Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2013/18059 K.2014/3508

Taraflar arasında görülen menfi tespit davasının yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen hüküm taraflarca temyiz edilmiştir.

YARGITAY KARARI

Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Davacı vekili dilekçesinde, davacı aleyhine 49403 seri numaralı kaçak tespit tutanağı ile 11.737,20 TL tutarında borç tebliğ edildiğini, ayrıca aynı tutanağa bağlı olarak 28.227,20 TL tutarında ek tahakkukta bulunulduğunu, davacı aleyhine gerçekleştiren tahakkukların haksız olduğunu, 3206 abone nolu sayacın davacıya ait olmadığını ve bu sayaca bağlı olarak tutulan 11.737,20 TL ve 28.227,20 TL tutarındaki ek tahakkukun haksız tespitine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıya yükletilmesini karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili dilekçesinde; davalı kurum personeli tarafından gerçekleştirilen kontrolde davacının kaçak enerji kullandığının tespit edildiğini, bu sebeple davacı aleyhine kaçak elektrik tespit tutanağı düzenlendiğini, düzenlenen tutanağın yönetmelik hükümlerine uygun olduğunu, tüm bu sebeplerle açılan davanın reddini talep etmiştir.

Mahkemece; davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, hüküm davacı ve davalı vekillerince temyiz edilmiştir .

Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici sebeplere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre, davacı vekilinin tüm davalı vekilinin aşağıdaki bent kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazları yerinde görülmeyerek reddedilmiştir.

4628 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu'na dayanılarak hazırlanan ve 25 Eylül 2002 günlü Resmi Gazetede yayınlanarak 01.03.2003 tarihinde yürürlüğe giren Elektrik Tarifeleri Müşteri Hizmetleri Yönetmeliğinin 13.maddesi hükmünde, gerçek veya tüzel kişiler tarafından, sayaca müdahale edilerek mevzuata aykırı bir şekilde tüketilmesi, kaçak elektrik enerjisi tüketimi olarak kabul edilmiş, 15.madde hükmünde de, kaçak ve usulsüz elektrik enerjisi kullanımına ilişkin tespit, süre, tüketim miktarı hesaplama, tahakkuk, ödeme yöntemleri ile diğer usul ve esasların dağıtım lisansı sahibi tüzel kişiler tarafından belirlenerek Kuruma sunulacağı ve kurul onayı ile uygulamaya konulacağı açıklanmıştır.

Kaçak elektrik tespit tutanağının düzenlendiği tarihte yürürlükte olan Elektrik Piyasası Müşteri Hizmetleri Yönetmeliği ve anılan yönetmeliğin uygulanmasına ilişkin usul ve esasları düzenleyen Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu tarafından yayımlanan 29.12.2005 günlü 622 sayılı kararının “Süre ” başlıklı bölümünde “Kaçak elektrik enerjisi kullandığı tespit edilen tüketiciye yapılacak kaçak tahakkukunda, aşağıda belirlenen süreler esas alınır.

1)Elektrik Piyasası Müşteri Hizmetleri Yönetmeliğinin 13 üncü maddesinin (a) bendi çerçevesindeki tespitlerde;

A) Kullanım yerine ait bağlantı anlaşması ve perakende satış sözleşmesi yapılmış olan yerler için, kaçak elektrik enerjisi kullanımına ilişkin olarak yapılacak hesaplamada esas alınacak süre; tutanak düzenlenmiş olması kaydıyla kontrol, mühürleme, kesme-bağlama, sayaç değiştirme ve son endeks okuma işlemlerinden en son yapılanın işlem tarihi ile kaçak tespitinin yapıldığı tarihe kadar olan süredir ve bu süre 90 günü geçemez. Ancak, sayaçtan geçirilmeden ayrı bir hatla kaçak elektrik enerjisi kullanımının tespiti halinde bu süre iki kat olarak alınır.

Bu sürenin dışında müşterinin kaçak elektrik enerjisi kullanım başlangıç tarihinin doğru bulgu ve belgelerle tespit edilmesi halinde, kaçak tüketime ek olarak yukarıdaki paragraf çerçevesinde belirlenen başlangıç tarihinden itibaren, doğru bulgu ve belgelerle tespit edilmiş kaçak elektrik enerjisi kullanımı başlangıç tarihine kadar geriye dönük normal tüketim hesabı yapılır. Bu süre 12 ayı geçemez.

Yapılacak hesaplamada tüketimin yapıldığı kabul edilen dönemlerdeki birim fiyatlar dikkate alınır ve gecikme zammı alınmaz.” hükmü yer almaktadır.

Aynı kararın “Tüketim Miktarı Hesaplama” başlıklı bölümünde ise;

“Kaçak elektrik enerjisi kullandığı tespit edilen kullanım yerinde tüketilen elektrik enerjisi miktarı;

1) Elektrik Piyasası Müşteri Hizmetleri Yönetmeliğinin 13 üncü maddesinin (a) bendi çerçevesindeki tespitlerde;

A) Tüm müşteriler için öncelikle ihtilafsız dönemlerdeki tüketimi doğru olarak kaydetmiş olan sayaç değerine göre, (Kaçak kullanım tespitinin yapıldığı tarihten geriye dönük olarak yapılan incelemeler sonucunda, tüketim değerlerinin düşmeye başladığı tarih tespit edilebiliyorsa, bu tarihten önceki dönem ihtilafsız dönem olarak kabul edilir.)

B) Doğru tespit edilmiş tüketim değeri yoksa;

2) Müstakil trafolularda (müşteri veya müşteri olmayan) ölçü noktasına bakılmaksızın, besleme transformatör veya transformatörlerinin toplam kurulu gücünün kullanma faktörü olarak alınan 0.60 ile çarpımı sonucu bulunan değer bağlantı gücü olarak kabul edilir ve ortalama aylık çalışma saatine göre,

3)Meskenler ve müstakil trafolular hariç olmak üzere diğer abone gruplarında, tespit edilen kurulu gücün kullanma faktörü olarak alınan 0.60 ile çarpımı sonucu bulunan değer bağlantı gücü olarak kabul edilir ve bu değer 3 kW’ın altında olmamak üzere ortalama aylık çalışma saatlerine göre, hesaplanır.

Bu tür hesaplamaların yapılamaması durumunda, tüketilen elektrik enerjisi miktarı aynı yörede bulunan benzer kullanım yerlerinin ortalama tüketimlerine göre hesaplanarak tespit edilir.

Mühür altındaki sayaçlardan geçirilmeksizin ayrı bir hat çekilerek birtakım cihazlar kaçak olarak beslenmiş ise, tüketilen elektrik enerjisi sadece bu hat üzerindeki cihazların kurulu gücü dikkate alınarak tüketim hesaplanır." ifadesine yer verilmiştir .

Yapılan yargılama sırasında; aynı bilirkişiden kök rapor ve ek rapor alınması cihetine gidilmiş; bilirkişi kök raporunda, kaçak ve ek kaçak elektrik bedeli hesap edilmiş, mahkemece bu rapor esas alınarak davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Bilirkişi kök raporunda; "...Davacı yanın 28.227,70 TL için menfi tespit talebinin yerinde olduğu hesaplanmıştır. Ek tahakkuk yapılabilmesi için doğru bulgu ve belge bulunması gerekir. Abonelik tüketim ekstresinin ve ek tahakkuka esas alınan belgenin dosyaya sunulmamış olması nedeniyle tarafımdan ek tahakkuk bakımından değerlendirme yapılamamıştır.." görüş ve kanatini bildirmiş, aynı bilirkişi tarafından ilgili belgelerin dosyaya celbinden sonra tanzim kılınan ek raporda ise; "...Davacı yanın gerek 11.737,20 TL kaçak tahakkuku gerekse de 28.227,20 TL ek tahakkuk için menfi tespit talebinin yerinde olmadığı hesaplanmıştır...." ifadesine yer verilmiş; mahkemece eksik bilgi ve belgeler üzerinden inceleme yapan kök rapora dayalı olarak hüküm tesisi cihetine gidilmiştir .

Bu itibarla bilirkişi tarafından Elektrik Piyasası Müşteri Hizmetleri Yönetmeliği ve 622 Sayılı EPDK kararında belirtilen yukarıda izah kılınan ilke ve esaslara dayalı olarak tespit yapan ek rapora istinaden hüküm tesisi gerekirken, eksik incelemeye dayalı kök rapora dayanılarak hüküm tesisi usul ve yasaya aykırı olup, bu husus bozmayı gerektirmiştir .