Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2013/19665 K.2013/18152

Taraflar arasında görülen alacak davasının yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen hüküm taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

YARGITAY KARARI

Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Davacı (hazine) vekili dilekçesinde; davalı tarafa 102 parsel üzerinde 2981 sayılı Yasa gereğince hak sahibi kabul edilerek tapu tahsis belgesi verildiğini, bilahare imar ıslah planı uyarınca oluşturulan 2099 Ada ...

Parselin belediyece davalıya satıldığını, davalının bu taşınmazı .../07/2002 tarihinde ....bir kişiye satıp mülkiyetini devrettiğini, ancak yapılan araştırmada hak sahibi olma koşullarını taşımadığı, yapının tütün damı ve bağ evi olarak hasat zamanlarında kullanıldığı, davalının yapıda hiç ikamet etmediği anlaşıldığından, tapu tahsis belgesinin iptal edildiğini, davalının bu parseldeki mülkiyet kazanımının yasal dayanaktan yoksun hale geldiğini belirterek, sebepsiz kazanımı olan 94.329 TL'nin yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Mahkemece; davanın hukuki yarar yokluğu nedeniyle reddine dair verilen ilk karar Dairemizce bozulmuş ve bozmadan sonra verilen karar ile, taşınmazın .... kişiye satışına dair olan akit tablosundaki bedele hükmedilmiş, bu karar da Dairemizce, taşınmazın ....kişiye satış tarihindeki gerçek değeri bulunarak,

bu bedelden davalının taşınmazı satın alırken Belediyeye ödemiş olduğu miktarın güncellenerek mahsubundan sonra kalanına hükmedilmesi gerektiği gerekçesiyle bozulmuş, bu karara karşı davacı tarafından karar düzeltme talebinde bulunulması üzerine Dairemizin 26.....2012 tarih ve 2012/16263 E. 24298 K. Sayılı ilamı ile ''dava konusu 48 adet imar parselinin 2981 sayılı Yasanın .../c maddesine göre hak sahiplerine dağıtılmak üzere, Hazine tarafından bedelsiz olarak Belediyeye devredildiği, davalının da Belediyeden bu taşınmazı satın aldığı dosya kapsamından anlaşılmaktadır.

Daha sonra, bu yerlerin, ahır, samanlık, bağ evi olarak amaç dışı kullanılması nedeniyle 2981 sayılı yasanın ....maddesi gereğince davalı adına düzenlenen tapu tahsis belgesi iptal edilmiş, bu kararın iptaline dair idari işlemin iptali istemiyle açılan dava reddedilerek 07/.../2008 tarihinde kesinleşmiştir.

Kesinleşen bu karar ile, davalının satışta yasal koşulları taşımaması nedeniyle hak sahibi olmadığı halde, yasal düzenlemeler ve satış koşullarına uygun düşmeyen davalı beyanı ile taşınmazın satışının yapıldığı anlaşılmaktadır. Davalı adına yapılan bu satışın yasal koşulları taşımadığı, adına olan tapu tahsis belgesinin iptal edilmesiyle ortaya çıkmıştır. Bu nedenle, davalı yanıltıcı beyan ile adına tapu tahsis belgesi düzenlenmesini sağladığından iyiniyetli olarak kabul edilemez. O halde, taşınmazın raiç değerinden davalının taşınmaz için ödediği bedelin güncellenmeden ödediği miktar kadar düşülmesi suretiyle mahsup edilerek alacağın hüküm altına alınması gerekir.

Mahkeme kararının açıklanan nedenlerle bozulması gerekirken, başka gerekçelerle bozulduğu anlaşıldığından, Dairemizin .../032012 gün ve 2012/1272-7552 sayılı bozma kararı kaldırılarak, mahkeme kararının yukarıda açıklanan nedenlerle bozulması gerekmiştir.'' denilerek davacı tarafın karar düzeltme talebinin kabulüne karar verilmiştir. Karar düzeltme üzerine mahkemece yapılan yargılama neticesinde, dava konusu taşınmazın dava tarihi itibariyle tespit edilen değerinden, davalının taşınmaz için ödediği bedelin düşülmesi suretiyle hesaplanan 38.427,35 TL'nin dava tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiş, hüküm taraf vekilleri tarafından süresinde temyiz edilmiştir.

Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici sebeplere ve bozmaya uygun karar verilmiş olmasına göre; davacı tarafın tüm, davalı tarafın sair temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.

Mahkemece, her ne kadar bozma ilamına uyulmuş ise de, gereği tam olarak yerine getirilmemiştir. Şöyle ki;

Mahkemece; bozmaya uyulduktan sonra alınan bilirkişi raporu doğrultusunda, dava konusu taşınmazın dava tarihi itibariyle tespit edilen değerinden, davalının taşınmaz için ödediği bedelin (güncellenmeden) düşülmesi suretiyle hesaplanan 38.427,35 TL'nin dava tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili yönünde hüküm kurulmuştur.

Ancak, davalının yolsuz tescil nedeniyle iade ile yükümlü olduğu taşınmazı .../07/2002 tarihinde dava dışı ....kişiye sattığı, bu durumda geçerli hukuki sebeple malik olmadığı taşınmazı ....kişiye devretmekle taşınmazın rayiç bedelini hak sahibi malike ödemekle yükümlü hale gelen davalının, taşınmazın dava dışı ....kişiye satıldığı tarihteki rayiç değerinden sorumlu turulması gerektiği dikkate alınmak suretiyle, bu tarih itibariyle tespit edilen rayiç değerden, davalının taşınmaz için ödediği bedelin (güncellenmeden) indirilmesi suretiyle bulunacak bedele hükmedilmesi gerekirken,

yukarıda yazılı olduğu şekilde taşınmazın dava tarihi itibariyle tespit edilen değerinin hükme esas alınması doğru görülmemiştir.