Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2016/12440 K.2018/4362

Taraflar arasındaki alacak davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, davanın kısmen kabulüne yönelik olarak verilen hükmün, duruşmalı olarak incelenmesi davalı ... vekili tarafından istenilmekle; daha önceden belirlenen, 24.04.2018 tarihli duruşma günü için yapılan tebligat üzerine; temyiz eden ... ve bir kısım davalılar vekili Av.... geldi. Karşı taraf davacı adına gelen olmadı. Açık duruşmaya başlandı ve hazır bulunan vekilin sözlü açıklamaları dinlenildikten sonra işin incelenerek karara bağlanması için saat 14.00'e bırakılması uygun görüldüğünden, belli saatte dosyadaki bütün kağıtlar okunarak, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlenip, gereği düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı.

1994 yılında davalılardan ... 'in kızı ... ile evlendiğini, davacının,kayınpederi ... ile 421 ada 1 parselde bulunan boş tarlayı halı saha tesisi yapmak üzere anlaştıklarını, davacının taşınmazda inşaata başladığını, inşaat sırasında belediye ekiplerinin kaçak inşaat nedeni ile davacıya para cezası kesmesine rağmen, inşaata devam edip bitirdiğini, tesisin yapımı sırasında davalıların 150.000 TL harcadığını, bunun haricindeki tüm tesis giderlerinin davacı tarafından yapıldığını, tesisin işletmeye açıldığını, tesisin günlük gelirinin 1/2 sini tesis çalışanları aracılığı ile kar payı ve kira olarak davalılara verildiğini,

2009-2010 yıllarına gelindiğinde tesisin değerinin yükselmesi nedeni ile davalılarla aralarında sık sık tartışmalar yaşanmaya başladığını ve davalıların, davacının tesisi terk etmesini istediklerini, davalıların mahkemeden aldıkları karar sonucu davacının tesisten tahliyesini sağladıklarını, taşınmaz üzerine davacı tarafından 1680 m2 büyüklüğünde olan olimpik halı saha tesisi kurulduğunu,

halen davalılar tarafından çalıştırıldığını ancak davacıya bir ödeme yapılmadığını ileri sürerek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 350.000 TL.faydalı zaruri masraf ile tesis bedeli alacak ve tazminatın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Bir kısım davalılar; davanın reddini savunmuşlardır. Davalı ...; mahkemenin görevli olmadığını, davacı talebinin zamanaşımına uğradığını, davacı ile aralarında herhangi bir sözleşme ve anlaşma bulunmadığını, davacı ile imzalanan kira sözleşmesinde imzasının olmadığını, davacının, davalının bilgisi dışında hissesini kullandığını, dava konusu yapı ve imalatların imara aykırı ve kaçak yapı olduğunu, davacının 2007 yılında yaptığı tesisi 7 yıl kullandığını, imalatların ömrünü tamamladığını savunarak davanın reddini dilemiştir.

Mahkemece; dava konusu taşınmaz üzerinde olimpik halı saha tesisinin davacı tarafından yapıldığının sabit olduğu, Gemlik İcra Müdürlüğünün 2009/5238 esas sayılı dosyası ile davacının taşınmazdan tahliye ettirildiği, davacının taşınmazdan el çektirilmesi nedeniyle, davalıların bu imalat bedeli kadar sebepsiz zenginleştikleri, davacının, davalı ...'in kızı ile evli iken bu imalatları iyiniyetle yaptığı, ancak tarafların boşanmaları ile aralarında uyuşmazlıkların başgösterdiği, imalatları yaparken iyiniyetli olduğunun kabul edildiği,

davacının TMK.994 maddesi uyarınca taşınmaz üzerinde halı saha tesisi için yapmış olduğu faydalı ve zorunlı giderleri talep etmekte haklı olduğu gerekçesi ile yapılan faydalı ve zorunlu imalatların dava tarihi itibariyle yıpranma payı düşülmek suretiyle bedeli ile davacı tarafından inşaat yapımı sırasında davalılarca ödendiği kabul edilen bedelin dava tarihindeki güncel ve gerçek değeri tespit edilerek denkleştirici adalet ilkesi doğrultusunda dava tarihi itibariyle tespit edilen imalat bedelinden, ödenen bedelin güncel değeri mahsup edilerek davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, hüküm davalı ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1- ) Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici sebeplere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre, davalı ... vekilinin sair temyiz itirazlarının reddine karar verilmiştir.

2-) Temyize konu uyuşmazlık, davacı tarafından davalıların taşınmazı üzerine yapılan tesis nedeniyle, davalıların sebepsiz zenginleşip zenginleşmediği ve davalıların sebepsiz zenginleştiklerinin kabulü halinde davacıya karşı sorumlu olduğu miktarın ne kadar olacağı hususunda toplanmaktadır.

Somut olayda davacı, başkasına ait taşınmaza halı saha tesisi yaptığından taraflar arasındaki uyuşmazlığın; TMK'nın 729. maddesi yollamasıyla 722 ve devamı maddeleri gereğince çözümlenmesi gerekmektedir.

Türk Medeni Kanunu'nun 729. maddesinde; bir kimsenin başkasının fidanını kendi arazisine yada kendisinin veya bir üçüncü kişinin fidanını başkasının arazisine dikmesi halinde, başkasının malzemesini kullanarak yapılan yapılara veya taşınır yapılara ilişkin hükümlerin bunlar hakkında da uygulanacağı hükme bağlanmıştır.

TMK'nın 722. maddesinde ise; bir kimsenin kendi arazisindeki yapıda başkasının malzemesini ya da başkasının arazisindeki yapıda kendisinin veya bir başkasının malzemesini kullanması halinde bu malzemenin arazinin bütünleyici parçası olacağı ancak sahibinin rızası olmaksızın kullanılmış olan malzemenin sökülmesinin aşırı zarara yol açmaması halinde malzeme sahibinin, gideri yapıyı yaptırana ait olmak üzere bunların sökülüp kendisine verilmesini isteyebileceği, aynı koşullar altında arazinin malikinin de rızası olmaksızın yapılan yapıda kullanılan malzemenin gideri yapıyı yaptırana ait olmak üzere sökülüp kaldırılmasını isteyebileceği hükme bağlanmıştır.

Aynı Kanunun 723. maddesi gereğince malzeme sökülüp alınamazsa arazi maliki, malzeme sahibine uygun bir tazminat ödemekle yükümlüdür. Yapıyı yaptıran malzeme sahibi iyi niyetli değilse, hâkimin hükmedeceği miktar, bu malzemenin arazi maliki için taşıdığı en az değeri geçmeyebilir.Anılan hükümler, esas itibariyle (BK'nın 61 ve devamı maddelerinde) TBK'nın 77 ve devamı maddelerinde düzenlenen sebepsiz zenginleşmenin özel bir halidir.

Davacının kendisine ait olmayan taşınmaz üzerine halı saha tesisi yaptığı, söz konusu yapının kaçak yapı niteliğinde olduğu dosya içindeki bilgi ve belgelerden anlaşılmaktadır. Bu nedenle, davacı ancak yapım tarihi itibariyle binanın asgari levazım bedelini talep edebilir.

Hal böyle olunca; yukarıda açıklanan maddi ve hukuki olgular gözönünde bulundurularak, davacının yapmış olduğu kaçak yapı nedeniyle asgari levazım bedelini talep edebileceği dikkate alınarak bu konuda inceleme yapılarak sonucu dairesinde hüküm tesisi gerekirken yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde hüküm tesisi doğru görülmemiş, bu husus bozmayı gerektirmiştir.