Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2014/2547 K.2014/4465

Taraflar arasında görülen menfi tesbit, itirazın iptali davalarının yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen hüküm davacı tarafından temyiz edilmiştir.

YARGITAY KARARI

Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Davacı vekili asıl davada. 10.03.2008 tarihli kira sözleşmesi ile K... Mahallesi, Çay Sokak No:..

Altındağ adresinde bulunan Sığınaklar Camii Yaptırma ve Yaşatma Derneğinde cami altında bulunan 3 adet dükkanın kiralandığını, alınan işyeri açma ve çalıştırma ruhsatlarıyla oto yedek parça ve aksesuar satışı, erkek berberi ve oto yıkama yeri olarak kiralananların işletildiklerini, işyerinin çalışma ruhsatını almadan önce ASKİ'ye başvurarak 19.03.2008 tarihinde kartlı sayaç sistemi ile peşin ödemeli olarak su abonesi olduğunu, her üç dükkanın tek bir su sayacı bulunduğu ve kartlı sistemle peşin ödemeli su alınarak kullanıldığını,

01.12.2008 tarihinde ASKİ görevlilerince yapılan inceleme sonucunda oto yedek parçası satılan dükkândaki musluktan kaçak su kullanıldığının tespit edildiği belirlenerek tespit tutanağı düzenlendiğini ve 10.573,52 TL kaçak su bedelinin tahakkuk ettirilerek tahsilinin talep edildiğini, sayaca bağlı olmayan dükkândaki musluğa ayrı bir hat çekilmediğini öne sürerek, müvekkilinin davalıya borcun bulunmadığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ASKİ vekili, davacı tarafından işletilen dava konusu işyerinde ayrı bir hat çekmek suretiyle abonelik dışı kullanımın tespit edildiğini, tarifeler yönetmeliği 55. Madde hükmüne göre hesaplanan bedelin ödenmesi istendiği, davacı iddiasının yerinde olmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesi talebinde bulunduğu görülmüştür.

Davacı ASKİ vekili birleşen davada; davalı .... İnş. Oto. Gıda İlt. San. Tic. Ltd. Şti aleyhine asıl davaya konu kaçak su kullanımına istinaden tahakkuk ettirilen bedelin tahsili için Ankara 27. İcra Müdürlüğünün 2009/4383 E. Sayılı takip dosyası ile yürütülen takibe karşı davalının yapmış olduğu itirazın iptaline karar verilmesini istemiştir.

Birleşen davada davalı vekili, birleşen davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Mahkememizde yapılan yargılama sonunda 17.06.2010 tarihinde davanın kısmen kabulüne dair verilen kararın Yargıtay 13. Hukuk Dairesinin 30.05.2011 tarihli bozma ilamı ile davacının hükümdan sonra yürürlüğe giren 6111 sayılı kanundan yararlanmak için davalı idareye başvurusunun bulunup bulunmadığı ve var ise müracat akıbetenin tespiti ile karar verilmesi gerektiğinden bahisle hükmün bozulduğu görülmüştür.

Bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sırasında davacı şirket vekili, 6111 sayılı kanundan yararlanmak için davalı idareye herhangi bir başvurunun bulunmadığını ve borcu kabul etmedikleri için yapılandırma istemi ile başvuruda bulunmayacaklarını beyan etmiştir.

Mahkemece, benimsenen bilirkişi raporuna göre, asıl davanın kısmen kabulü ile davacı şirketin 17.458,06 TL borçlu olmadığının tespitine; birleşen davanın kısmen kabulü ile takibin 726,26 TL üzerinden devamına karar verilmiştir.

Kararı asıl davada davalı (birleşen davada davacı) ASKİ vekili temyiz etmiştir.

ASKİ Tarifeler Yönetmeliğinin 58.maddesinde;“Usulsüz su vermek,

a) Aboneler daimi veya geçici bağlantı yaparak başkasına su veremez. Abonenin daimi veya geçici bağlantı yaparak başka birime usulsüz su verdiği tespit edilirse usulsüz su kullanım tutanağı tanzim edilir. Tutanak 55 inci maddedeki tespitleri içerir.

1) Aynı abone tarifesine tabi abonelikler arasında usulsüz su verilmesi durumunda; usulsüz su verenlerin son tahakkuku normal tüketimin 2 katı olarak hesaplanır. Son tahakkuk faturası ödenmiş ise aynı miktarı içeren yeni bir usulsüzlük faturası düzenlenir. Tahakkuk formülü =(m³ x abone tarifesi YTL x 2) + KDV’dir. KDV artırılan bölümden alınmaz.

2) Düşük tarifeli abonelikten yüksek tarifeli aboneliğe usulsüz su verenlere birinci bentteki 2 kat, 3 kat olarak uygulanır.

3) Yüksek tarifeli abonelikten düşük tarifeli aboneliğe usulsüz su verenlere birinci bentteki 2 kat, 1,5 kat olarak uygulanır.

b) Bağlantı geçici olarak yapılmış ise abonenin suyu kesilir. Su aldığı mahal haricinde başka bir birime su vermeyeceğini taahhüt etmesi halinde kapama ve açma ücreti alınarak suyu açılır. Bağlantı sayaçtan önce veya sayaç devre dışı bırakılarak yapılmış ise bu yönetmeliğin 55 inci maddesinin ilgili fıkralarına göre her iki kullanıcı hakkında da işlem yapılır.

Usulsüz su kullanmak:

a)Abone olup da kayıtsız sayaçla su kullananların sayaçları sökülür. Sayacın muayenesi sonucunda doğru tüketimi göstermediğinin tespiti halinde yönetmeliğin 55 inci maddesindeki yönteme göre tüketim belirlenerek tahakkuk yapılır.

Sayaç üzerindeki endeksin doğru tüketimi göstermesi halinde, sayaç üzerinde gösterilen tüketimin tamamının ödenmesi koşuluyla, güvence bedeline esas teşkil eden bir aylık tüketimin 2 katı tahakkuk yapılarak sayacı kayda geçirilir.

Şayet abone olup da idarece kayıtsız sayaç okunmuş ve fatura tahakkuku çıkarılmış ise bu faturaların ödenmiş olması halinde ödenen faturalardaki tüketimler toplam tahakkuktan düşülür.” düzenlemesi yer almaktadır.

ASKİ Tarifeler Yönetmeliğinin 55.maddesi (Büyükşehir Belediye Meclisi’nin 14.03.2008 tarih ve .. nolu kararıyla kabul edilen yönetmelik gereği) ise; “Abone olmaksızın su dağıtım şebeke hattından veya şube yolundan İdareye ait kuyu veya kaynaktan delerek, boru döşeyerek, motor bağlayarak vs. surette su temin etmek veya abone olup da sayaçsız, ters sayaç (abonece ters bağlantı yapılarak) veya sayacı işletmeyecek herhangi bir tertibatla su kullanmak işlenmesi yasak olan fiillerden olup, aynı zamanda su hırsızlığı suçunu oluşturur.

Bu fiili işleyenler hakkında yasal soruşturma yapılmakla birlikte saptanabilmişse o tarihten, saptanamamış ise üç aydan beri;

a) Konutlarda daire başına aylık 10 m³ su tüketildiği varsayılarak, tespit tarihindeki konut tarifesinin 3 katı olarak tahakkuk ettirilir.

b) Konut dışı bir alanda kaçak su kullanılmış ise süre bakımından yukarıdaki esas dikkate alınarak bu yönetmeliğin 44 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendine göre, saptanacak ortalama aylık tüketimin saptama tarihindeki kendi tarifesinden 3 katı olarak tahakkuk ve tahsil edilir. Kaçak bağlantı kaldırılır.” hükmünü içermektedir.

Somut olayda, davacı şirket tarafından işletilen dava konusu işyerinde ayrı bir hat çekmek suretiyle abonelik dışı kullanımın kaçak su kullanımı olduğu belirtilerek davalı kurum tarafından tutanak düzenlenmiştir.

Mahkemece bilgisine başvurulan bilirkişi tarafından düzenlenen raporda, davacının camiye ait su hattından su kullanımının usulsüz kullanım olduğu, sayaca müdahale tespit edilmediği, usulsüz kullanım ile tüketilen sudan dolayı kıyas yöntemi ile yapılan hesaplamaya göre davacının tahmini olarak 1 aylık su tüketim miktarının 30 m3 olabileceği, bunun da bedelinin 726,26 TL olduğu, kaçak su kullanıldığından bahisle tahakkuk ettirilen bedelin yerinde olmadığı açıklanmış, mahkemece bu rapor benimsenerek karar verilmiştir.

Mahkemece, rapora karşı davalı ASKİ nin itirazlarını da karşılayacak yeni bir rapor alınmamıştır. Davacı şirketin, kendi aboneliği dışında, camiye ait aboneli su hattından oto yıkama işyerinde su kullandığı tartışmasızdır. Mahkemece davacı şirketin faaliyet dönemi ve yönetmeliğin süreye ilişkin hükmü dikkate alınmadan sadece 1 aylık su tüketim miktarı üzerinden yapılan hesaplama esas alınarak karar verilmiştir.

Davalı kurumun tahakkuk süresi ve tahakkuk ettirilen su miktarı ile yukarıda açıklanan yönetmelik hükümleri bir bütün halinde değerlendirilerek, davalı ASKİ nin talep edebileceği bedelin uzman bilirkişi heyetine hesaplatılması gerektiği kuşkusuzdur.

Hal böyle olunca, mahkemece öncelikle dosyanın önceki bilirkişi dışında aralarında dava konusunda uzman mühendislerin de bulunduğu üç kişilik bilirkişi kuruluna verilmesi, bilirkişi heyetinden davalı kurumun davacı şirketten isteyebileceği dava konusu bedelin, tahakkuk süresi ve tahakkuk ettirilen su miktarı ile yukarıda açıklanan yönetmelik hükümleri bir bütün halinde değerlendirilerek hesaplanması hususunda denetime elverişli yeni bir rapor alınarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, yetersiz bilirkişi raporu benimsenerek karar verilmesi yasaya aykırı olup bozmayı gerektirmiştir.