Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2014/10103 K.2015/5825

Taraflar arasındaki alacak davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, davanın kısmen kabulüne yönelik olarak verilen hükmün, süresi içinde davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı vekili dilekçesinde; müvekkilinin davalı Medaş'a aboneliği nedeni ile tüm borçlarını yasal süresi içinde yatırdığını ve tüm yükümlülüklerini yerine getirdiğini, ancak davalı tarafça 02/05/2002 tarihinde müvekkili işyerinde yapılan incelemede , müvekkiline ait işletmedeki R ve T fazlarındaki akım trafolarının yanmış olduğu gerekçesi ile tutanak düzenlendiğini ve müvekkiline 11.532,15 TL borç çıkarıldığını,

müvekkili tarafından bedelin haksız olduğu gerekçesi ile Konya 3. Asliye Hukuk Mahkemesi'nde menfi tespit davası açıldığını ve 04.04.2009 tarihinde kesinleşen 2005/524 E. 2007/422 K. sayılı karar ile müvekkilinin davalı kuruma borçlu bulunulmadığının tespit edildiğini, müvekkilinin söz konusu bedeli elektriğin kesilmesi ve işletmenin devamı için elektriğe ihtiyacı sebebiyle faizi ile birlikte ödemek zorunda kaldığını ileri sürerek, müvekkili tarafından davalı tarafa faizi ile birlikte ödenen 16.000,00 TL'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek olan avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini dava ve talep etmiştir.

Davalı Medaş vekili ilk itirazlarını içerir dilekçesinde; derdestlik itirazlarının bulunduğunu, Konya 3. Asliye Hukuk Mahkemesi dosyasının kesinleştiğini, aynı mahiyette hem tespit hem de istirdat davası açılmasının usule uygun olmadığını, ayrıca dava açma süresinin geçtiğini, olayın 2002 yılında meydana geldiğini, TEDAŞ ile MEDAŞ arasında 24/07/2006 tarihli İşletme Hakkı Devir Sözleşmesi imzalandığını, davanın Türkiye Elektrik Dağıtım A.Ş'ye yönlendirilebileceğini, davanın husumet yönünden reddini aksi halde davanın makama kaim olmak üzere Tedaş'a ihbarını talep ettiklerini belirterek, davanın derdestlik, zamanaşımı ve husumet yönünden reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İhbar olunan Tedaş vekili dilekçesinde; dava konusu olayın elektrik enerji tüketimi, tahakkuku ve bu yüzden doğan borçların aidiyeti ile ilgili olduğunu, işletme hakkı devir sözleşmesinin müvekkili kurum uhdesinde bıraktığı ihtilaflardan olmayıp, Medaş'ın sorumluluğunda olan ihtilaflardan olduğunu, taraf değişikliğini kabul etmediklerini ileri sürerek davanın reddini istemiş ve açıkladığı nedenlerle davanın zamanaşımından ve esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece; davanın kısmen kabulü ile 11.532,15 TL'nin ödeme tarihinden itibaren değişen oranlarda işleyecek avans faizi ile birlikte davalı Tedaş'tan tahsiline karar verilmiş, hüküm davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, Konya 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2005/524 E. 2007/422 K. sayılı ilamı ile davacının borçlu bulunmadığının tespitine karar verilen 11.532,15 TL'nin, faizi ile birlikte davalıya ödenen 16.000 TL alacağın tahsili istemine ilişkindir.

Dava, davacı tarafından önce davalı Medaş'a yöneltilmiş, mahkemece, 28.01.2013 tarihli ara karar ile Tedaş ve Medaş arasında düzenlenen işletme hakkı devir sözleşmesinin 7. Maddesi uyarınca dava konusu olayın 2002 yılına ait olması nedeniyle dava Tedaş hakkında bakılıp yürütülerek temyize konu karar verilmiştir.

Davanın İhbarı ve Davaya Müdahale, 6100 sayılı HMK’nun Genel Hükümler bölümünde Üçüncü Ayrımda 61ve 70. maddeler arasında düzenlenmiştir.

1086 sayılı HUMK'nun 49. maddesinde ihbar olunanın ihbar eden kimsenin makamına kaim olarak davayı takip edebileceği düzenlenmişken, 6100 sayılı HMK'da makama kaim olarak davayı takip müessesesi bulunmamaktadır.

Davanın ihbarı, ihbar olunana taraf sıfatı kazandırmaz. Bu nedenle lehine veya aleyhine hüküm kurulamaz.

Açılmış bir davaya, zorunlu dava arkadaşlığı söz konusu olmadığı sürece üçüncü bir kişinin taraf sıfatıyla davalı olarak dahil edilmesi mümkün değildir.(Yargıtay 13.HD. 18.10.2011 günlü ve 2011/10397-14600 E.K.)

Görülmekte olan davanın taraflarından birinin, üçüncü bir kişiye bu davayı haber vermesine ve üçüncü kişiden bu davada kendisine yardım etmesini istemesine davanın ihbarı(davanın duyurulması) denir.

Bu yardım da, üçüncü kişinin davaya( fer'i) müdahale etmesi ile gerçekleşebilir.Davanın ihbarının maddi hukuk bakımından amacı ise, davayı ihbar eden tarafın, davayı kaybetmesi halinde üçüncü kişiye karşı açacağı rücu davasında (veya üçüncü kişinin ihbar eden tarafa karşı açacağı tazminat davasında) hakkını daha emin (güvenli) biçimde ileri sürebilmesidir.

İhbarı alan üçüncü kişi, mahkemeden davaya müdahale talep etmezse, ihbar eden taraf davasını yürütmeye (takip etmeye) devam edecektir. Yani, davayı ihbar eden taraf, bununla (davayı ihbar etmiş olmakla) davayı takip etme yükümlülüğünden kurtulmuş olmaz; davayı yalnız başına takip etmekle yükümlüdür.(Prof.Dr. Baki Kuru, Prof.Dr. Ramazan Arslan, Prof.Dr.Ejder Yılmaz, Medeni Usul Hukuku Ders Kitabı s:522-525)

İhbar olunan Tedaş vekili, yargılama sırasında, ihbar eden Medaş makamına kaim olmak üzere davayı takip edeceğini ya da davaya müdahil olduğunu bildirmediği gibi, davanın ihbarını ve taraf değişikliğini kabul etmediklerini bildirmiştir.

Hal böyle iken, yukarıda anılan hukuki ve maddi olgular kapsamında, aralarında zorunlu dava arkadaşlığı bulunmayan, davada üçüncü kişi konumunda olan, ihbar edenin makamına kaim olmak üzere takip edeceğini (HUMK'nun 49.md.) veya davaya müdahil olduğunu bildirmeyen, bu itibarla davada taraf sıfatı bulunmayan Tedaş'ın, davanın ihbarını ve taraf değişikliğini kabul etmediği de nazara alınmadan, mahkemece, davada davalı olarak kabulü ile yazılı şekilde Tedaş aleyhine hüküm tesisi doğru görülmemiş, bu husus bozmayı gerektirmiştir.