Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2011/13586 K.2011/20146

Dava dilekçesinde tazminatın faiz ve masraflarla birlikte davalı taraftan tahsili istenilmiştir. Mahkemece davanın ayrı ayrı kabulü cihetine gidilmiş, hüküm davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

YARGITAY KARARI

Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü.

Ana dosya ile birleşen dosyalarda davacılar vekili, davalı ...... İdaresi Başkanlığının ...’de ...... 2003 tarihinde meydana gelen depremi müteahhitin hak sahiplerine yeniden konutların yapım işini üstlendiğini, yüklenici olarak üstlenilen bu işin üst yapı olarak konut inşaatlarını ve alt yapı olarak su/kanalizasyon/yol vb. yapıları da kapsadığını, davalı kuruluşun yüklenici olarak üstlendiği işi alt taşeron olarak çeşitli firmalara verdiğini, ...

Asliye Hukuk Mahkemesinin 2005/43 E.sayılı dosya ile yaptırdıkları tesbit bilirkişi raporu ile yolun mevcut durumu standartlara aykırı durumlar ve nedenlerin tesbit edildiğini yapılan tesbitler sonucu işin gereği gibi ifa edilmediğinin anlaşıldığını, kendilerinin ...’de toplu taşımacılık alanında faaliyet gösteren 18 nolu toplu taşımacılık kooperatifinin üyesi olup, belirlenen güzergahlarda taşımacılık faaliyeti yürütmekte olduklarını, davalı kuruluş tarafından yapılan/yaptırılan yolun gerekli standartlarda yapılmamasından dolayı çeşitli zararlar ortaya çıktığını, bu zararların tesbit dosyası ile tesbit edildiğini,

bu zararlardan davalının sorumlu olduğunu ileri sürerek her bir davacı için davalı tarafın neden olduğu zararların ayrı ayrı davalıdan tahsiline karar verilmesi istenilmiştir.

Davalı, dava konusu yollar ile ilgili olarak ... Belediye Başkanlığıyla yapılan protokol uyarınca dava konusu zarara sebebiyet verdiği iddia edilen yolların sorumluluğunun belediyeye ait olduğundan husumet itirazında bulunmuş; yapılan yolların fen ve sanat kurallarına uygun şekilde tamamlandığını, eksik ve kusurlu iş yapılmadığını, imalattan kaynaklanan eksiklik ve hata olsaydı geçici veya kesin kabulde belirlenip, yüklenici firmalarına tamamlattırılacağını, yol güzergahının uydu kent dışında kalan kısmında da bozukluk olup olmadığının araştırılması gerektiğini, tespitin fahiş olduğunbildirerek yersiz olan davaların reddini dilemiştir.

Mahkemece, 2008/394 E.sayılı dosya üzerinden birleşen tüm dosyalar (50 adet dosya) için ayrı ayrı davaların kabulüne karar verilmiş; hüküm, davalı ...... tarafından temyiz edilmiştir.

Davacılar dava konusu yolun Başbakanlık ...... İdaresi tarafından ... Kalıcı......nın alt yapı işleri adı altında ihale edilerek müteahhide yaptırıldığını, yol imalatının sanat ve fen kurallarına uyulmadan işin tekniğini ve ilgili standartlarına aykırı bir imalat süresi ile uyumlu bir imalatın gerçekleştirildiği, iddiası ile araçların zararının tahsilini istemişlerdir. (2005/43 D.iş tespit raporu)

Başbakanlık ...... İdaresi Başkanlığı 12.11.2008 tarihli yazısında ... ...... 9.Bölge Konutlarındaki yolun “... Kalıcı...... ...... 9.Bölge genel altypı ve trafo binası, açık alanları ile çevre düzenleme inşaatı işi” kapsamında yapıldığı söz konusu işin geçici kabul tutanağının 07.06.2004 tarihinde idarece onaylandığı, geçici konut heyeti tarafından tespit edilen eksik ve kusurlu işler ile söz konusu yolun 01.06.2004 ile 02.06.2004 tarihleri arasında yapılan inceleme sonucunda yüklenici tarafından verilen süre içerisinde tamamlandığı, geçici kabul tutanağının idare tarafından onaylanmasını müteakip yolun hizmete açıldığı belirtilmiştir.

Davalı ...... ile ... Belediyesi arasında düzenlenen 15.08.2005 tarihli protokol ile ...... Mahallesinde idare tarafından inşaatı gerçekleştirilen ... ...... Alanı sınırları dahilindeki protokol eki metraj çalışması yapılan toplam 83.000 m2 yolun kaplamalarının kilitli parke taş kaplama olarak Belediye tarafından bedeli karşılığı yapılması kararlaştırılmıştır. Yine ek protokol ile (17.10.2005 tarihli) toplam 83.000 m2 yolun 60.000 m2 nin kilitli parke taş kaplama ve 23.000 m2 nin de sıcak asfalt olarak belediye tarafından yapılması kararlaştırılmıştır.

Hükme dayanılarak alınan 16.12.2009 tarihli Bilirkişi Kurulu raporunda ... Depremi sonrası afet bölgesi kapsamında yaptırılan ... Saray ......

Mahallesi kalıcı......nın yol imalatının birim fiyat tarifesinin, teknik şartnamelerine, fen ve sanat kurallarına uyulmadan ve kusurlu olarak gerçekleştirildiği şehir içi minibüs güzergahındaki asfaltın bozularak stabilizeye dönüşmesi sonucu üzerinde duran çukurların yoldan kaynaklanan bir sorun olarak kazaya sebebiyet verebileceği gibi, bu durumun aracın yürüyen aksamlarına da zarar verebileceği,

araç ve aksamlarındaki hasarın oluşmasında bahse konu güzergahtaki sorunlu yolun dışında aracın kullanımından kaynaklanan yıpranma ve sürücü hatalarının da etkisinin olabileceği göz önünde bulundurulduğunda yoldan kaynaklanan sorunların hasarın oluşumunda ağırlıklı bir şekilde etken olduğu ve bunun sonucunda yol durumu ile hasar durumu arasında bir illiyet bağı olduğu belirtilerek yol kusuru %70, doğal yıpranma ve sürücü hatalarından kaynaklanan kusurun ise %30 etkili olduğu belirtilerek,

değişmesi gereken parça, yapılması gereken işçilik ve bedellerinin o günün piyasa şartlarına göre (kötü yoldan kaynaklanan) hesaplanmış %70 yol kusuru oranına göre tüm davaların miktar toplamı 93.057.30 TL olarak gösterilmiştir.

Davacılar, konutların bulunduğu bölge içerisinde yer alan yolda minibüs seferleri düzenlemişler ve bu yolun bozuk olmasından kaynaklı olarak araçlarının zarar gördüğünden bahisle bu davaları açmışlardır.

15.08.2005 tarihli protokol ile 17.10.2005 tarihli ek protokol uyarınca dava konusu zarara sebebiyet verdiği iddia edilen yolların sorumluluğu belediyeye ait olup, 3194 sayılı ...... Kanununun “Arazi ve Arsa Düzenlemesi” başlıklı 18.maddesinde, düzenlenen ortaklık payına göre yol, meydan, otopark, ...... gibi umumi alanlar belediye mülkiyetine devredilmekte olup, bakım onarım ve işletmelerinde belediye

sorumludur. Dava konusu yolun belediyeye mi, Karayollarına mı, davalı ......’ye mi ait olduğu üzerinde yeterli araştırma yapılmamıştır. ......’nin sorumluluğunda ise idarenin yolun yapımındaki kusuru ile davacıların hasarın oluşmasındaki sorumluluğu diğer sebeplerle değerlendirilerek ortaya çıkacak sonuca uygun bir karar verilmesi gerekirken mahkemece eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm tesisi usul ve yasaya aykırı olup, bozmayı gerektirmiştir.