Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2016/12015 K.2017/17085

Taraflar arasındaki itirazın iptali davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda; davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün temyiz incelemesinin duruşmalı olarak yapılması davalılar vekili tarafından istenilmekle, duruşma günü olarak belirlenen 05.12.2017 tarihinde davalılar vekili Av. ... geldi. Davacı adına gelen olmadı. Açık duruşmaya başlandı ve hazır bulunan vekilin sözlü açıklamaları dinlenildikten sonra işin incelenerek karara bağlanması için saat 14.00'e bırakılması uygun görüldüğünden, belli saatte dosyadaki bütün kağıtlar okunarak, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlenip, gereği düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı; davalılar tarafından açılan dava sonucunda iyiniyetle narenciye bahçesi haline getirdiği taşınmaza el atmasının önlenmesine karar verildiğini, dava sırasında dikip yetiştirdiği ağaçların bedelinin 32.836 TL olarak belirlendiğini, taşınmazda inşa ettiği yapıyı kaldırmasına ve mahkeme kararının infaz edilmesine rağmen ağaçların bedelini ödemeyen davalıların bu amaçla başlatılan takibe de haksız olarak itiraz ettiklerini ileri sürerek; takibe vaki itirazın iptali ile icra inkar tazminatının davalılardan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalılar; paydaşı bulundukları taşınmaza, komşu taşınmaz maliki olan davacının ağaç ve asma dikmek suretiyle kötüniyetli olarak müdahale ettiğinin kesinleşen mahkeme kararı ile sabit olduğunu, dava konusu ağaçlar ile asmaları kullanma ve onlardan yararlanma imkanlarının bulunmadığını, bu sebeple gideri davacı tarafından karşılanmak suretiyle ağaçların ve asmaların kaldırılmasın talep ettiklerini, ayrıca açmış oldukları davada ağaçlar ile asmaların bedelinin 23.500 TL olarak belirlendiğini, ancak davacı tarafından başlatılan takipte 32.836 TL bedel ile işlemiş faizin talep edildiğini savunarak; davanın reddi ile kötüniyet tazminatının davacıdan tahsiline karar verilmesini istemişlerdir.

Mahkemece; davalıların, ... 6. Asliye Hukuk Mahkemesinde görülen dava nedeniyle taşınmaz üzerinde bulunan ağaçların bedelini davacıya ödemekle yükümlü oldukları gerekçe gösterilerek; davanın kabulü ile takibe vaki itirazın iptaline, asıl alacak üzerinden hesaplanan icra inkar tazminatının davalılardan tahsiline karar verilmiş; hüküm, davalılar vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1- Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre, davalı tarafın sair temyiz itirazlarının reddi gerekir.

2- Dava; davacının, davalıların arazisine dikip yetiştirdiği ağaçların bedelinin tahsili için başlatmış olduğu takibe vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.

TMK'nun 718. maddesi hükmüne göre, arazi üzerindeki mülkiyet kapsamına, kural olarak bitkilerde girer. Ancak, yasa koyucu, taşınmaz maliki ile bitkiyi diken kişi arasındaki ilişkiyi genel hükümlere bırakmamış, aynı kanunun 729. maddesinde özel olarak düzenlemiştir.

TMK'nun 729. maddesinde; bir kimsenin, kendisinin fidanını başkasının arazisine dikmesi halinde aynı kanunun 722 ve 723. maddelerinin uygulanacağı hüküm altına alınmıştır.

TMK'nun 722. maddesinde; taşınmaz malikine, rızası olmaksızın yapılmış ve yıkımı aşırı zarar doğurmayan yapının, masrafı yapı malikine ait olmak üzere yıkımını isteme hakkı tanınmış, Türk Medeni Kanunu'nun 723/son maddesinde ise “...yapıyı yaptıran malzeme sahibi iyiniyetli değilse, hakimin hükmedeceği miktar bu malzemenin arazi maliki için taşıdığı en az değeri geçmeyebilir.” hükmüne yer verilmiştir.

Açıklanan madde hükümleri uyarınca; başkasının taşınmazına ağaç diken kişinin talep edebileceği tazminat miktarının belirlenmesinde, iyiniyetli olup olmadığının mahkemece kendiliğinden gözönünde tutulması gerekir.

Dosyadaki bilgi ve belgelerden; davalıların, davacı aleyhine ... 6. Asliye Hukuk Mahkemesinde açtıkları davada aldırılan bilirkişi raporları ile davacı tarafından inşa edilen binanın değerinin 9.652,50 TL, dikilip yetiştirilen 20-25 yaşındaki 27 adet narenciye ağacı, 8-10 yaşındaki 62 adet asma, 15-20 yaşındaki 1 adet dut ve 8-10 yaşındaki 1 adet zeytin ağacının değerinin ise 23.500 TL olmak üzere toplam 32.836 TL olarak belirlendiği, mahkemece 24.12.2013 günlü ve 2012/1051 E. 2013/675 K. sayılı ilam ile davacının el atmasının önlenmesine, inşa edilen yapının kaldırılmasına ve 460 TL ecrimisilin davacıdan tahsiline karar verildiği, hükmün temyiz edilmeksizin 13.06.2014 tarihinde kesinleştiği anlaşılmaktadır.

Bu durumda; kesinleşen ilamda da belirtildiği üzere, davalılara ait taşınmazın bir bölümünde ağaç yetiştiren davacı iyiniyetli değildir. Ancak, davalılar çapa bağlı taşınmazlarına mülkiyet hakkı sahibi olmayan davacının muhtelif ağaçlar dikerek bahçe haline getirmesine uzun bir süre ses çıkartmamışlar, ayrıca açmış oldukları davada dikilen ağaçların kaldırılmasını talep etmemişlerdir. Bu nedenlerle, davalıların taşınmazlarında dikili bulunan ağaçları benimsemiş oldukları anlaşılmaktadır.

Yukarıda açıklanan yasal düzenlemelerin sonucu olarak yargısal uygulamalarda; ağaçları benimseyen arazi malikinin, taşınmazın ağaçlı değeri ile ağaçsız değeri arasındaki farkı, ağaçları yetiştirene ödemesi gerektiği kabul edilmiştir.

Buna göre, mahkemece; el atmanın önlenmesi davasının kesinleştiği tarih itibariyle, taşınmazın ağaçlı ve ağaçsız değerleri hususunda bilirkişiden rapor alınması ve ulaşılacak sonuca göre uyuşmazlığın esası hakkında karar verilmesi gerekirken, el atmanın önlenmesi davasında davacı tarafından inşa edilen bina ile dikilen ağaçlar nedeniyle belirlenen değerin esas alınması suretiyle karar verilmiş olması doğru görülmemiş, bozmayı gerektirmiştir.

Kabule göre de; davada dikilen ağaçların bedeli talep edilmesine rağmen, el atmanın önlenmesi davasında yapı ve ağaçlar için belirlenen toplam değerin esas alınması suretiyle karar verilmesi, ayrıca davalıların başlatılan takip ile temerrüde düşürülmesine ve alacak miktarının likit olmamasına rağmen, işlemiş faize ve icra inkar tazminatına hükmedilmiş olması da usul ve yasaya aykırıdır.