Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2013/20126 K.2014/7650

Taraflar arasında görülen menfi tespit davasının yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen hüküm davalı tarafından temyiz edilmiştir.

YARGITAY KARARI

Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Davacı vekili dava dilekçesi ile; müvekkilinin 60.yıl mahallesi 32 nolu cadde No.20 Şahinbey/Gaziantep adresindeki 212320 numaralı elektrik abonesi olduğunu, müvekkiline ayda ortalama olarak 40-50 TL fatura gelmekte iken 2012/5. dönem faturasının 639,90 TL geldiğini, müvekkilinin davalı idareye faturanın düzeltilmesi için müracâat ettiğini, ancak davalı idarenin herhangi bir düzeltme işlemi yapmadan akabinde 2012/6. dönem faturası 1.114,70 TL, 2012/7.dönem faturası 1.166,20 TL, 2012/8.dönem faturasını ise 1.258,80 TL olarak tahakkuk ettirdiğini, müvekkilinin bu süreçte defalarca davalı kuruma müracâat ettiğini,

23/08/2012 tarihinde yapılan kontrolde sayacın ekranın görüntülenemediği yönünde tutanak tutulduğunu, sayaç sökülerek yerine yeni bir sayaç takıldığını, ancak iki üç ay geçmesine rağmen fatura gelmemesi üzerine müvekkilinin davalı idareye müracâat ederek sayacın okunmasını istediğini, davalı idare elemanlarınca 14/11/2012 tarihli tespit ile müvekkilinin kesik olan elektriğini açarak kullandığı enerjinin sayaçtan geçtiği belirtilerek kaçak tutanağı tanzim edildiğini, tutanak sonucu müvekkili aleyhine 4.802,20 TL kaçak elektrik tahakkuku yapıldığını,

müvekkilinin hatalı faturalar düzeltilmediği için borcu ödeyemediğinden kesilen elektriği yeniden açtırmak için davalı idareye giderek borcu taksite bağladığını, müvekkilinden haksız olarak taksitlendirme peşinatı olarak tahsil edilen 1.133,30 TL ile, ilk taksit olarak tahsil edilen 1.148,21 TL toplamı olarak 2.281,51 TL'nin davalıdan istirdatı ile müvekkiline verilmesini, 639,90 TL tutarındaki 2012/5, 2012/6, 2012/7, 2012/8 dönem faturaları ile 14/11/2012 tarihli kaçak tutanağına istinaden tahakkuk ettirilen 4.802,20 TL tutarındaki kaçak ve ek kaçak tahakkuku faturasına ilişkin borcun menfi tespitine karar verilmesini dava ve talep etmiştir.

Davalı vekili vermiş olduğu dilekçesinde; davanın Tüketici Mahkemesinde açılması gerektiğinden görevsizlik kararı verilmesini, müvekkili kurumca tutulan tutanağın usul ve yasaya uygun olduğunu savunarak davacının davasının reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahalli Mahkemece açılan davanın hukukî niteliğinin, davacının davalı kuruma borçlu olmadığının tespiti istemine ilişkin olduğu, mahallinde 15/04/2013 tarihinde keşif yapılmasına karar verildiğini, keşif neticesinde teknik bilirkişinin 20/06/2013 tarihli raporuna göre; itiraz edilen normal tüketim faturalarının ayrıntılı olarak yasal vergiler ve KDV dahil olmak üzere hesapladığını, 2012/5 dönem faturasının 458,10 TL, 2012/6. dönem faturasının 809,22 TL, 2012/7.dönem faturası 846,51 TL, 2012/8. dönem faturası ise 913,82 TL olarak ayrı ayrı tahakkuk ettirilmesi ve davacının bu faturalardan ayrı ayrı sorumlu olduğu,

bu faturaları ödemesi gerektiğini, 212320 nolu elektrik aboneliğinde, 14/11/2012 tarihli Kaçak Tespit Tutanağı döneminde kaçak elektrik kullanılmadığı, davalı dönemde kullanılan elektrik miktarının normal olduğu ve yapılan tüketimlerin sayaçtan geçtiği, dolayısıyla davacı tarafın kaçak kullanım borcu olmadığını, ancak dava konusu elektrik aboneliğinin kullanıldığı evde dava konusu kaçak elektrik tespit tutanağı döneminde, davacı tarafından yapılan normal elektrik tüketimi 791 kwh olarak tespit edildiğini,

bu tüketimin yapıldığı kaçak tespit tutanağı öncesi 2 ay 20 günlük sürede davacının sorumlu olduğu normal elektrik tüketim bedeli 210,42 TL (yasal vergiler ve KDV dahil olmak üzere) olarak hesaplandığını, dolayısıyla davacıdan kaçak tahakkukuna ilişkin peşinat ve ilk taksit olarak toplamı olarak 2281,51 TL tahsil edildiğinden, fazladan tahsil edilen 2281,51 TL-210,42 TL=2.071,09 TL'nin tutanak tarihinden itibaren faiziyle birlikte davacıya iadesinin gerektiğini rapor ettiğini, bilirkişi tarafından verilen raporun denetime elverişli ve hüküm kurmaya yeterli olduğu gerekçesiyle davacının davasının kısmen kabulüne karar verilerek,

2012 yılı 5. dönem için 458,10 TL, 2012 yılı 6. dönem için 809,22 TL, 2012 yılı 7. dönem için 846,51 TL, 2012 yılı 8. dönem için 913,82 TL dışında davacının bu dönemler için davalı kuruma borçlu olmadığının tespitine, davacının kaçak elektrik kullanmadığı gerekçesiyle 14/11/2012 tarihli kaçak tutanağına dayanılarak tahakkuk ettirilen 19/12/2012 son ödeme tarihli 4.802,20 TL kaçak ve kaçak ek tahakkukundan dolayı borçlu olmadığının tespitine ancak bu dönem için 210,42 TL normal elektrik tüketim bedeli kadar borçlu olduğundan bu bedel kadar borçlu olduğuna ,

istirdat talebinin kısmen kabulü ile 2.071,09 TL nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı kurumdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

Somut olayda; uyuşmazlığın giderilmesine ve çözümüne faydalı olacak yönetmelik hükümlerini arzedecek olursak;

01/03/2003 tarihli Elektrik Piyasası Müşteri Hizmetleri Yönetmeliğinin, Kaçak Elektrik Enerjisi Tüketimi başlıklı 13. maddesinin (b) bendine göre; “dağıtım lisansı sahibi tüzel kişinin ilgili mevzuata uygun olarak kestiği elektrik enerjisini, yükümlülüklerini yerine getirmeden dağıtım lisansı tüzel kişinin izni dışında açması” kaçak elektrik enerjisi tüketimi olarak kabul edilmiştir.

Kaçak ve Usulsüz Elektrik Enerjisi Kullanılması Durumunda Yapılacak İşlemlere İlişkin Usul ve Esasları düzenleyen ve 31 Aralık 2005 tarihli ve 26040 sayılı Resmî Gazetede yayımlanan 622 sayılı ve süre başlıklı EPDK kararına göre; “Elektrik Piyasası Müşteri Hizmetleri Yönetmeliğinin 13.maddesinin (b) bendi çerçevesindeki tespitlerde; kaçak elektrik enerjisi kullanımına ilişkin olarak yapılacak hesaplamada esas alınacak süre, tüketicinin tespite konu elektrik enerjisinin kesildiği tarih ile kaçak tespitinin yapıldığı tarih arasındaki süredir. Bu süre (90) günü geçemez.”

Tüketim Miktarı Hesaplama başlıklı bölümde ise; “Elektrik Piyasası Müşteri Hizmetleri Yönetmeliğinin 13.maddesinin (b) bendi çerçevesindeki tespitlerde; elektrik enerjisinin kesildiği tarihteki endeks değeri ile kaçak tespitinin yapıldığı tarihteki endeks değeri arasındaki fark dikkate alınarak hesaplanır.”

Hükümleri yer almaktadır.

Ayrıca yüksek gelen faturadan dolayı tutulan, 23/08/2012 tarihli Sayaç ve Ölçü Trafoları Ayar Raporuna göre sayaç üzerinde “görüntü yok” diye rapor tutulmuştur. Sayacın tüketim kaydedip kaydetmediği veya doğru tüketim kaydedip kaydetmediği açıklığa kavuşturulmamıştır. Sayacın hiç tüketim kaydetmemesi hâlinde tüketim miktarının nasıl hesaplanacağı 01/03/2003 tarihli Elektrik Piyasası Müşteri Hizmetleri Yönetmeliğinin19., sayacın doğru tüketim kaydetmemesi ise aynı yönetmeliğinin 20. maddesinde düzenlenmiştir. O hâlde 2012/5 ila 8.dönem faturaları için yönetmeliğin 19. veya 20. maddeleri gereğince hesaplama yapılmalıdır.

Bundan başka, davacı dava dilekçesinde, kesilen elektriği yeniden açtırmak (hakkında herhangi bir icra takibi olmaksızın) için davalı ile taksit anlaşması yaparak 21/11/2012 tarihinde 1.133,30 TL, 20/12/2012 tarihinde 1.148,21 TL ödediğini öne sürmüştür. Taraflar arasında yapıldığı iddia olunan taksit anlaşması ve ödeme makbuzları dosya içinde bulunmamaktadır. O hâlde, sözü edilen taksit anlaşması ve diğer ödeme makbuzları temin edilerek, ödemenin zorunlu olarak yapılıp yapılmadığı yada ihtirazi kayıtla yapılıp yapılmadığı araştırılarak, davacının talebinin İİK 72. ve BK. 62. maddesi kapsamında değerlendirilip değerlendirilmeyeceği hususlarında inceleme yapılmamıştır.

O hâlde; yukarıda belirtilen ilkeler ışığında inceleme ve araştırma yapılarak, arz ve izah olunan yönetmelik hükümleri de nazara alınarak gerekirse bilirkişiden rapor alınmak suretiyle bir karar verilmesi gerekir.