Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2014/1847 K.2014/8945

Taraflar arasında görülen Tüketici Hakem Heyeti Kararına İtiraz davasının yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen hüküm davalı tarafından temyiz edilmiştir.

YARGITAY KARARI

Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Davacı vekili dava dilekçesi ile.

İskenderun Tüketici Sorunları Hakem Heyetinin 19/08/2013 tarih ve 2013/850 sayılı kararıyla tüketicinin ödemiş olduğu kayıp-kaçak bedellerinin tüketiciye iadesine karar verilmiş ise de, verilen kararın hukuka aykırı olduğunu ve iptali gerektiğini, Elektrik Piyasası Kanununun ''Dava hakkı'' başlıklı 12. maddesi ''İdarî Para Cezaları dahil, Kurul tarafından alınan bütün kararlara karşı açılan iptal davaları ilk derece mahkemesi olarak Danıştay'da görülür.

Danıştay kurul kararlarına karşı yapılan başvuruları acele işlerden sayar'' hükmünün olduğunu, bu hüküm çerçevesinde kurul kararlarının iptali için yargı yoluna başvurmanın her zaman mümkün olduğunu, ancak aynı hüküm kapsamında Kurul Kararlarının iptali için açılacak davaların Danıştay'da görüleceği açıkça hükme bağlanmışken, Kurul Kararları ile belirlenerek tahsil edilen bu bedellerin iptali için hakem heyetlerine yapılan başvuruların yetki dahilinde kabul edilmesi ve olumlu bir şekilde sonuçlandırılmasının bu husus dikkate alınarak yapılması gerektiğinin değerlendirildiğini,

bu nedenlerle Tüketici Hakem Heyeti kararının hukuka aykırı olduğunu ve söz konusu karara karşı itirazlarının kabulü ile İskenderun Hakem Heyeti Başkanlığının kararının kaldırılmasına ve yargılama giderinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı duruşmalara katılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahalli Mahkemece; davanın, İskenderun Tüketici Sorunları Hakem Heyetinin 19/08/2013 tarih 2013/850 karar sayılı kararın kaldırılması talebine ilişkin olduğu, davalının İskenderun Tüketici Sorunları Hakem Heyetine başvurarak TEDAŞ tarafından yapılan kesintinin mevzuata ve hukuka aykırı olduğunu bu nedenle bu kesintilerin tarafına iadesini talep ettiği, İskenderun Tüketici Sorunları Hakem Heyetince talebin kısmen kabulüne karar verildiği,

dava dilekçesi, Tüketici Sorunları Hakem Heyeti Başkanlığının dosyası ve diğer belgeler hep birlikte değerlendirildiğinde Elektrik Piyasası Perakende Satış Hizmet Geliri ile Perakende Satış fiyatlarının düzenlenmesi hakkında tebliğin 4. maddesi gereğince 1 Ocak 2011 tarihinden itibaren ''Ortalama Kayıp Kaçak Bedeli Fiyat Tavanı'' dağıtım bölgesine girmesi öngörülen elektrik miktarı olmayan kaybın maliyetinin kayıp-kaçak hedef oranları ölçüsünde karşılanabilmesi amacıyla alınan bir bedel olduğunu, davalı şirketin EPDK kararına istinaden bu bedeli aldığını,

EPDK'nun bağlayıcı olan kararı mevcut iken davalının böyle bir talepte bulunamayacağını, söz konusu talebin Danıştay tarafından kabul edilmesi hâlinde davalı tarafın dava açma hakkının doğması mümkün olacağını, henüz doğmamış bir hakka istinaden dava açılamayacağını, bu nedenle ne zaman neticeleneceği ve sonucu belli olmayan bir davanın sonuçlanmasının beklenmesinin dava ekonomisi ve davanın süratle sonuçlandırılması ilkesine aykırı olduğunu, aboneler ile davalı şirket arasında akdedilen Elektrik Enerjisi Satışına ilişkin Perakende Satış Sözleşmelerinde, taraflar 4628 Sayılı Elektrik Piyasa Kanunu, Elektrik Piyasa Kanunu,

Elektrik Piyasası Müşteri Hizmetleri Yönetmeliği, Elektrik Piyasası Tarifeler Yönetmeliği, Elektrik Piyasasında Parekande Satış Sözleşmesi Düzenlemesi Hakkında Tebliğ, Elektrik Piyasası Düzenleme Kurulu Kararları ile diğer mevzuat ve mevzuatta yapılan tüm değişikliklere uymayı kabul ve taahhüt ettiğinden şikayet konusu kayıp kaçak bedeli de ilgili mevzuatlar doğrultusunda tespit edildiğinden, ayrıca Yargıtay 3. Hukuk Dairesinin 13/03/2013 tarih 2013/2775 Esas - 2013/4217 Karar sayılı ilamı ile aynı hususta verilen kararın onandığı anlaşıldığından,

davacının davasının kabulü ile İskenderun Tüketici Sorunları Hakem Heyeti Başkanlığının 19/08/2013 tarih, 2013/850 sayılı kararın iptaline karar verilmiştir

Taraflar arasındaki uyuşmazlık, kayıp-kaçak bedeli altında davacının elektrik abonesi olan davalıdan tahsil ettiği bedelin alınmaması gerektiği yönündeki İskenderun Kaymakamlığı Tüketici Sorunları Hakem Heyeti kararının iptaline ilişkindir.

Davalı elektrik aboneliğinden dolayı davacının elektrik faturalarına yansıttığı kayıp-kaçak bedelinin yasal olmadığını öne sürerek 29/04/2013 tarihinde İskenderun TSHH'ne başvurmuş, İskenderun Tüketici Sorunları Hakem Heyeti davalının talebini haklı bularak 19/08/2013 tarih 2013/850 sayılı kararı ile.

4077 sayılı Kanunun 4/a ve 6. maddeleri gereği tüketicinin talebinin kabulüne ve 2011/8. dönemden 2013/4. döneme kadar olan toplam 114,78 TL'nin kesilme tarihinden itibaren satıcı/sağlayıcıdan (davacıdan) alınmasına karar vermiş, davacı kurum 16/09/2013 tarihli dava dilekçesi ile Tüketici Sorunları Hakem Heyeti kararının iptali için mahalli mahkemeye başvurmuş, yerel mahkeme yaptığı inceleme sonunda genel mahkeme sıfatıyla davacının faturalara tahakkuk ettirdiği kayıp-kaçak bedeli uygulamasının yerinde olduğu gerekçesiyle davanın kabulüne karar vermiştir.

Her şeyden önce dava; Tüketici Sorunları Hakem Heyeti Kararının iptaline yöneliktir. Tensip Tutanağı, Ön İnceleme Duruşma Tutanağı ve karar başlığından, yargılamanın genel mahkeme sıfatıyla Asliye Hukuk Mahkemesince yapıldığı ve kararın da bu sıfatla verildiği anlaşılmaktadır.

4077 sayılı Kanunun 22/5. maddesine göre; “değeri beşyüz milyon liranın (2012 yılı için 1.161,67 TL, 2013 yılı için 1.191,52 TL, 2014 yılı için 1.272,19 TL) altında bulunan uyuşmazlıklarda Tüketici Sorunları Hakem Heyetlerine başvuru zorunludur. Bu uyuşmazlıklarda heyetin vereceği kararlar tarafları bağlar. Bu kararlar İcra ve İflas Kanununun ilamların yerine getirilmesi hakkındaki hükümlerine göre yerine getirilir.

Taraflar bu kararlara karşı on beş gün içinde tüketici mahkemesine itiraz edebilirler. İtiraz, tüketici sorunları hakem heyeti kararının icrasını durdurmaz. Ancak, talep edilmesi şartıyla hâkim, tüketici sorunları hakem heyeti kararının icrasını tedbir yoluyla durdurabilir. Tüketici Sorunları Hakem Heyeti kararlarına karşı yapılan itiraz üzerine tüketici mahkemesinin vereceği karar kesindir.

Değeri beş yüz milyon lira (2012 yılı için 1.161,67 TL, 2013 yılı için 1.191,52 TL, 2014 yılı için 1.272,19 TL) ve üstündeki uyuşmazlıklarda tüketici sorunları hakem heyetlerinin verecekleri kararlar, tüketici mahkemelerinde delil olarak ileri sürülebilir. Kararların bağlayıcı veya delil olacağına ilişkin parasal sınırlar her yılın Ekim ayı sonunda Devlet İstatistik Enstitüsünün Toptan Eşya Fiyatları Endeksinde meydana gelen yıllık ortalama fiyat artışı oranında artar. Bu durum, Bakanlıkça her yıl Aralık ayı içinde Resmî Gazetede ilan edilir.”

Somut olayda, davalının kayıp-kaçak bedeli adı altında kendisinden tahsil edilen 114,78 TL'nin iadesi için TSHH'ne başvurduğu, hakem heyetinin ise bu miktarı karar altına alarak kendisine iadesine karar verdiği, davacının ise bu kararın iptali için yargı yoluna başvurduğu, Asliye Hukuk Mahkemesinin ise TSHH kararını iptal ettiği aşikârdır.

Abonelik sözleşmesi ve ekleri dosya içinde bulunmadığından davalının mesken abonesi mi olduğu yoksa işyeri abonesi mi olduğu belli değildir. Ancak, kararın Asliye Hukuk Mahkemesince genel mahkeme sıfatıyla verdiği açıktır. İlçe Tüketici Sorunları Hakem Heyetinin kararlarına karşı itiraz merci Tüketici Mahkemeleridir (TKHK mad. 22/5).

O hâlde, TSHH'ye intikal ettirilen uyuşmazlığın türü ne olursa olsun bu merci tarafından verilecek bütün kararlara karşı itiraz merci münhasıran Tüketici Mahkemesidir. Kaldı ki, tüketici hukuku kapsamında olmayıp da genel hükümler çerçevesinde çözümlenmesi gereken bir uyuşmazlık hakkında her nasılsa Tüketici Sorunları Hakem Heyetine başvurulmuş ve buradan işin esası hakkında bir karar alınmışsa dahi itiraz merci, yine Tüketici Mahkemesidir.

O hâlde, Tüketici Sorunları Hakem Heyetine intikal ettirilen uyuşmazlığın türü ne olursa olsun bu merci tarafından verilecek bütün kararlara karşı itiraz merci münhasıran Tüketici Mahkemesidir.

4077 sayılı Yasanın 23. maddesi bu kanunun uygulanması ile ilgili her türlü ihtilafa tüketici mahkemelerinde bakılacağını öngörmüştür. Taraflar arasındaki uyuşmazlık Tüketicinin Korunması Hakkındaki Kanun kapsamında kaldığına göre davaya bakmaya Tüketici Mahkemesi görevlidir. Görevle ilgili düzenlemeler kamu düzenine ilişkin olup taraflar ileri sürmese dahi yargılamanın her aşamasında resen gözetilir. Görevle ilgili hususlarda kazanılmış hak söz konusu olmaz. Mahkemece bu yönler gözönünde tutularak o yerde ayrı bir Tüketici Mahkemesi varsa görevsizlik kararı verilmesi, yok ise ara kararı verilerek davaya Tüketici Mahkemesi sıfatıyla bakılması gerekirken, yazılı şekilde hüküm tesisi usul ve yasaya aykırıdır.

Bozma nedenine göre davalının sair temyiz itirazlarının incelenmesine gerek görülmemiştir.