Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2014/509 K.2014/8983

Taraflar arasında görülen menfi tespit davasının yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

YARGITAY KARARI

Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Dava kaçak su kullanımı nedeniyle borçlu olmadığının tespiti istemine ilişkindir. Yerel mahkemece, davanın kabulüne ilişkin ilk kararın Yargıtay'ca bozulması üzerine bozmaya uyularak dava yargı yolu bakımından reddedilmiş, kararı davacı vekili temyiz etmiştir,

Davacı Kooperatif, davalı Belediyece encümen kararı ile kaçak su kullanımı nedeniyle borç tahakkuk ettirildiğini, ilgili ceza dosyasında beraat kararı verildiğini belirterek, kaçak su kullanımı nedeniyle borçlu olmadığının tespitini istemiştir.

Davalı taraf; zamanaşımı definde bulunarak yasal dayanaktan yoksun davanın reddini savunmuştur.

Yerel mahkemece dava kabul edilmiş, davalı tarafın temyizi üzerine Yargıtay 7.H.D.'nin 07.06.2012 gün, 2011/6240 E.- 2012/4323 K. sayılı ilamı ile davanın encümen kararına dayalı olması, menfi tespit isteminin ilgili encümen kararının iptali sonucunu doğuracak nitelikte bulunması ve encümen kararının iptalinin idari yargı yerinden istenebileceği belirtilerek, dava dilekçesinin görevsizlik nedeniyle reddedilmesi gerektiğinden, karar bozulmuştur. Yerel mahkemece, bozma kararına uyularak davanın çözüm yerinin idari yargı olduğu benimsenerek, görevsizlik kararı verilmiştir.

İdarece kamu gücüne dayalı, re'sen tek yanlı olarak tesis edilen, önceden kanun ya da idari kurallarla düzenlenen, kamu hizmetinin görülmesine yönelik olan işlemin tesisinde kamu yararı gözetilen ve en önemlisi idare hukuku alanında hukuksal sonuç doğuran işlemler idari işlem olup, bu nitelikteki işlemlere karşı açılacak davaların görülme yeri, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu 2.maddesi gereğince idari yargı yeridir.

Somut olayda; davalı Belediye tarafından davacı Kooperatifin kaçak su kullanması nedeniyle tutanak tutularak kaçak su bedelinin tahsili yönünde encümen kararı alındığı ve davacı tarafından bu bedel nedeniyle borçlu olmadığının tespiti istemiyle eldeki davanın açıldığı anlaşılmaktadır. Uyuşmazlığın bu niteliği itibariyle kamu gücüne dayalı, re'sen ve tek yanlı olarak tesis edilen bir idari işleme dayalı olmadığı ve idare hukukunun uygulanmasından doğmadığı, aksine davacı kooperatifin haksız eyleminden kaynaklandığı ve özel hukuk alanındaki bir alacak- borç ilişkine ilişkin olduğu anlaşıldığından davanın idari yargı yerinde değil adli yargı yerinde görülmesi gerekir.

Her ne kadar, daha önce yargı yolu bakımından karar bozulmuşsa da, yargı yolu (görev) konusu kamu düzenine ilişkin olup, yargılamanın her aşamasında re'sen gözetilebileceği gibi, daha önceki bozma kararı da usulü kazanılmış hak oluşturmaz. Şu durumda, yerel mahkemece, yargı yolu bakımından görevli olduğunun kabulü ile uyuşmazlığın esasına girilerek, yapılacak inceleme sonucuna göre karar vermek gerekirken, yazılı gerekçeyle davanın yargı yolu bakımından reddi doğru görülmediğinden, kararın bozulması gerekmiştir.