Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2013/20133 K.2014/1679

Davacı ... ile davalı ... aralarındaki alacak davasına dair .... 1.Asliye Hukuk Mahkemesinden verilen 12.06.2012 günlü ve 2010/181 E.- 2012/605 K. sayılı hükmün Onanması hakkında dairece verilen 19.03.2013 günlü ve 2013/3067 E.- 2013/4655 E. sayılı ilama karşı davalı vekili tarafından kararın düzeltilmesi istenilmiştir. Düzeltme isteğinin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı vekili dilekçesinde; davacının ... Sağlık Başkanlığı görevinde iken 06.04.2004 tarihinde ...

Devlet Hastanesinde kadrolu hekim görevine atandığını, halen kadrosunun Devlet Hastanesinde olmasına rağmen Sağlık Grup Başkanlığı görevini yürüttüğünü, bu göreve başladığı tarihten itibaren Sağlık Bakanlığına bağlı Sağlık Kurum ve Kuruluşlarında Görevli Personele Döner Sermaye Gelirlerinden Ek Ödeme Yapılmasına Dair Yönetmelik gereğince, davacıya ödemeler yapıldığını, Maliye Bakanlığı Muhasebat Başkontrolörü ... imzalı rapora istinaden davacıya 9.844,70 TL'nin fazla ödendiği iddia edilerek, bu paranın iadesinin istendiği, davalı idare tarafından istenen 9.844,70 TL alacaktan borçlu olmadığının tespiti ile ...

2.İdare Mahkemesi'nin 2009/859 E.-1458 K.sayılı ilamıyla 17.03.2009 tarihinden itibaren eksik ödenmiş olan döner sermaye miktarlarının ödenmesine karar verildiği gerekçesiyle, şimdilik 10.000 TL'nin faiziyle davalıdan tahsiline karar verilmesini dava ve talep etmiştir.

Davalı, davaya cevap vermemiştir.

Mahkemece; davanın kabulü ile davacıya eksik ödendiği tesbit edilen 17.592,72 TL nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte, davalıdan tahsiline ve davacının davalıya 9.844,70 TL nin borçlu olmadığının tespiti ile yargılama sırasında bu meblağın davalıya ödenmesi nedeniyle, 9.844,70 TL'nin 13/08/2010 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte, davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

Hüküm Sağlık Bakanlığı vekili tarafından; ... Kaymakamlığı Döner Sermaye İşletmesinin tüzel kişiliğinin bulunmadığı, davada husumetin Sağlık Bakanlığına yöneltilip taraf teşkili sağlandıktan sonra davanın görülmesi gerekirken, davanın yokluklarında görülüp karara bağlandığı gerekçesiyle, temyiz talebinde bulunmuş ve hüküm Dairemizin 19.03.2013 tarih ve 2013/3067 E.-4655 K.sayılı ilamı ile onanmıştır..

Davada sıfat, tarafın, dava konusu maddi hukuk ilişkisinin süjesi olup olmamasıyla ilgilidir. Taraf ehliyeti, dava şartlarından olup yargılamanın her safhasında resen gözönünde tutulması gerekir. Taraf sıfatının bulunmaması halinde dava, sıfat yokluğundan (husumet yönünden) reddedilecektir. HMK'nın 119.maddesi; dava dilekçesinde tarafların ve varsa kanuni temsilcilerinin ad ve adreslerinin bildirilmesi gerektiğini hükme bağlamıştır. Bildirim esnasında yapılan kimi yanlışlıklar, davanın sıfat (husumet) yokluğundan reddi sonucunu doğurmamakta, oluşan hataların giderilmesi bazı durumlarda mümkün olabilmektedir. Davalının temsilcisinde yanılmış olma hali de bu duruma örnek oluşturmaktadır.

Davanın hasımda değil, temsilcide yanılma sonucu açılması halinde davanın husumetten reddedilmeyip, gerçek temsilciye davanın yöneltilmesi gerektiği Yargıtay'ın yerleşmiş görüşlerindendir.

Zira, Anayasa m.123/3'e göre; kamu tüzel kişileri, ancak, kanun, ya da, kanunun verdiği yetkiye dayanılarak kurulurlar. Bakanlıklar, Devlet kamu tüzel kişiliğinin bir davada taraf ehliyetine sahip organlarıdırlar. Bunun dışında, bazı genel müdürlüklerin, il özel idarelerinin, köylerin, belediyelerin ve kamu iktisadi teşebbüsleri ile, bunlara bağlı müesseselerin de tüzel kişilikleri vardır. Somut olayda ise, ... Kaymakamlığı Döner Sermaye İşletmesinin tüzel kişiliği bulunmadığından, husumetin bağlı bulunduğu Sağlık Bakanlığı'na yöneltilmesi gereklidir.

Bu yasal gerekliliğe uyulmadan, Döner Sermaye İşletmesine karşı dava açılması ve yargılamının bu şekilde sürdürülmesi doğru görülmemiştir.

Davacı davasını yanlış kuruma yöneltmiş olmakla, hasımda değil, temsilcide hata etmiş olmaktadır. Bu durumda, Mahkemece resen temsilcide hataya ilişkin yanlışlığın düzeltilerek davaya Sağlık Bakanlığı'na karşı devam edilmesi gereklidir.

Açıklanan yasal düzenlemeler çerçevesinde; temsilcide hata sonucu tüzel kişiliği bulunmayan Döner Sermaye İşletmesine husumet yöneltilerek açılan bu davada, Mahkemece yapılacak iş; Sağlık Bakanlığı’na doğru olarak husumet yöneltilmesinin sağlanması; bakanlığa dava dilekçesi ve duruşma günü tebliğ edilerek cevaplarının alınması, göstereceği delillerinin toplanması ile, sonucu dairesinde bir karar vermek olmalıdır.

Bu nedenle, usulüne uygun taraf teşkili sağlanmadan, savunma hakkının kısıtlanması suretiyle yazılı biçimde karar verilmesi, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

Açıklanan bu nedenle kararın bozulması gerekirken, Dairemizce zuhulen onanmıştır.