayılı TCK'nin 58/5 maddesi uyarınca fiili işlediği sırada 18 yaşını doldurmamış kişilerin işlediği suçların tekerrüre esas alınamayacağı gözetilmeden, sanığın çocukken işlediği bir şuça ilişkin olan Aksaray 2. Sulh Ceza Mahkemesinin 27/01/2010 tarih, 2009/561 esas ve 2010/82 karar sayılı ilamı sebebiyle mükerrir kabul edilerek hakkında 5237 sayılı TCK'nin 58. maddesi hükmünün uygulanması,

4) Sanığa atanan zorunlu müdafii ücretinin hazine üzerinde bırakılması yerine sanıktan tahsiline karar verilmesi,

Bozmayı gerektirmiş, sanık müdafiinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün bu sebepten 5320 sayılı Kanun'un 8/1. maddesi ile yürürlükte bulunan 1412 sayılı CMUK'un 321. maddesi uyarınca isteme uygun BOZULMASINA, 09/04/2015 gününde (4) numaralı bozma kararı yönünden üyeler ... ve ...'ın karşı oyu üzerine oyçokluğu ile karar verildi.

MUHALEFET ŞERHİ

Dairemizdeki çoğunluk görüşünce verilen, dört numaralı bozma kararında ki, zorunlu müdafilik ücretinin yargılama giderinden sayılmayacağı görüşüne katılmamaktayız.

1) Avrupa İnsan hakları sözleşmesinin 6/3-c maddesi aynen şöyledir:

''Bir suç ile itham edilen herkes aşağıdaki asgari haklara sahiptir. Kendisini bizzat savunmak veya seçeceği bir müdafinin yardımından yararlanmak; eğer avukat tutmak için gerekli maddi olanaklardan yoksun ise ve adaletin yerine gelmesi için gerekli gördüğünde, resen atacak bir avukatın yardımından ücretsiz olarak yararlanabilmek hakkına sahip bulunduğu''

Madde içeriğinden anlaşıldığı gibi, avukat yardımından ücretsiz yararlanabilmek için, bir suç ile itham altında olmak gerekir. Bir suçla itham altında olan bu kişi, yargılama sonunda beraat edebilir. Dolaysıyla maddi olanaksızlıklar yüzünden beraat edecek bu kişiyi, avukatın yardımından mahrum etmemek için avukatlık ücretini devlet karşılamaktadır. Devlet de yargılama sonunda bu giderlerini suç ile itham edilen kişiden değil, mahkum durumuna düşen kişiden tahsil etmektedir.

Şüpheli veya sanık olarak yargılanan kişi, müdafi tutacak maddi olanaklardan yoksun ise veya resen müdafi atanması gerektiren bir kişi ise, atanan müdafinin yardımından, yargılama aşaması boyunca ücretsiz yararlanır. Adaletin gerçekleşmesi ve adil yargılanmanın oluşması için, sanığa bu olanaklar tanınmaktadır. Sanığa bu olanaklar tanınmadığı takdirde, silahların eşitliği kuralı gerçekleşmeyeceğinden, sanık yargılama sonunda, avukat yardımından yararlanamadığını ileri sürüp, savunma hakkının kısıtlandığını iddia edebilir. İleri sürülebilecek bu iddialara karşı, sanığa bu haklar tanınmıştır.

Devletin sanığa yaptığı bu yardım, sanığın maddi olanaklardan yoksun oluşu nedeniyle, ücreti ödeme olanağına sahip bulunmaması, sanığın yaşının küçüklüğü veya isnat edilen cezanın ağırlığı gibi nedenler arasında bir ayırım yapılmamıştır. Sanığın savunmasız kalmaması için, AİHS'ne uyum sağlamak için yargılamaya gölge düşürmemek için re'sen müdafi tayin edilmesi cihetine gidilmiştir.

Yargılama süresi boyunca sanık sıfatı bulunduğu müddetçe bu kişiden avukatlık ücreti istenemez. Yargılama sonunda kim mahkum olursa, otopsi giderleri gibi yargılama giderleri ile baro tarafından atanan müdafinin ücreti de mahkum olan kişiden tahsil edilmelidir.

2) Baro tarafından ödenen müdafi giderlerinin,yargılama gideri sayılıp sayılmayacağı sorunu:

-5320 Sayılı Yasanın 13.maddesi

-5271 Sayılı Yasanın 324-325-327.maddeleri

-Ceza Muhakemesi Kanunu Gereğince Müdafi ve Vekillerin Görevlen-dirilmeleri ile Yapılacak Ödemelerin Usul ve Esaslarına İlişkin Yönetmeliğinin 5. maddesi, 8/3. ve 11/7.maddeleri,

Ayrı ayrı okunduğunda, baro tarafından ödenen bu müdafi ücretinin, yargılama sonucunda, yargılama giderleri gibi, mahkum olan kişilerden tahsil edilmesi gerekmektedir.

Kanun koyucu yukarıda belirtilen kanun maddelerini yürürlüğe koyarken, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'ne uyum sağlamak için bu kanun ve yönetmelikleri yürürlüğe koymuştur. Baro tarafından görevlendirilen müdafiye ödenen ücret de yargılama giderlerindendir. Yargılama sonunda sanık hakkında beraat kararı verildiğinde, tüm yargılama giderleri,Devlet Hazinesince üstlenir. Buna karşılık, mahkumiyeti halinde, hükmün kesinleşmesi ile bu sefer bütün yargılama giderleri ( örneğin otopsi giderleri) gibi resen atanan müdafi ücreti de mahkum olan hükümlüye yüklenir.

Anayasa mahkemesi; 5320 Sayılı Yasanın 13.maddesinin Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'ne aykırı olmadığına karar vermiştir. 12.03.2009 tarih 2007-43 esas, 2009-51 Sayılı kararı aynen şöyledir.

“Ceza Muhakemesi Kanununa göre,yargılama sürecinde hüküm kesinleşin-ceye kadar şüpheli veya sanıktan müdafi ücreti istenmemektedir. Hüküm kesinleştikten sonra ise yargılama giderleri içerisinde, müdafi ücreti istenen şahıs , şüpheli veya sanık değil artık hükümlü sıfatını taşımaktadır.

Düzenleme ile amaçlanan sanığa adil bir şekilde savunma imkanlarının sağlanmasıdır. Soruşturma ve kovuşturma evrelerinde bu imkan sağlandıktan sonra,yardım kapsamında ödenen ücretin yargılama gideri olarak hükümlüden tahsilinin öngörülmesinin Anayasanın adil yargılanma hakkına aykırılığından sözedilemez.” şeklindedir.

Tüm bu açıklamalar karşısında mahkemenin uygulamasında bir isabetsizlik bulunmadığından,dört numaralı bozma kararında belirtilen zorunlu müdafi ücretinin hazine üzerinde bırakılmasına ilişkin çoğunluk görüşüne katılmamaktayız.