Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2010/2036 K.2010/3005

Dava dilekçesinde kira sözleşmesinin iptali, kira sözleşmesinin tapu kaydındaki şerhin silinmesi, 52.000 TL tazminatın faiz ve masraflarla birlikte davalı taraftan tahsili istenilmiştir. Mahkemece davanın reddi cihetine gidilmiş, hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

YARGITAY KARARI

Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü.

Davacı vekili, davalı ile ... da bulunan 51-52 parsellerde yap-işlet-devret modeline göre gazete-matbaa-büro binası yapılması ve işletilmesi, kira ödenmesi ve 30 yıllık süre sonunda davacı kiralayana devredilmesi konusunda kira sözleşmesi yapıldığını, davalının belirtilen taahhüt ettiği inşaatı tamamlama yükümlülüğünü yerine getirmediğini, taşınmazı fiilen terk ettiğini, yaptırılan tespitte binanın onaylı projesine aykırı inşa edilmesinden dolayı iskan alınamadığını, hasarlı olduğunu, hasar tazminatının 52.000,00 YTL olduğu bildirilmekle,

eksik işlerin giderilmesi ve kira ödenmesi için ihtarname gönderilmesine rağmen sözleşmedeki hususlar yerine getirilmediğinden fesih ihtarnamesi gönderildiğini, verilin sürede kusurun giderilmediğini, bu nedenle sözleşmeye aykırılık nedeniyle akdin feshi, tapu kaydında yer alan şerhin silinmesi, sözleşmeye göre teslimi gereken kiralananın habersiz boşaltılmasından doğan hasar bedeli 52.000,00 YTL tazminatın faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı cevap vermemiş, mahkemece davalı şirketin sicilden terkin edildiği, bu şekilde taraf sıfatının bulunmadan; davacıya verilen kesin süreye rağmen şirketin ihyası işlemini gerçekleştirmediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Kira sözleşmesine dayanan her türlü tahliye, akdin feshi (BK.md.248 vd), yahut tespit davaları, bu davalarla birlikte açılmış kira alacağı ve tazminat davaları ve bunlara karşılık olarak açılan davalar değerine bakılmaksızın sulh mahkemesinde görülür (HUMK.md.8, ll/b-1).

Taraflar arasında ... 24.Noterliğince düzenlenen 26.06.1997 günlü sözleşmeye göre, davalı davacıya ait arsaya gazete, matbaa ve büro binası inşaa ederek 30 yıl süreyle kullanacak, bu süre içinde sözleşmede gösterilen kira parasını arsa sahibine ödeyecek ve süre sonunda bina davacı arsa sahibine bırakılacaktır.

Davacı yapılan binanın yasal olmadığını ileri sürerek yanlar arasındaki sözleşmenin feshini, tapu kaydına bu hususta konulan şerhin terkinini ve binadaki zarar karşılığının tahsilini talep etmiştir.

Taraflar arasında düzenlenen 26.06.1997 günlü sözleşme karma bir sözleşmedir. Davalı taraf davacıya ait arsa üzerine bina inşaa ederek (eser sözleşmesi) ve 30 yıl süresince sözleşmede kararlaştırılan kira bedelini ödemek suretiyle kullanacak(kira sözleşmesi), süre sonunda da yapılan bina arsa sahibine bırakılacaktır.

Davacı karşı tarafın inşaa etmiş olduğu eserin yasal olmadığını, tasdikli projesine aykırı yapıldığını ileri sürerek akdin feshini talep etmektedir. Bu nedenle davanın sadece kira sözleşmesinin feshi davası olarak nitelendirilmesi doğru değildir. Davalı tarafın yaptığı imalatın tasdikli projesine aykırı olarak yapıldığı ve yasal olmadığı iddia edildiğine göre ve karma sözleşmelerde her sözleşme kendi kuralları içerisinde değerlendirileceğinden mahkemece yanlar arasındaki eser sözleşmesine göre davalının edimini yerine getirip getirmediği hususu da inceleme konusu yapılarak sonuca varılacaktır. Bu durumda da mahkemenin görevi bu konudaki ana kurala yani davanın değerine göre belirlenmesi gerekir. Dava değeri dikkate alındığında da Asliye Hukuk Mahkemesinin görevli olduğu açıktır.

Bundan ayrı yanlar arasındaki sözleşmede kiralanan yerin boş arsa olduğu açıklanmıştır. HUMK.nun 1711 sayılı kanunla değiştirilen 8/II, b, 1. md.si Sulh Mahkemelerini görevli kılarken, 6570 sayılı gayri menkul kiraları hakkında Kanunun uygulama alanı içinde kalan kiralananları amaçladığında kuşku ve duraksamaya yer olmamalıdır. Çünkü, 6570 sayılı yasanın 1. maddesiyle bu Kanunun uygulanması kiralanan yerin musakkaf (çatılı) bir taşınmaz olmasına hasredilmiştir.

Esasen, gayri musakkaf yerler hakkında görev yönünden bir sorun olmayıp miktar ana kuralına göre görevin tayin edileceğinde Yargıtay İçtihatlarında sapma göstermeyen kararlılık ve görüş birliği vardır. Öte yandan kiralanan taşınmazın niteliğine bakarak çizilecek hukuki çerçevede bu kabulü zorunlu kılmaktadır. Şöyle ki. Kiraya verilen musakkaf yerlere ilişkin uyuşmazlıklara 6570 sayılı Yasa hükümleri uygulanır.

Gayri musakkaf taşınmaz mallar ise Borçlar Kanunun hükümlerine tabidir.

Somut olayda kiralanan boş arsa olarak belirtilmiştir.

Kaldı ki, tapu kaydındaki şerhin silinmesi ve usulsüz tahliye sonucu oluşan 52.000,00 TL hasar bedeli tazminatın tahsili de talep edilmiş olup, bu davalar münhasıran Sulh Hukuk Mahkemesinin görevli olduğu davalardan olmadığına göre, davanın değeri itibarıyla genel hükümlere ve davanın değerine göre davaya bakmaya Asliye Hukuk Mahkemesi görevli olmakla, dava dilekçesinin görev yönünden reddi yerine yazılı gerekçe ile reddi doğru görülmemiştir.