Karar Özeti
3. Ceza Dairesi 2024/23315 E. , 2026/4865 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :Ceza Dairesi SAYISI : 2022/... E. 2024/155 K. SUÇ : Silahlı terör örgütüne üye olma HÜKÜM :TCK'nın 314/2, 3713 sayılı Kanun'un 3, 5/1, 5237 sayılı TCK'nın 62, 53/1-2-3, 63... /9. maddeleri gereğince mahkumiyetine ilişkin karara yönelik istinaf başv
Karar Detayı
3. Ceza Dairesi 2024/23315 E. , 2026/4865 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :Ceza Dairesi SAYISI : 2022/... E. 2024/155 K. SUÇ : Silahlı terör örgütüne üye olma HÜKÜM :TCK'nın 314/2, 3713 sayılı Kanun'un 3, 5/1, 5237 sayılı TCK'nın 62, 53/1-2-3, 63... /9. maddeleri gereğince mahkumiyetine ilişkin karara yönelik istinaf başvurusunun esastan reddi TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Onama Bölge adliye mahkemesince verilen hüküm temyiz edilmekle; Temyiz edenin sıfatı, başvurunun süresi, kararın niteliği ve temyiz sebeplerine göre dosya incelendi, gereği düşünüldü; Temyiz taleplerinin reddi nedenleri bulunmadığı görüldü; Vicdani kanının oluştuğu duruşma sürecini yansıtan tutanaklar, belgeler ve gerekçe içeriğine göre yapılan incelemede; 1-Denetim muhakemesinin bir türü olan istinaf kanun yolunun Türk Ceza Adalet Sisteminde kabul edilmesinin temel amacı, temyiz incelemesi sırasında gerçekleştirilemeyen “maddi meselenin” denetlenebilmesi düşüncesidir. İlk derece mahkemesi hükmündeki hukuka aykırılığı tespit eden ve deliller ile doğrudan temas edebilen istinaf mahkemesi yeni bir öğrenme muhakemesi (olay yargılaması) yapabilme imkanına sahip olduğu için, gerektiğinde düzeltme (ıslah) yoluyla veya hükmü kaldırarak davanın esası hakkında yeniden karar vermek suretiyle kanun yolu denetimi esnasında uyuşmazlığın esasını da çözme yetkisi sayesinde maddi gerçeğe en hızlı şekilde ulaşma olanağı sunmaktadır. Ülkemizin kabul ettiği sistemde ilk derece mahkemesince yapılan yargılama tamamen değil, gerekli görülen durumda maddi gerçeğe ulaşmak amacıyla olay yargılaması yapılabilmesi prensibine dayanmaktadır. Dar anlamda istinaf olarak da nitelendirilen bu denetim muhakemesi türünün düzenlendiği 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun ilgili hükümlerinden biri olan 280. maddesinin başlığında “Bölge adliye mahkemesinde inceleme ve kovuşturma” ifadesine yer verilmesi ile ilgili düzenlemede bu terimin tercih edilmesi, istinaf incelemesinde olay yargılaması yapılması görev ve yetkisinin bulunduğuna işaret etme amacı taşımaktadır. Türk Ceza Adalet Sisteminde, kural olarak bölge adliye mahkemelerinin sınırlı hallerde duruşma açmadan hukuka aykırılığın düzeltilerek istinaf başvurusunun esastan reddi (ıslah) veya bozma kararı verebileceği, diğer hallerde ise maddi meselenin çözümü noktasında “davayı yeniden görecek” mahkemeler olduğu açıkça ortaya konmuştur. Aksi düşünüldüğünde, kanuni dayanağı bulunmayan bozma kararı verilmesi üzerine hem bölge adliye mahkemesi kararının hem de bu karara karşı direnme yetkisi bulunmayan ilk derece mahkemesince verilecek kararın Anayasa’nın 36 ve CMK’nin 3, 278-284. maddeleriyle belirlenen görev kurallarına aykırılık sebebiyle görevsiz mahkemece verilmiş kararlar niteliğinde olacağından, hukuka açık ve ağır aykırılık sonucuna yol açacaktır. Bölge adliye mahkemelerinin bozma kararı verebileceği hallere CMK’nin 280/1. maddesinin (e) ve (f) bentlerinde yer verilmiştir. Bu hallerden ilki Kanun’un 289/1. maddesinde sayılan “hukuka kesin aykırılık halleridir” İkinci ise “soruşturma ve kovuşturma şartının gerçekleşmediğinin veya önödeme ve uzlaştırma usulünün uygulanmadığının anlaşılması ya da davanın ilk derece mahkemesinde görülmekte olan bir dava ile birlikte yürütülmesinin zorunlu olması” durumudur. Görüldüğü üzere, istinaf incelemesinde bozma kararı verilebilecek durumlar hiç bir surette maddi meselenin çözümüne/davanın esasına ilişkin olmayıp, muhakeme hukuku kurallarına aykırı davranılarak hüküm kurulmasına ilişkindir. Dairemizce de benimsenen Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 30.04.2025 gün ve 2024/6-490-2025/... sayılı kararında ayrıntılı biçimde açıklandığı üzere, ilk derece mahkemesi tarafından verilen karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine inceleme yapan ... Bölge Adliye Mahkemesi 2.Ceza Dairesinin CMK’nin 2 80... . maddeleri gereğince duruşma açmaksızın hükmün " Hükümden sonra ... Cumhuriyet Başsavcılığı Terör Suçları Soruşturma Bürosunun 11.06.20 21... /2015 soruşturma sayılı yazısı ekinde dava dosyasına gönderilen Jandarma mahrem yapılanması içinde Marmara Bölge Temsilcisi olduğu iddia edilen... isimli şahısta elde edilen dijital verilerde sanıkla ilgili veri inceleme raporu düzenlendiği, veri inceleme raporunun bir kısım sayfalarını okunamadığı, söz konusu rapor içeriğinde 2013 yılında sanığın öğretmeni ile yaptığı görüşmeler ilişkin bilgiler bulunduğu görülmekle; söz konusunu raporun okunaklı suretinin getirtilmesi, CMK'nın 217. maddesi uyarınca duruşmada sanık ve müdafıine okunup değerlendirildikten sonra, sonucuna göre sanık hakkında 5237 sayılı TCK'nın 221/4-2. maddesinde düzenlenen etkin pişmanlık hükümlerinin uygulanıp uygulanmayacağının gözetilmesi lüzumu, ...UYAP'ta bulunan örgütlü suçlar bilgi havuzunda araştırma yapılarak sanık hakkında başkaca bir beyan bulunup bulunmadığının ve ''...'' isimli program üzerinden sorgulamalarının yapılarak sabit hatlar üzerinden aranıp aranmadığının tespiti... Sanık ile beraber ardışık olarak aranan şahısların hakkında yargılama yapılmış ise ilgili evrakların getirtilmesi ve gerekirse tanık olarak dinlenmeleri...Gerekçeli kararda sanığın Mikail kodunu kullandığı belirtilmesine karşın dosya içeriğinden bu tespitin hangi bilgi ve belgeye dayanığının anlaşılamaması.." nedeniyle bozulmasına karar verdiği, fakat ilk derece mahkemesi kararlarının hangi hallerde bozulabileceğinin CMK’nin 280. maddesinin birinci fıkrasının (e) ve (f) bentlerinde sınırlı olarak gösterilmesi ve bu haller dışında hükmün bozulmasına karar verebilecek durumlar söz konusu olmamasına rağmen; bozma yetkisi geniş şekilde kullanılarak dosya üzerinden yapılan incelemeyle, ilk derece mahkemesinin direnme yetkisi ile tarafların kanun yoluna başvurma haklarını ellerinden alacak biçimde bölge adliye mahkemesinin verdiği bozma kararı ve bozma sonrası ilk derece mahkemesince verilen hükmün görevsiz mahkeme tarafından verilmiş olması nedeniyle CMK’nin sistematiğine aykırı, tarafların mahkemeye erişim hakkının yanında bölge adliye mahkemesi önünde sözlü yargılanma ve bununla bağlantılı diğer usul güvencelerinden yoksun bırakılmalarına neden olacağından hukuka açık ve ağır aykırılık oluşturması karşısında, bölge adliye mahkemesince CMK 280. maddesi birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca duruşma açılıp, taraflar da çağrılarak delillerin değerlendirilmesi sonucunda bir karar vermesi yerine yazılı şekilde hüküm kurulması, 2-Sanık ve müdafiinin temyiz kanun yolu aşamasında 25/11/2025 tarihli dilekçeleri ile sanığın etkin pişmanlıktan yararlanmak istediğini bildirip bu yönde bilgi vermeleri karşısında; sanığın duruşmada hazır edilerek beyanlarının alınıp, vereceği bilgilerin örgüt içerisindeki kaldığı süre, örgütsel faaliyet ve konumlarına uygun faydalı bilgiler olup olmadığı eldeki bilgiler ile örtüşüp örtüşmediği ilgili birimlerden sorulup değerlendirilerek sonucuna göre sanık hakkında 5237 sayılı Kanun'un 221 inci maddesinin 4 üncü fıkrasının 2 inci cümlesinde düzenlenen etkin pişmanlık hükümlerinin uygulanıp uygulanmayacağının tartışılmasında zorunluluk bulunması, Hukuka aykırı, sanık ve müdafiinin temyiz istemleri bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan belirtilen sebeplerden dolayı başkaca yönleri incelenmeyen hükmün CMK’nın 302/2. maddesi uyarınca, tebliğnameye aykırı olarak BOZULMASINA, dava dosyasının, CMK’nın 304. maddesi uyarınca ... Bölge Adliye Mahkemesi 2. Ceza Dairesine, Yargıtay ilâmının bir örneğinin ise bilgi için ... 2. Ağır Ceza Mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 09.03.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Özgün Analiz
Olay Özeti: Silahlı terör örgütüne üye olma suçundan mahkûmiyet kararına yönelik istinaf başvurusu bölge adliye mahkemesince esastan reddedilmiş; ancak bölge adliye mahkemesinin daha önce dosya üzerinden geniş kapsamlı bir bozma kararı verdiği, ilk derece mahkemesinin bu bozmaya uyarak yeniden hüküm kurduğu anlaşılmaktadır. Sanık ve müdafii, temyiz aşamasında etkin pişmanlıktan yararlanmak istediklerini bildirmiştir.
Hukuki İlke: Bölge adliye mahkemeleri ancak CMK 280/1-e ve (f) bentlerinde sınırlı olarak sayılan hallerde (CMK 289'daki hukuka kesin aykırılık halleri ile soruşturma-kovuşturma şartının gerçekleşmemesi vb.) bozma kararı verebilir; maddi meselenin/davanın esasının çözümüne ilişkin eksikliklerde ise CMK 280/1-g uyarınca duruşma açıp delilleri değerlendirerek yeniden karar vermesi gerekir. Dosya üzerinden geniş bozma yetkisi kullanılması Anayasa 36 ile CMK 3 ve 278-284. maddelerindeki görev kurallarına aykırı, görevsiz mahkeme kararı niteliğinde sonuç doğurur. Ayrıca temyizde etkin pişmanlık talebi bildirildiğinden 5237 sayılı Kanun'un 221/4-2. cümlesindeki hükümlerin uygulanıp uygulanmayacağının duruşmada araştırılması gerekmiştir. İlk derece hükmü TCK 314/2, 3713 sayılı Kanun'un 3, 5/1 ile TCK 62, 53 ve 63. maddelerine dayanmaktadır. Karar, Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 30.04.2025 gün ve 2024/6-490 sayılı kararına atıf yapmaktadır.
Uygulama Sonucu: CMK 302/2 uyarınca hükmün bozulması; dosyanın CMK 304 uyarınca bölge adliye mahkemesine gönderilmesi.
Dava Strateji Notu: Bölge adliye mahkemesinin esasa/maddi meseleye ilişkin eksiklik gerekçesiyle dosya üzerinden bozma kararı vermesi CMK 280 sistematiğine aykırıdır; savunma, esasa ilişkin eksikliklerde istinafta duruşma açılmasını (CMK 280/1-g) talep etmelidir. Terör suçlarında etkin pişmanlık (TCK 221) talebinin sanığın duruşmada dinlenerek verdiği bilgilerin faydalılığı yönünden değerlendirilmesi gerektiği ileri sürülmelidir.