Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2013/9944 K.2013/13393

Taraflar arasında görülen maddi ve manevi tazminat davasının yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen hüküm davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

YARGITAY KARARI

Her ne kadar, temyiz incelemesinin duruşmalı yapılması talep edilmiş ise de; duruşma günü tebliği için gerekli pul dosyada bulunmadığından, duruşma isteminin reddine karar verildi. Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü.

Davacılar vekili dava dilekçesinde; davacı ...'in kopmuş ve yola düşmüş olan yüksek gerilim kablosunu kar yağışı nedeniyle fark etmeyerek elektrik akımına kapıldığını, elektrik çarpması sonucunda oluşan yanıklar neticesinde davacının vücudunda birçok yanık oluştuğunu, yanıklar sonucu sağ kolunun kesildiğini, sol el parmaklarını kullanmasını engelleyecek düzeyde sakatlığının oluştuğunu, elektrik direkleri ve gerilim hatları üzerinde hiçbir denetim, donanım ve bakımın yapılmadığını bu nedenle yüksek gerilim hatlarının koptuğunu,

bu ihmal nedeniyle davacının geri kalan yaşamını engelli bir insan olarak sürdürmesine neden olunduğunu belirterek fazlaya ilişkin haklarını saklı tutarak davacı ... için kalıcı iş ve güç kaybı nedeniyle şimdilik 1.000TL maddi tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile tahsili, sağ kolunu kaybetmesi nedeniyle ömür boyu protez kullanmak zorunda kalacağını, belli periyotlarla değişmesi gerektiği de gözetilerek,

en son teknoloji ürünü sağ kol protez bedeli olarak fazlaya ilişkin haklarını saklı tutarak şimdilik 1.000TL protez bedeli ödenmesini, psikolojik olarak yıkım yaşayan davacı ... için 50.000TL,...'in annesi davacı ... için 10.000TL, babası davacı ... için 10.000TL olmak üzere toplam 70.000TL tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde, davacı tarafın taleplerinin zamanaşımına uğradığını, kurumun sorumluluğunu gerektirecek en küçük bir kusur, kabahat ve ihmalinin olmadığını, kopan elektrik hattının fark edilmemesinin mümkün olmadığını, olaydan sonra kurum çalışanları tarafından yerinde yapılan inceleme neticesinde alçak gerilim hattından kopan elektrik iletim hattında enerji olmadığının tespit edildiğini, hatların belirli zamanlarda bakımının yapıldığını, kuruma herhangi bir arıza ihbarının yapılmadığını, davacının yetişkin olup enerji nakil hatlarının tehlikeli olduğunu bilmesi gerektiğini, kusurun davacıda olduğunu, taleplerin fahiş olduğunu belirterek davanın reddini talep etmiştir.

Mahkemece, açılan davanın kısmen kabulü ile, 465.580,64TL maddi tazminatın 02.01.2009 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davacıdan alınarak davacıya verilmesine, 15.000,00 TL manevi tazminatın 02/01/2009 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacı ....'e verilmesine, fazlaya ilişkin taleplerin reddine karar verilmiş, hüküm davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici sebeplere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre, davalının aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazları yerinde değildir.

1)Mahkeme ilamının gerekçe kısmında; davacının yüksek gerilim kablosundan gelen elektrik akımına kapılarak yaralandığı, bilirkişi raporları doğrultusunda davalı kurumun kusur sorumluluğunun %80, davacının kusurunun ise %20 oranında hesaplandığı,... raporu doğrultusunda davacının %47 oranında meslekte kazanma gücünde azalma olduğu hususunun tespit olunduğu, ....

Üniversitesi Hukuk Müşavirliğinin 24/04/2012 tarihli yazı cevabı ekinde bildirilen...ın görüşü doğrultusunda davacının kullanması gereken protez fiyatının 14.867 Euro olduğunun belirlendiğini, aktüerya uzmanı bilirkişi raporuna göre davacının kusur indirim oranı uygulanmak suretiyle 259,32 TL geçici iş göremezlik zararı, 117.527,42 TL sürekli iş göremezlik zararı, 320.815,79 TL protez bedeli olmak üzere 463.580,64 TL maddi tazminat uğramış olduğu belirtilmiş, hüküm kısmında ise 465.580,64TL maddi tazminatın davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

Aktüerya bilirkişisi tarafından hazırlanan ilk raporda 2.559,32TL geçici işgöremezlik zararı, 117.527,42TL sürekli iş göremezlik zararı, 320.815,79TL protez bedeli olmak üzere toplam 440.902,53TL maddi tazminat hesaplanmıştır. Ek raporda ise protez bedeline ilişkin yeniden hesaplama yapılarak 345.493,90 TL protez bedeli belirlenmiştir. Ek rapora göre 2.559,32 TL geçici işgöremezlik zararı, 117.527,42 TL sürekli iş göremezlik zararı, 345.493,90 TL protez bedeli toplamı 465.580,64 TL olmaktadır.

Mahkemece gerekçede asıl rapor yani protez bedelinin 320.815,79 olduğu belirlenmesine karşın hüküm kısmında ek raporda belirtilen protez bedeli esas alınarak hüküm tesis edilmiştir. Mahkemenin gerekçe ile hüküm kısmındaki çelişki doğru görülmemiş bozmayı gerektirmiştir

2)Haksız eylem ve kaza sonucu yaralanan kişi, tümü ile iyileşip eski sağlığına kavuşuncaya kadar yaptığı ve ileride yapacağı tüm masrafları isteyebilir. Bunun tıbbı tedavi ile sınırlı bölümüne "tedavi giderleri" ve eski sağlığına kavuşup yeniden çalışmaya ve günlük işlerini sürdürebilecek duruma gelinceye kadar yaptığı ve yapacağı tüm masraflara "iyileşme giderleri" denilmektedir.

Borçlar Kanunu 46.maddesi 1.fıkrasında, zarar görene, kapsamını belirtmeksizin "bütün masraflarını" isteme hakkı tanınmıştır.

(6098 sayılı TBK'nun 54.maddesinde bedensel zararlar tedavi giderleri, kazanç kaybı, çalışma gücünün azalmasından ya da yitirilmesinden doğan kayıplar, ekonomik geleceğin sarsılmasından doğan kayıplar olarak açıkça belirlenmiştir.) Masraflar kavramının kapsamına, zarar görenin, beden bütünlüğünü eski haline getirmeye, yani iyileşmeyi sağlamaya veya hastalık ya da sakatlığın artmasını önlemeye yönelik harcamak durumunda olduğu ve ileride harcaması olası bütün masraflar girer.

İlerde yapılması zorunlu tedavi giderleri "gerçekleşmiş zarar" niteliğinde olup uzman bilirkişiye hesaplatılarak hüküm altına alınmalıdır.

Mahkemece, Prof.Dr....ın davacının kullanması gereken protez fiyatının 14.867 Euro olduğu ve değişim süresinin 3 yıl olabileceği görüşü doğrultusunda aktüerya bilirkişisine rapor hazırlatılmış ve bu rapor benimsenerek hüküm tesis edilmiştir.

Tazminat hukuku ilkeleri ve somut uyuşmazlığa konu protezin tedavi amacına yönelik olduğu dikkate alınarak, davacının ne zaman protez kullanmaya başlayacağı, değişim periyodunun ne olacağı, davacının yaşına, durumundan beklenebilecek aktivitelerine en uygun ve kullanışlı protezin niteliğinin tespit edilmesi için davacının konusunda uzman bilirkişi heyetince bizzat muayene edilmesi sağlanmalı, uygun olduğu belirtilen protezin ortalama fiyatı belirlenerek tazminatın buna göre hesaplanması gerekirken en ileri teknoloji ürünü protez fiyatının belirlendiği rapor benimserek hüküm tesisi doğru görülmemiştir.

Bundan ayrı olarak, mahkemece, işgöremezlik zararı ile birlikte toplam olarak hüküm altına alınan protez bedeline de olay tarihinden itibaren yasal faiz uygulanmıştır.İlke olarak, zarar, kaza tarihinde ya da gelişen durumun sona erdiği tarihte belirli ve istenebilir duruma gelmiş olduğundan, kazadan sonra davacının gelişen durumun sona erdiği diğer anlatımla kalıcı protez kullanmaya başlayabileceği tarihin uzman bilirkişi raporu ile saptanması ve davacının dava konusu zararının harcama yapsın ya da yapmasın en erken doğduğu bu tarihten itibaren temerrüt faizine hükmedilmesi gerekirken olay tarihinden itibaren faize hükmedilmesi de doğru görülmemiştir.