Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2011/4735 K.2011/8013

Dava dilekçesinde kira parasının 01.04.2010 gününden başlayarak yıllık 37 500,00 TL olarak tesbiti istenilmiştir. Mahkemece davanın reddi cihetine gidilmiş, hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

YARGITAY KARARI

Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü. Davada, 01.04.2010 tarihinden başlayan döneme ilişkin yıllık kira parasının tespiti istenilmiştir. Mahkemece, davalının 01.04.2010 tarihinden itibaren yıllık kira bedelini 15 625,00 TL olarak kabul edip bu miktar üzerinden ödeme yaptığı, bilirkişi raporuna göre endeks uygulaması sonucu 11 314,00 TL bulunduğu ve kira bedeli olarak yapılan ödemenin saptanacak kira bedelinden fazla olması gerekçe gösterilerek davanın reddine karar verilmiştir.

Somut olayda, eski kiracı olan davalı ile 01.04.2007 tarihinde kira akdi yenilenmiştir. Bu durumda, taraflar arasında düzenlenen kira sözleşmesinin eski sözleşmenin devamı mahiyetinde bulunup bulunmadığının araştırılması gerekmektedir.

Hükme esas alınan kira sözleşmesinin yeni bir sözleşme olarak kabul edilebilmesi ve dava edilen dönemin kira parasının da endeks ilkesine göre belirlenebilmesi için ikinci kira sözleşmesinde belirlenen aylık kira parasının o dönemin olağan rayicine uygun olduğunun bilirkişi heyetince araştırılıp saptanması gerekir. Mahkemece, böyle bir belirleme yapılmadan hüküm kurulmuştur.

O halde mahkemece, 01.04.2007 tarihli sözleşmedeki yıllık kira parasının (7 500,00 TL) o dönemin rayicine uygun olup olmadığı araştırılmak, olağan rayice uygun olduğu saptanırsa; sözleşmenin yenilendiği ve yeni bir sözleşme olduğunun kabulü ile sözleşmenin kuruluşundan itibaren üç yıl geçmediğinden endeks ilkesi gereği kira parasının saptanmasına (kiracı tarafından ödenen miktardan az olması halinde ödenen miktarın esas alınmasına) ;aksi takdirde eski kiracılık nazara alınarak, 18.11.1964 gün ve 2/4 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı'na göre yeni dönem kira parası hak ve nesafet ilkesine göre belirlenmelidir.

Kabule göre de, taraflar arasında kira parasının miktarına ilişkin olarak bir uyuşmazlık bulunup mahkemeye müracaat edildiğine ve kira parasının dava yoluyla tespiti istenildiğine göre; davalı taraf artırılması istenilen veya karar verilecek miktarı ödemeye başlasa bile dava reddedilmeyip bu miktar hüküm altına alınarak bir tespit kararı verilmelidir. Davalının tespit edilecek miktarı kabul ederek ödeme yapması dava açılmasına sebep olup olmaması ve yargılama giderlerinden sorumluluğu (HUMK.md.94) yönünden etkilidir. Yanılgılı değerlendirme sonucu yazılı gerekçe ile red kararı verilmesi doğru görülmemiştir.