Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2005/3930 K.2005/4288

1086 S. HUKUK USULÜ MUHAKEMELERİ KANUNU(MÜLGA) [ Madde 8 ]

"İçtihat Metni"

Dava dilekçesinde davalının hiçbir bedel ödemeden taşınmazı kullandığı iddia olunarak, beş yıllık kira bedelinin tespiti ile toplam 5.200.000.000 lira alacağın masraflarla birlikte davalı taraftan tahsili istenilmiştir. Davacı vekili 22.11.2004 tarihli duruşmada, taleplerinin ecrimisil bedelinin tahsili olduğunu beyan etmiştir. Mahkemece davanın T... Genel Müdürlüğü yönünden husumet nedeniyle reddine, T... Niğde İl Müdürlüğü yönünden kısmen kabulü cihetine gidilmiş, hüküm davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kâğıtlar okunup gereği düşünüldü.

Davacı vekili dilekçesi ile; müvekkilinin, 28.6.2000 tarihinde satın aldığı taşınmaz üzerinde; davalının, santral binası yaptığını ve hiçbir bedel ödemeden hizmet sunduğunu iddia ederek; 2001-2005 yılları arasında toplam 5.200.000.000 TL kira parası tespit edilerek; müvekkiline ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Mahkemece "dava dilekçesi, taraf beyanları, tapu kayıtlan, mahallinde yapılan keşif, bilirkişi raporları ve tüm dosya kapsamına göre; dava konusu 157 ada 30 nolu parsel içinde kalan ve davalı kurum tarafından kullanılan taşınmazın belediye sınırları dışında kaldığı ve taraflar arasında kira sözleşmesi bulunmadığı, davanın konusunun nitelik olarak ecrimisil olduğu taşınmazın bulunduğu parselin davacı tarafından 16.4.2003 tarihinde satın alındığı ecrimisil bedelinin tespitinde satın alma tarihinin esas olacağı, davacı vekilinin de talebini bu yönde düzelttiği, davanın kira tespiti olarak açıldığı,

dava değerinin 5.200.000.000 TL olarak gösterildiği, ancak dava ecrimisil olarak değerlendirildiğinden, hukukçu bilirkişinin ek raporundaki değer dikkate alınarak, görevsizlik cihetine gidilmemesi gerektiği kanaatine varılarak" davanın kısmen kabulü ile toplam 1.048.250.000 TL. ecrimisilin davalıdan tahsiline karar verilmiş, hüküm davalı vekili tarafından süresinde temyiz edilmiştir.

4.6.1958 gün, 15/6 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararına göre; olayları izah taraflara, kanunları re'sen uygulamak ve dolayısı ile hukuki nitelendirmede bulunmak hakime ait bir yükümlülüktür.

Mahkemece, dava; ecrimisil olarak nitelendirilmiştir.

Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 4146 sayılı Yasa ile değişik 8. maddesinde değer veya miktarı 400.000.000 TL geçmeyen davalara Sulh Hukuk Mahkemesinde bakılacağı hükmü getirilmiştir.

Davacının fuzuli işgal nedeni ile tazminat istemi, HUMK. nun 8. madde de sayılan, şeyin değerine bakılmaksızın Sulh Hukuk Mahkemesinin görevli olduğuna dair davalardan değildir.

Her ne kadar 21.7.2004 tarihinde yürürlüğe giren 5219 sayılı Yasa ile Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununda değişiklik yapılarak Sulh Hukuk Mahkemelerinin bakabileceği davalarda miktar 5.000.000.000 TL. ye çıkartılmış ise de; dava dilekçesinde talep edilen miktar 5.200.000.000 liradır.

Dava konusu müddeabihin değerinin 400.000.000 lira olan görev sınırını aştığı (yeni düzenlemedeki 5.000.000.000 lirayı da aştığı) gözetilerek, davaya; Asliye Hukuk Mahkemesinde bakılmak üzere dava dilekçesinin görevsizlik nedeniyle reddine karar verilmesi gerekirken, bilirkişi raporunda belirlenen değer dikkate alınarak, yanılgılı değerlendirme sonucu, yazılı şekilde esasa ilişkin hüküm kurulmuş olması doğru görülmemiş, bozmayı gerektirmiştir.