Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2010/23002 K.2011/1020

Dava dilekçesinde 780,00 lira birleşen davalarda 380,00 TL ve 2.336,17 TL alacak için itirazın iptali, inkar tazminatının masraflarla birlikte davalı taraftan tahsili istenilmiştir. Mahkemece davanın reddi cihetine gidilmiş, hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

YARGITAY KARARI

Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü.

Davacı vekili; müvekkiline ait mecurda 14.....2004 başlangıç tarihli kira sözleşmesine göre davalının aylık 1.000 Euro bedelle kiracı olduğunu, kira sözleşmesinin özel 1. maddesinde yeni yıl için aylık ... kira tutarının para birimi aynı kalmak üzere ilk iki yıllık uzatmada önceki yılın kirasına göre %5 ..., müteakip uzatmalarda ise %19 ar artar hükmünün bulunduğunu, hal böyle iken, borçlunun 14.....2007 tarihinde başlayan dönemde % 19 oranında kira artımı yapmaksızın önceki dönem aylık kirası olan 1.102.5 Euro aylık kira ödediğini, borçlunun devam eden dönemlerde de kira artışı yapmadığını, bunun üzerine ...

14.,İcra Müdürlüğünün 2007/11328 E sayılı dosya ile kira farkı alacağı için icra takibi yapıldığını, ancak davalının haksız itiraz ettiğini beyanla, itirazının iptali ile alacağın %40'ından aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.

Davacı vekili birleşen aynı nitelikteki ... 5.Sulh Hukuk Mahkemesinin 2008/523 esas sayılı dosyası ile ... 3.Sulh Hukuk Mahkemesinin 2007/1384 esas sayılı davalarında da diğer aylar kira farkı için itirazın iptali talebinde bulunmuştur.

Davalı vekili; kira bedelinin arttırılması hususunda bir mahkeme kararı olmadığını, bunun yanında kira bedelinin döviz cinsinden belirlenmiş olduğu ahvalde yenileme dönemlerine kiranın arttırılmayacağına dair Yargıtay İçtihatlarının bulunduğunu beyan ile davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, hükme esas alınan bilirkişi raporu gibi, kira sözleşmesindeki artış şartının sözleşmenin yenilenen ilk yılı için geçerli olduğu, ondan sonraki dönemler için kira artışının 3 yıl endeks oranında olacağı davacının kira tespit davası açıp kira tespit kararı almadan artış yaparak icra takibi yapamayacağı kanısına varıldığından davanın ve birleşen davaların reddine karar verilmiş, hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Yargıtay'ın yerleşik uygulamasında, kira sözleşmesinde tarafların serbest iradeleri ile kararlaştırdıkları artış şartı varsa ilk yıl için geçerli ve bağlayıcı olduğu, sonraki dönemler için ise ortak irade ile değiştirilmediği veya mahkeme kararı ile iptal edilmediği sürece tarafları bağlayacağı kabul edilmektedir. Ancak, artış şartı yoksa, veya kira sözleşmesi 4 yıldan fazla devam ediyorsa, devam eden dönemler için, şartlar değişmediği veya özel gelişmelerin varlığı iddia ve ispat edilmediği sürece, 3 yıl için ard arda ( her yıl için ayrı ayrı ) endeks uygulanarak bulunacak kira parasının da o dönemler için aşırı olmayan kira parası olduğu ilke olarak kabul görmektedir.

Somut olayda, 14.....2004 başlangıç tarihli kira sözleşmesinde “aylık kiranın ... 1.000 Euro olduğu ve yeni yıl için aylık ... kira tutarının para birimi aynı kalmak üzere ilk iki yıllık uzatmada önceki yılın kirasına göre %5 ... (14 Haziran2005-14 Haziran 2006 dönemi için 1050 Euro /..., 14 Haziran 2007 dönemi için 1102.5 Euro) müteakip uzatmalarda ise %19 ar artar.” hükmü konulmuştur. Sözleşmede kararlaştırılan ilk iki yıldan sonra kira parasının %19 oranındaki artış koşulu geçerli olup, tarafları bağlayacağı düşünülmeden, Yargıtay içtihatları yanılgılı yorumlanarak davanın yazılı gerekçe ile reddi doğru görülmemiştir.