Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2015/14938 K.2016/12206

Taraflar arasındaki itirazın iptali davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, davanın kısmen kabulüne yönelik olarak verilen hükmün, süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı vekili, dava dilekçesinde; davalının tarımsal sulama amaçlı abonesiz kaçak elektrik kullandığının tespit edildiğini, tahakkuk ettirilen kaçak elektrik bedelinin tahsili için başlatılan icra takibine davalının haksız olarak itiraz ettiğini ileri sürerek; itirazın iptali ile takibin devamına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili; cevap dilekçesinde; müvekkilinin açılan ceza davasında beraat ettiğini savunarak, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Mahkemece, dosya kapsamına göre, davalı hakkında kaçak kullanıma yönelik .... 6 .Asliye Ceza Mahkemesinde açılan davanın yapılan yargılaması sonunda davalının beraatine karar verildiği gerekçesiyle davalı hakkında normal tüketim üzerinden hesaplama yapan bilirkişi raporu esas alınarak hüküm kurulmuş; sözkonusu hüküm davacı vekilince temyiz edilmiştir .

Ceza mahkemesi kararlarının hukuk mahkemesindeki davaya etkisini düzenleyen Borçlar Kanunu’nun 53.maddesi hükmünde, "Hakim, kusur olup olmadığına, yahut haksız fiilin failinin temyiz kudretini haiz bulunup bulunmadığına karar vermek için ceza hukukunun sorumluluğa ilişkin hükümleri ile bağlı olmadığı gibi, ceza mahkemesinde verilen beraat kararı ile de mukayyet değildir.

Bundan başka ceza mahkemesinin kararı, kusurun takdiri ve zararın miktarının tayini hususunda dahi hukuk hakimini takyit etmez." denilmektedir. Aynı düzenleme yeni Türk Borçlar Kanununun 74.maddesi hükmünde de “Hâkim, zarar verenin kusurunun olup olmadığı, ayırt etme gücünün bulunup bulunmadığı hakkında karar verirken, ceza hukukunun sorumlulukla ilgili hükümleriyle bağlı olmadığı gibi, ceza hâkimi tarafından verilen beraat kararıyla da bağlı değildir.

Aynı şekilde, ceza hâkiminin kusurun değerlendirilmesine ve zararın belirlenmesine ilişkin kararı da, hukuk hâkimini bağlamaz.” şeklinde öncekine kanuna paralel şekilde düzenlenmiştir.

Bu açık hüküm karşısında, ceza mahkemesince verilen beraat kararı, kusur ve derecesi, zarar tutarı, temyiz gücü ve yükletilme yeterliği, illiyet gibi esasların hukuk hakimini bağlamayacağı konusunda duraksama bulunmamaktadır. Hemen belirtilmelidir ki, hukuk hakiminin bu bağımsızlığı sınırsız değildir. Öğreti ve uygulamada hukuk hakiminin, maddi olaylara ve özellikle fiilin hukuka aykırılığına ilişkin olarak ceza hakimi tarafından yapılan tespitlerle bağlıdır.

Hukuk hakiminin ceza mahkemesi kararındaki maddi olgularla bağlılığının ölçüsü; beraat kararında suçun sanık tarafından işlenip işlenmediğinin kesin olarak, delilleriyle tespit edilip edilmediğidir. Ceza mahkemesinin, kusurun ve zarar miktarının takdiri hususundaki kararı, yani, fiilin işlendiği sabit olduğu halde, kusurluluğa ya da kusursuzluğa ilişkin saptaması, hukuk hakimini bağlamaz.

Hukuk hakimi, ceza mahkemesinin kusura ilişkin değerlendirmesiyle ve buna etkili tespit edilen olgularla bağlı kalmaksızın, taraflarca ileri sürülen delilleri toplayıp, tümünü birlikte değerlendirerek bir sonuca varmalıdır. Başka bir deyişle maddi olayları ve yasak eylemleri saptayan ceza mahkemesi kararı, taraflar yönünden kesin delil niteliğini taşır. Ancak bu bağlayıcılık ve kesin delil niteliği ceza davasında yargılanan kişi yönünden söz konusudur.

Ceza mahkemesinde sanık olarak yargılanan kişi dışında başkaları hakkında açılan hukuk davasında bu kurallar uygulanamaz.

Somut olaya gelince, davalı aleyhine .... 6. Asliye Ceza Mahkemesinin 2009/644 Esas sayılı yargılama dosyasında, "delil yetersizliğinden suçun sanık tarafından işlendiğinin sabit olmaması" nedeniyle 5271 Sayılı CMK 223/2-E maddesi uyarınca beraat kararı verilmiştir. Mahkeme, ceza mahkemesi hükmü esas alarak karar vermiştir. Yukarıda açıklanan hukuki olgular dikkate alındığında ceza mahkemesince verilen beraat hükmünün görülmekte olan davada mahkemeyi bağladığından ve ceza mahkemesinin kesinleşmiş kararının görülmekte olan dava yönünden de kesin hüküm oluşturacağından söz edilemez. Bu nedenle mahkeme hükmünün gerekçesinde isabet bulunmamaktadır.

Tutanak tarihinde yürürlükte bulunan Elektrik Piyasası Müşteri Hizmetleri Yönetmeliğinin 13/a maddesi hükmü gereğince; dağıtım sistemine, sayaçlara, ölçü sistemine ya da tesisata müdahale edilerek, tüketimin doğru tespit edilmesini engellemek suretiyle eksik veya hatalı ölçüm yapılması, hiç ölçülmeden veya yasal şekilde tesis edilmiş sayaçtan geçirilmeden mevzuata aykırı şekilde elektrik enerjisi tüketilmesi kaçak elektrik tüketimi olarak kabul edilmiştir.

Somut olayda; ... .... Elektrik Dağıtım Müdürlüğünce tutanak tanzim edilerek "Sayacına alttan delik" belirtilmiştir. Bu doğrultuda düzenlenen 21.03.2009 tarihli 07214 nolu Tespit Tutanağı içeriğinden; sayacın alttan delinerek yabancı maddeyle diskin dönmesinin engellendiği anlaşılmıştır.

Bu durum karşısında, davacı hakkında tanzim edilen ve aksi sabit oluncaya kadar geçerli tutanaktaki tespit raporuna göre davacının "alttan delinerek diskin dönmesi engelllenen" sayaçtan elektrik kullandığı belirlendiğinden ve bu şekilde kullanımın yönetmelik hükümlerine göre kaçak elektrik kullanımı olarak kabulü gerekirken, aksi yönde görüş bildiren bilirkişi raporu hükme esas alınmak suretiyle karar verilmesi doğru görülmemiştir.

Hal böyle olunca, mahkemece öncelikle dosyanın konusunda uzman bilirkişiye tevdi ile, uzman bilirkişiden, davacının davalı taraftan isteyebileceği bedelin Elektrik Piyasası Müşteri Hizmetleri Yönetmeliği hükümlerine göre hesaplanması konusunda denetime elverişli rapor alınarak sonucu dairesinde hüküm tesisi gerekirken, mahkemece eksik araştırma ve soruşturma ile hüküm kurulması bozmayı gerektirmiştir.