Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2012/22903 K.2013/218

Dava dilekçesinde şimdilik ....000 TL manevi tazminatın yasal faiz ve masraflarla birlikte davalı taraftan tahsili istenilmiştir. Mahkemece davanın kısmen kabulü cihetine gidilmiş, hüküm taraflarca temyiz edilmiştir.

YARGITAY KARARI

Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü.

Davacı vekili dilekçesinde, müvekkili olan davacının 30.06.2003 tarihinde eşine ait vergi iade zarfını davalı ... .......... şubesine götürdüğünü, zarfın üzerine üç aylık toplamın yazılmaması nedeniyle, davalı ... ' in sert bir şekilde müvekkilini uyardığını, eksik kısmı zarfın üzerine yazmasını söylediğini, çok sinirlenen davalı ...'in müvekkiline küfür ve hakaret ederek, cebir ve şiddet uygulayarak ... gün iş ve gücünden kalacak şekilde "sol omuz kemiğinin" kırıldığını, olay ile ilgili olarak ..... ....

Asliye Ceza Mahkemesinin ........2004 tarih ve 2003/704 Esas, 2004/1158 Karar sayılı hükmü ile, davalı ...'in ... ay hapis cezasına mahkum edildiğini, meydana gelen olay nedeniyle müvekkilinin büyük ızdırap duyduğunu, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile birlikte ....000,00 TL manevi tazminatın, davalılardan tahsiline karar verilmesini savunmuştur.

Davalı ... savunmasında, açılan davanın zaman aşımına uğradığını, müvekkilinin cebir ve şiddet uygulayarak davacının yaralanmasına sebebiyet verdiği vakasının da gerçeği yansıtmaktan uzak olduğunu, manevi tazminat isteminin yersiz olduğunu beyan ederek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... savunmasında, öncelikle görev ve zaman aşımı itirazları olduğunu, davacı ile diğer davalı arasında meydana gelen olayın, Banka Tüzel Kişiliğinden ayrı, şahsi, münferit bir olay olduğunu, davalı ... hakkında ..... ....Asliye Ceza Mahkemesinde yargılama bulunduğunu, olayın meydana gelişinde davacının kışkırtıcı davrandığını beyan ederek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece, davalı ... yönünden olayda kusurunun bulunmadığı gerekçesi ile davanın reddine, diğer davalı banka görevlisi hakkında açılan davanın ise kısmen kabulü ile 5000 TL. manevi tazminatın suç tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiş, bu karar her iki tarafça da temyiz edilmiştir.

Dava konusu uyuşmazlık, davalı banka yönünden, Borçlar Kanununun 55. maddesinde ifadesini bulan adam çalıştıranın mesuliyetinden; davalı banka görevlisi yönünden ise haksız fiilden kaynaklanan manevi tazminatın tahsili talebine ilişkindir.

Davacı temyizi yönünden; Borçlar Kanunu'nun 55. maddesi gereğince "Başkalarını istihdam eden kimse, maiyetinde istihdam ettiği kimselerin ve amelesinin hizmetlerini ifa ettikleri esnada yaptıkları zarardan mesuldür. Şu kadar ki, böyle bir zararın vuku bulmaması için hal ve maslahatın icap ettiği bütün dikkat ve itinada bulunduğunu yahut dikkat ve itinada bulunmuş olsa bile, zararın vukuuna mani olamayacağını ispat ederse mesul olmaz. İstihdam eden kimsenin, zamin olduğu şey ile zararı ika eden şahsa karşı rücu hakkı vardır.”

Somut olayda, davalı ...’nin, diğer davalı bankanın çalışanı olduğu hususunda tereddüt yoktur. O halde, meydana gelen zarardan adam çalıştıran durumunda olan davalı ... Bankasının da dayanışmalı olarak (müteselsilen) sorumlu tutulması gerekirken, yerinde olmayan yazılı gerekçe ile hakkındaki istemin reddedilmiş olması usul ve yasaya uygun düşmediğinden kararın bozulması gerekmiştir.

Davalı temyizi yönünden ise. Kişilik hakları hukuka aykırı olarak saldırıya uğrayan kimse manevi tazminata hükmedilmesini isteyebilir. Hakim manevi tazminatın miktarını tayin ederken saldırı teşkil eden eylem ve olayın özelliği yanında tarafların kusur oranını, sıfatını, işgal ettikleri makamı ve diğer sosyal ve ekonomik durumlarını da dikkate almalıdır.

Miktarın belirlenmesinde her olaya göre değişebilecek özel hal ve şartların bulunacağı da gözetilerek takdir hakkını etkileyecek nedenleri karar yerinde objektif olarak göstermelidir. Çünkü kanunun takdir hakkı verdiği hususlarda hakimin hukuka ve hakkaniyete göre hüküm vereceği Türk Medeni Kanunu’nun ....maddesinde belirtilmiştir. Hükmedilecek bu para, zarara uğrayanda manevi huzuru doğurmayı gerçekleştirecek tazminata benzer bir fonksiyonu olan özgün bir nitelik taşır.

Bir ceza olmadığı gibi malvarlığı hukukuna ilişkin bir zararın karşılanmasını da amaç edinmemiştir. O halde bu tazminatın sınırı onun amacına göre belirlenmelidir. Takdir edilecek miktar, mevcut halde elde edilmek istenilen tatmin duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan kadar olmalıdır.

Davaya konu olan olayda; olayın oluş biçimi, kusur durumu, yaralanma derecesi, olayın özellikleri, ekonomik olgular ve yukarıdaki ilkeler gözetildiğinde mahkemece takdir olunan ....000 TL manevi tazminat miktarı fazladır.

Öyle ise mahkemece, tarafların ekonomik ve sosyal durumları, davalının yaralanma derecesi dikkate alındığında hakkaniyete uygun bir tazminata hükmedilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiş bozmayı gerektirmiştir.