Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2013/19270 K.2014/2727

Taraflar arasında görülen kanal katılım ve şebeke bedelinin iadesi ve talebi davasının yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen hüküm taraflarca temyiz edilmiştir.

YARGITAY KARARI

Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Davacı vekili; müvekkilinin Yenimahalle İlçesi, Alacaatlı Mah. 61066 ada 2 parsel üzerinde bulunan 42 nolu bağımsız bölüm halindeki mesken için ferdi su abonesi olmak istediğini, bu aşamada davalı idare ASKİ görevlileri tarafından müvekkkilden kanal katılım payı ve şebeke hisse bedeli talep edildiğini belirterek; davalı idarece talep edilen kanal katılım payı ve şebeke hisse bedelinden müvekkilinin sorumlu tutulmamasına ve tedbiren su akışının sağlanmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili; yapılan işlemin usul ve yasaya uygun olduğunu, 2464 sayılı Yasanın 87 ve 88. maddeleri ile, ASKİ Tarifeler Yönetmeliğinin 39. maddesi gereği davanın esastan reddine karar verilmesini istemiştir.

Mahkemece, davanın kısmen kabulü ile davacının su aboneliği nedeniyle kanal katılım payı ve şebeke hisse bedeli olarak 388,96 TL'den sorumlu olduğunun, bunu aşan miktardan sorumlu olmadığının tespitine karar verilmiş, hüküm taraflarca temyiz edilmiştir.

Uyuşmazlık; davacı tüketici ile davalı idare arasında su aboneliği sözleşmesi aşamasında 2464 Sayılı Belediye Gelirleri Kanunu'nun 87-88. maddesi ve Tarifeler Yönetmeliği uyarınca alt yapı giderlerinden olan kanal katılım payı ile şebeke hisse bedeli parasından davacının sorumlu tutulup tutulmayacağı konusunda toplanmaktadır.

2464 Sayılı Belediye Gelirleri Kanunu'nun Kanalizasyon Harcamalarına Katılma Payı başlığı altında 87. maddesi "Belediyelerce ve belediyelere bağlı müesseselerce, aşağıdaki şekilde kanalizasyon tesisi yapılması halinde, bunlardan faydalanan gayrimenkullerin sahiplerinden, kanalizasyon harcamalarına katılma payı alınır." düzenlemesi getirmiştir. Aynı Yasanın 88. maddesi su tesisleri için 87. maddeye paralel bir düzenleme öngörmüştür.

2464 Sayılı Belediye Gelirleri Kanunu'nun 89. maddesine göre de, harcamalara katılma payları, bu tür hizmet giderleri Bayındırlık ve İskan Bakanlığı ile İller Bankası tarafından tespit edilen ve yayınlanan rayiç ve birim fiyatlara göre hesaplanan tutarları aşamaz.

Belediye Gelirleri Kanununa dayalı olarak çıkarılan Tarifeler Yönetmeliğinde de, gerek yeni bir kanalizasyon tesisi yapılması ve gerekse mevcut tesisin ıslahı durumunda taşınmaz sahiplerinden kanal ve şebeke katılma payı alınacağı öngörülmüş; bunun belli bir oranının (arsa vergi değerinin % 2 si oranında) inşaat ruhsatı alınma aşamasında avans olarak tahsil edileceği, bakiyesinin de su aboneliği aşamasında yapı değeri emlak vergi beyanı esas alınmak ve %2 oranını geçmemek üzere tahsil edileceği belirlenmiştir.

Diğer taraftan, HUMK'nun 275. maddesi (yeni HMK 266.) hükmüne göre, genel hayat tecrübesi ve kültürünün sonucu olarak herkesin bilmesi gereken konularla hâkimlik mesleğinin gereği olarak hâkimin hukuki bilgisi ile çözümleyebileceği konular dışında kalan ve çözümü özel veya teknik bir bilgiyi gerektiren hallerde bilirkişi oy ve görüşünün alınması zorunludur. Kural olarak bilirkişi raporu hâkimi bağlamaz. Hâkim, raporu serbestçe takdir eder. Hâkim, raporu yeterli görmezse, bilirkişiden ek rapor isteyebileceği gibi gerçeğin ortaya çıkması için önceki bilirkişi veya yeniden seçeceği bilirkişi vasıtasıyla yeniden inceleme de yaptırabilir.

Somut olayda, mahkemece kanal katılım payı ile şebeke hisse bedeli hesaplanmak üzere dosya, inşaat bilirkişisi ve hukukçu hesap bilirkişisinden oluşan heyete tevdi edilmiş, bilirkişiler tarafından ayrı ayrı rapor tanzim olunarak dosyaya sunulmuştur. İnşaat bilirkişi tarafından düzenlenen 25.02.2013 tarihli raporda "...davacı yandan tahsil edilmesi gereken kanal katılım payının 139,85 TL ve şebeke hisse bedelinin 258,98 TL olduğu toplamının 398,83 TL olduğu 5.326,30 TL fazla bedel talep edildiği" tespit edilmiş; hukukçu hesap bilirkişisi tarafından tanzim olunan 07.03.2013 tarihli rapor ile "...abonelik esnasında kanal katılım ve şebeke hisse bedelinin talep edilemeyeceği" belirtilmiştir.

Mahkemece; önceki bilirkişiler dışında konusunda uzman bilirkişiden, iki rapordaki çelişkileri de giderecek biçimde rapor alınarak davanın sonuçlandırılması gerekirken, birbiriyle çelişen raporlardan inşaat bilirkişi raporu esas alınarak davacının su aboneliği nedeniyle kanal katılım payı ve şebeke hisse bedeli olarak 388,96 TL'den sorumlu olduğu şeklinde eksik inceleme ile hüküm kurulması doğru görülmemiş bozmayı gerektirmiştir.

O halde mahkemece, aboneliğe başvurulduğu sırada, Kanunun 89. maddesi uyarınca arsa vergi değerinin % 2'si oranında kanal katılım payı tahsiline dair evraklar ile ödenen avansın mahsubunu içerir, katılım paylarının hesabına ilişkin ASKİ Tarifeler Yönetmeliğinde bulunmakta olan formüldeki hesaplama "gayrimenkulün toplam inşaat alanı ile metre tül maliyeti ve gayrimenkulün yola nazaran cephesi" esas alınarak yasa ve yönetmeliğe uygun denetimi mümkün çelişkiyi giderecek şekilde yeniden rapor alınarak sonucuna göre hüküm kurmak gerekirken, eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiştir.