Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2014/706 K.2014/7266

Taraflar arasında görülen menfi tespit davasının yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen hüküm taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

YARGITAY KARARI

Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin Bismil Koyun Köyünde tarımsal amaçlı 276810 nolu elektrik abonesi olduğunu, müvekkilin 2009 yılında sulu tarım yapmadığını, sulamayı da taşınmazların yakınında bulunan göletten yaptığını, 31.07.2010 tarihinde davalı kurum elemanlarınca yapılan denetim sırasında, panonun mühürsüz olduğu ve en son 2008 tarihi itibariyle enerjinin fatura edildiği,

2009 yılına ait fatura edilmediğinden bahisle tutulan Kaçak Usulsüz Elektrik Tesbit Tutanağı ile müvekkiline 49.816.20.TL ceza kesildiğini, daha sonra 10.11.2010 tarihli kaçak elektrik tüketim tahakkuku ile de 03.05.2010-31.07.2010 tarihleri arasında 39.574.70.TL kaçak elektrik bedeli kesildiğini, toplam 89.390.90.TL. kaçak elektrik kullanım cezası ve kaçak elektrik tüketim bedeli kesilmesinin usul ve esas açısından yasaya aykırı olduğu belirtilerek,

müvekkilin davalı idareye toplam 10.000.00.TL. borcunun olmadığının tesbitine, fazlaya ilişkin haklarımızın saklı tutulmasını ve %40 oranında inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacının kaçak kullanımına istinaden fatura tahakkuk edildiğini belirterek davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece; davanın kısmen kabulüne; Dedaş Diyarbakır Müessese Müdürlüğünce, 27681 nolu aboneye ait 01.05.2009-31.07.2010 tarihleri arasında davacı hakkında tahakkuk ettirilen 25.11.2010 son ödeme tarihli kaçak elektrik ek tahakkuku faturası nedeni ile davacının davalı kuruma 49.816,20.-TL borçlu olmadığının tespitine; 10.11.2010 tarihinde tahakkuk ettirilen 25.11.2010 son ödeme tarihli kaçak elektrik tahakkuku faturası nedeni ile davacının davalı kuruma 14.052,98 TL borçlu olmadığının tespitine, karar verilmiştir. Hüküm, davalı ve davacı tarafından temyiz edilmiştir.

Uyuşmazlık, davalı kurum tarafından kaçak elektrik kullanımı nedeniyle tahakkuk ettirilen faturalardan dolayı davacının borçlu olmadığının tespiti istemine ilişkindir.

Dosya kapsamından; davacının tarımsal sulama abonesi olduğu, davalı kurum yetkilileri tarafından yapılan kontroller neticesinde tanzim olunan 31.07.2010 tarihli tutanakla "abonenin ölçü panosu mühürsüz olup aktif sayaca ait S ve T fazlarına ait gerilim uçlarının boşta olduğu, ve sayacın 3/2 eksik yazdığının" tespit edildiği; bu tutanağa istinaden 10.11.2010 tarihli ve 39.574,70 TL kaçak tahakkuku (90 gün) ve 25.11.2010 tarihli 49.816,20 TL kaçak ek tahakkukunun yapıldığı;

mahkemece mahallinde keşif yapıldığı keşif sonrası bilirkişi tarafından tanzim olunan 22.04.2013 tarihli rapor ile "...ziraai bilirkişi tarafından bir sulama dönemi boyunca harcanan su miktarı üzerinden enerji tüketim hesabı yapılmış olup, buna göre su miktarı 258.600m3, olarak alınmış ve tüketilen enerji miktarı 74347,5 kw olarak tespit edilmiş, vergiler ve ceza dahil kaçak bedelin 25.521,72 TL olduğunun" belirtildiği; bilirkişi tarafından yapılan hesaplamanın davacı tarafından tüketilen su miktarı üzerinden yapıldığı ve ek tahakkuk hesabının yapılmadığı,

Yine davacı vekili tarafından bilirkişi raporuna istinaden verilen 04.11.2013 havale tarihli beyan dilekçesi ile "...49.816,20 TL ek tahakkuk borcu olmadığının tespitine; 12 aylık kaçak ek tüketim bedeli 25.741,91 TL borcun olmadığının tespitine" karar verilmesinin talep edildiği anlaşılmaktadır.

Bilindiği üzere HUMK'nun 74. (HMK 26 md.) maddesi hükmü gereğince hakim tarafların talep ve savunması ile bağlı olmakta, talepten fazlaya karar verememektedir.

Davacı vekili dava dilekçesi ile, müvekkilinin davalı elektrik idaresine 10.000 TL borçlu olmadığının tespitine karar verilmesi talep edilmiş, harç bu bedel üzerinden yatırılmış, akabinde davacı tarafından usulüne uygun şekilde verilmiş bir ıslah dilekçesi ve yatırılmış ıslah harcı olmamasına rağmen; mahkemece, hükme esas alınan bilirkişi raporuna istinaden; kaçak elektrik ek tahakkuk faturası nedeni ile davacının davalı kuruma 49.816,20.-TL borçlu olmadığının tespitine; 25.11.2010 son ödeme tarihli kaçak elektrik tahakkuku faturası nedeni ile davacının davalı kuruma 14.052,98.-TL borçlu olmadığının tespitine karar verilmiş olması doğru değildir.

Yukarıda açıklanan maddi olgular gözetilerek, öncelikle dosyanın elektrik konusunda uzman bilirkişi kuruluna tevdi edilmesi, bilirkişi kurulundan davalı kurumun davacı taraftan isteyebileceği kaçak elektrik bedelinin tutanak tarihinde yürürlükte bulunan Elektrik Tarifeleri Müşteri Hizmetleri Yönetmeliği ve bu yönetmelik gereğince yayınlanan usul ve esaslarda açıklanan yönteme göre hesaplanması için rapor alınması, davacının sorumlu tutulabileceği kaçak elektrik bedelinin duraksamasız belirlenmesi, daha sonra toplanan ve toplanacak deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, eksik araştırma ve soruşturma ile yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiş, bozmayı gerektirmiştir.