Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2012/22505 K.2013/1062

Dava dilekçesinde ....000 TL ecrimisil bedelinin davalı taraftan tahsili istenilmiştir. Mahkemece davanın kabulü cihetine gidilmiş, hüküm davalılar vekili tarafından temyiz edilmiştir.

YARGITAY KARARI

Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü.

Davacı dilekçesinde; murisi annesi adına kayıtlı dava konusu taşınmazı davalıların ... yılı aşkın bir süredir kullandıklarını, hissesine düşen geliri vermediklerini belirterek ve fazlaya ilişkin haklarını saklı tutarak ....000 TL ecrimisilin davalılardan tahsilini talep etmiştir.

Davalı ... cevabında; kendi hissesine düşen yeri kullandığını belirterek davanın reddini dilemiştir. Davalı ... ise; davaya konu taşınmazın yarısının kayınpederi olan diğer davalıya ait olduğunu ve ona ait olan yeri kullandığını beyan etmiştir.

Mahkemece; davalı ...'in davaya konu gayrimenkulde pay sahibi olmadığı, davaya konu gayrimenkulü eşinin babası olan diğer davalı ile birlikte, davacının da aralarında bulunduğu maliklerin rızası dışında beş yıldır kullandıkları belirtilerek, bilirkişi raporu doğrultusunda davanın kabulü ile ....000 TL ecrimisil bedelinin davalılardan tahsiline karar verilmiş, hüküm davalılar vekili tarafndan temyiz edilmiştir.

Ecrimisil kötüniyetli şagilin ödemekle yükümlü olduğu tazminat olup, en azı kira geliri, en çoğu tam gelir yoksunluğudur.

Dava konusu taşınmaza ilişkin tapu kaydı incelendiğinde malikin davacının ve davalılardan...'nin murisi ...... adına kayıtlı olduğu, sözkonusu şahsa ait veraset ilamı incelendiğinde davacının .../... paya davalı ...'nin ise .../... paya sahip olduğu anlaşılmaktadır.

Paydaşlar, kural olarak, intifadan men edilmedikçe birbirlerinden ecrimisil isteyemezler. İntifadan men koşulunun gerçekleşmesi de; ecrimisil istenen süreden önce davacı paydaşın davaya konu taşınmazdan ya da gelirinden yararlanma isteğini davalı paydaşa bildirmiş olmasına bağlıdır.

İntifadan men koşulunun gerçekleştiği iddiası, niteliğinde yemin dahil her türlü delille ispatlanabilir. Bu koşul dava şartı niteliğinde olduğundan, gerçekleşip gerçekleşmediğinin mahkemece re’sen araştırılarak saptanması gerekir.

Ancak; ecrimisil istenilen taşınmazın (bağ-bahçe gibi) doğal ürün veren ya da kiraya verilerek hukuksal semere elde edilen yerlerden olması, paylı taşınmazı işgal eden paydaşın diğerlerinin paydaşlığını inkar etmesi, fiili taksim olması, davacı paydaş tarafından davalı paydaş aleyhine müdahalenin önlenmesi, ortaklığın giderilmesi davası açılması halinde intifadan men şartının aranmasına gerek yoktur.

Somut olayda, dava konusu taşınmazda paydaş olan davalı ... yönünden intifadan men şartının gerçekleşip gerçekleşmediği araştırılmamıştır. Bundan ayrı olarak, diğer davalı ...'in kullanımının Ali'ye tebaen olup olmadığı da saptanmamıştır.

Ayrıca, davada ecrimisil miktarını tayin ve tespitte mahkemece dayanak yapılan bilirkişi raporu, ...’ın yerleşmiş uygulamalarına göre hüküm kurulmasına yeterli değildir.

Bilirkişi raporunu hazırlarken, raporun dayanağı olan somut ve özel nedenleri bilimsel verilere uygun olarak göstermek zorundadır. HUMK.'nun 284 ve 6100 sayılı, HMK.'nun 278-279.maddesine göre, bilirkişi raporu; ... denetimine elverişli olacak şekilde bilgi ve belgelere dayanan gerekçe ihtiva etmelidir. Ancak, bu şekilde hazırlanmış raporun denetimi mümkün olup, hükme dayanak yapılabileceğinin gözden uzak tutulmaması gerekir.

Ecrimisil miktarı belirlenirken,..... Müdürlüğünden dava konusu dönemler itibariyle münavebeye esas ürünler, verim miktarları ve kilogram satış değerleri sorulup, resmi veriler dosyaya konularak, bu veriler nazara alınarak her dönem için belirlenecek üründen elde edilecek net gelire hükmedilir. Bilirkişiler de raporunu hazırlarken resmi ve bilimsel dayanaklarını denetime elverişli olacak şekilde göstermek, resmi verilerden ayrılır ise sebebini tek tek açıklamak zorundadır.

Somut olayda bilirkişi raporu; ecrimisil talep edilen yıllara ilişkin resmi veriler getirtilmeden, davacının taşınmazdaki payı dikkate alınmadan taşınmazın tümü üzerinden ecrimisil hesabı yapılarak tanzim edilmiş soyut bir rapordur. .

Mahkemece, yukarıda açıklanan esaslar dikkate alınarak yeniden ve ... denetimine elverişli bilirkişi raporu tanzim ettirilmek suretiyle ecrimisile hükmedilmelidir.