Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2012/3756 K.2012/12714

Dava dilekçesinde 250.975,00 TL ecrimisilin faiz ve masraflarla birlikte davalı taraftan tahsili istenilmiştir. Mahkemece davanın kısmen kabulü-kısmen reddine dair verilen hükmün temyiz incelemesinin duruşmalı olarak yapılması taraflarca istenilmekle; taraflara yapılan tebligat üzerine duruşma için tayin olunan günde temyiz eden Davacı Vek.Av.... geldi. Aleyhine temyiz olunan davalı ve vekili gelmedi. Gelen davacı vekilin sözlü açıklamaları dinlendikten sonra işin incelenerek karara bağlanması için 21.05.2012 gününe bırakılması uygun görüldüğünden, belli günde dosyadaki bütün kağıtlar okunarak, tetkik hakiminin açıklamaları dinlenip, gereği düşünüldü.

YARGITAY KARARI

Davacı vekili dilekçesinde; davacının 1/3 paydaş olduğu taşınmazların davalı tarafından benzin istasyonu yapılmak suretiyle işgal edildiği ileri sürülerek geçmiş beş yıl için 250 975,00 TL ecrimisilin tahsili istenilmiştir.Davalı vekili savunmasında; kira parası ödedikleri nedeniyle davanın reddini şayet kabulü gerekmekte ise taşınmazın üzerindeki tesislerin kendileri tarafından oluşturulduğunun gözetilmesini talep etmiştir.Mahkemece.

56 parsel üzerinde intifa hakkı tesisi nedeniyle reddine ve yine 4961 parsel için bilirkişi raporu esas alınarak belirlenen 2003 dönemi 862,01. 2004 dönemi 928,38. 2005 dönemi 1018,43 TL. 2006 dönemi 1103,98 TL. 2007 dönemi için ise 1215,48 TL ecrimisilin davalıdan tahsiline karar verilmiş, hüküm, taraf vekillerince süresinde temyiz edilmiştir.

Ecrimisil davaları haksız fiil benzeri davalar olup, ecrimisil miktarının en çoğu tam gelir yoksunluğu en azı ise asgari kira bedelidir.Yargıtayın yerleşmiş uygulamaları doğrultusunda kira geliri üzerinden ecrimisilin belirlenmesinde, taşınmazın dava konusu ilk dönemde mevcut haliyle serbest koşullarda getirebileceği kira parası emsal kira sözleşmeleri ile karşılaştırılarak (taşınmazın büyüklüğü ve çevre özellikleri de nazara alınarak) rayice göre belirlenir.

Sonraki dönemler için ecrimisil miktarı ise, ilk dönem için belirlenen miktara ÜFE(TEFE) artış oranının tamamı yansıtılmak suretiyle belirlenecek miktardan az olamaz. Bilirkişi raporunu hazırlarken, raporun dayanağı olan somut ve özel nedenleri bilimsel verilere uygun olarak göstermek zorundadır. HMK'nun 279/2. maddesi hükmüne göre; bilirkişi raporu Yargıtay denetimine de elverişli olacak şekilde bilgi ve belgeye dayanan gerekçe ihtiva etmelidir.

Ancak bu şekilde hazırlanmış raporun denetimi mümkün olup, hüküm kurmaya dayanak yapılabilir.

Hükme esas alınan bilirkişi raporunda, emsal değerlendirmesi yapılmadan, taşınmazın konumu, niteliği ve benzer taşınmazların kiraya verilebilir özellikleri dikkate alınmadan tarım arazisi olarak nitelendirilerek tesisler ile birlikte ilk dönemde yıllık 2586,03 TL kira geliri getirebileceği belirlenerek, belirlenen bu ilk döneme, sonraki dönemler için TÜFE artış oranları yansıtılarak ecrimisil tespit edilmiştir.

Bu haliyle raporun hüküm kurmaya yeterli olmadığının gözetilmemesi usul ve yasaya aykırıdır.

Mahkemece mahallinde üç kişilik bilirkişi kurulu (inşaat, hukuk ve emlak) ile yeniden keşif yapılarak, benzer yerlerin kira sözleşmeleri getirtilerek (resen emsal araştırması yapmak ya da taraflardan emsal göstermeleri istenmek suretiyle) incelenmeli, taşınmazın büyüklüğü ve çevre özellikleri de nazara alınarak dava konusu ilk dönemde arsa olarak ve benzin istasyonu olarak kiraya verilmesi halinde serbest koşullarda getirebileceği kira parası rayice göre belirlenmeli, sonraki dönemler için ise,

ilk dönem için belirlenen miktara TÜİK tarafından yayımlanan ÜFE artış oranının tamamının yansıtılması suretiyle bulunacak miktardan az olmamak koşuluyla ecrimisil hesabı yapılarak karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ve yetersiz bilirkişi raporuna dayanılarak hüküm kurulması doğru görülmemiş, bozmayı gerektirmiştir.