Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2012/22667 K.2013/59

Dava dilekçesinde kira parasının ....09.2011 gününden başlayarak aylık ....000 TL olarak tesbiti (ıslah ile kiranın tespiti ve tespiti yapılan kiranın edası) istenilmiştir. Mahkemece ıslah isteminin reddi ile aylık kira parasının net 8290 TL olarak tesbiti cihetine gidilmiş, hüküm taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

YARGITAY KARARI

Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü.

Davada, ....09.2011 tarihinden itibaren aylık kira parasının ....000 TL olarak tespitine karar verilmesi talep edilmiş, 23.05.2012 tarihli ıslah dilekçesi ile de tesbit edilecek kiranın edasına karar verilmesi istenilmiştir.

Mahkemece, ....04.2012 tarihli bilirkişi raporu esas alınarak aylık kira parasının ....290 TL olarak tesbitine, ıslah talebinin ise reddine karar verilmiş; hüküm, taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici sebeplere ve özellikle kira tesbit davasında kiranın edasına karar verilemeyeceğinin mahkemece doğru olarak belirlenmiş olmasına göre, davacı tarafın tüm, davalı tarafın ise sair temyiz itirazları yerinde değildir.

Davalı, 29.09.2001 tarihinden itibaren kiralananda kiracıdır. Kiralananın önceki maliki, kira sözleşmesinde belirlenmiş olan kira parasının stopajın az ödenmesi için düşük yazıldığını ileri sürerek, 2001 yılına ait gerçek kira parasının tesbiti için davalı aleyhine ........ .... Asliye Hukuk Mahkemesinde 2006/335 Esas sayılı davayı açmıştır.

Hükme esas alınan bilirkişi raporunda ise; ........ .... Asliye Hukuk Mahkemesinin 2006/335 Esas sayılı dosyasında, emsal yerlerin kira ortalamasının 2009 yılı itibariyle ....427 TL olarak belirlendiğinden bahisle bu miktara yıllık ortalama enflasyon farkı uygulanmış, sonrasında emsallerin m² sinin ...,69 TL ye kiraya verileceği kabul edilerek kira parası belirlenmiştir. Böyle bir rapor, hüküm kurmaya yeterli değildir.

........1964 gün ve .../... sayılı Y.İ.B.K. ve yerleşik ... uygulamalarına göre “hak ve nesafet” ilkesi uyarınca kira parası tesbit edilirken; öncelikle tarafların tüm delilleri varsa emsal kira sözleşmelerinin aslı veya onaylı örnekleri dosyaya alınmalı, kiralananın niteliklerine göre üç kişilik bilirkişiler kurulu oluşturularak kiralanan taşınmaz ve taraf emsalleri tek tek gezilip incelenmeli, bilirkişilerce gerekli ölçüm ve inceleme yapılıp, böylece elde edilen veriler somutlaştırılarak,

dava konusu yer ile ayrı ayrı (konumu, çevresi, niteliği, kullanım şekli, kira başlangıç tarihi, kira süreleri vb.) kira parasına etki eden tüm nitelikleri karşılaştırılmalı, emsal kira bedellerinin niçin uygun emsal olup olmadığı somut gerekçelerle açıklanarak, dava konusu taşınmazın yeniden kiraya verilmesi halinde getirebileceği kira parası belirlenmeli, bilirkişi raporu mahkemece somut gerçekler ışığında resen değerlendirilmeli, buna göre hak ve nesafete;

özellikle tarafların kira sözleşmesinden bekledikleri amaçlarına uygun makul bir kira parası saptanmalı iken, yetersiz bulunan bilirkişi raporuna itibar edilerek eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya, Y.İ.B.K’ne ve yerleşik ... uygulamalarına aykırıdır.