Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2015/1314 K.2016/930

Taraflar arasındaki itirazın iptali davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, davanın zamanaşımı nedeniyle reddine yönelik olarak verilen hükmün, süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı vekili dava dilekçesinde; kaçak elektrik bedelinin tahsili için davalı aleyhine icra takibi başlatıldığını, davalının itirazıyla takibin durduğunu belirterek; itirazın iptali ile takibin devamına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davanın zamanaşımı süresi içinde açılmadığını savunarak; davanın öncelikle zamanaşımından reddine karar verilmesini dilemiştir.

Mahkemece; icra takibinin dayanağını teşkil eden kaçak elektrik tespit tutanağının 17.07.2007 tarihinde tanzim edildiği, davacının zararı ve faili bu tarihte öğrendiği, bu tarihten itibaren iki yıllık zamanaşımı süresi içinde alacağın tahsili yoluna gidilmesi gerekirken icra takibinin 22.12.2012 tarihinde başlatıldığı, iki yıllık zamanaşımı süresinin dolduğu gerekçesiyle davanın zamanaşımından reddine karar verilmiş, hüküm, davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava; kaçak elektrik bedelinin tahsili için başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.

Temyize konu uyuşmazlık; davaya konu alacağın zamanaşımına uğrayıp uğramadığı noktasında toplanmaktadır.

Zamanaşımının dolup dolmadığının tespiti için öncelikle alacağı doğuran hukuki sebebin tam ve doğru olarak tespit edilmesi gerekmektedir. Zira; bir davada ileri sürülen olguları kanıtlamak taraflara, bu olgulara dayalı olarak uyuşmazlığı nitelemek, uygulanacak yasa maddelerini arayıp bulmak ve doğru olarak uygulamak doğrudan hakime ait bir görevidir. (HUMK. 76.madde; HMK. 33.madde)

Eldeki davada taraflar arasındaki ilişki; kaçak elektrik kullanımından kaynaklanmaktadır. Tekel niteliğinde bir hizmette bulunan davacı ... şirketinin, fiili veya yasal bir engel bulunmayan hâllerde elektrik hizmetinden yararlanmak isteyen kişilerle sözleşme yapma mecburiyeti vardır. Sözleşme ilişkisinin kurulmasıyla hizmetten yararlanan kişinin hizmetin bedelini ödemesi gerekir. Aynı şekilde sözleşmesiz ve kaçak olarak elektrik hizmetinden yararlanan kişinin de kullandığı elektriğin bedelini ödemesi gerekir. Aksine bir yaklaşım sözleşme yapıp, normal tüketime ilişkin tarifeye göre ödeme yapan kişilerin aleyhine, kaçak elektrik kullananların lehine bir sonuca yol açar.

TBK'nın 146.maddesinde (818 sayılı BK md.125) sözleşmeye dayanan alacakların, başka türlü hüküm mevcut olmadığı takdirde 10 yıllık zamanaşımına tabi olduğu hükme bağlanmıştır. Sözleşme benzeri bir ilişkinin kurulması halinde olaya uygulanacak zamanaşımı süresi de 10 yıldır. Kaçak elektrik kullanımından dolayı tutanak tutulduğunda taraflar arasında “sözleşme benzeri” bir borç ilişkisinin kurulduğu kabul edilmelidir.

Bu bilgiler ışığında somut olay irdelendiğinde; davalı hakkında kaçak elektrik tutanağının 17.07.2007 tarihinde tutulduğu, icra takibinin 19.11.2012 tarihinde başlatıldığı, eldeki itirazın iptali davasının 24.03.2014 tarihinde açıldığı anlaşılmaktadır.

Bu bağlamda, dava konusu ihtilafta uygulanacak zamanaşımı süresi, taraflar arasında sözleşme benzeri ilişki bulunması nedeniyle TBK'nın 146. (BK'nın 125) maddesi gereğince 10 yıl olup, icra ve dava tarihine kadar geçen sürede zamanaşımı süresinin dolmadığı açıktır.

Hal böyle olunca mahkemece; davacının talebinin, sözleşme benzeri ilişkiye dayandığı, alacağın TBK'nın 146. (BK'nın 125) maddesi uyarınca on yıllık zamanaşımına tabi bulunduğu, icra takip tarihi ve dava tarihi itibariyle zamanaşımı süresinin dolmadığı göz önünde bulundurularak; davalının zamanaşımı def'i reddedilip, işin esasına girilmesi, ardından tüm taraf delilleri toplanarak hasıl olacak sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı görülmüş, bu husus bozmayı gerektirmiştir.