Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2016/13104 K.2018/100

Taraflar arasındaki ... davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, davanın esastan reddine yönelik olarak verilen hükmün, süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı dava dilekçesinde; ... yangınına sebebiyet verdiği iddiasıyla aleyhinde açılan ... Asliye ...

Mahkemesinin 2011/71 Esas sayılı ... davasında, 19/01/2012 tarihinde verilen kararda, 6831 sayılı kanunun 103/3 maddesine aykırılık suçundan 1 yıl 8 ay ve ... alanlarının işgali ...dan faydalanma suçundan 5 ay ... ...sı ile ...landırılmasına, katılan ... idaresinin gerçek zararı olan 5.669,19 TL karşılaması nedeniyle her iki suç açısından hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verildiğini, ... ...

Mahkemesi tarafından, hükmün açıklanmasının geri bırakılması ilgili kısmın zamanaşımı süresi dolduğundan ortadan kaldırılmasına karar verildiğini, ... Asliye ... Mahkemesinin 06/12/2012 tarih, 2012/48 Esas-2012/157 Karar sayılı kararıyla suçun işlenme tarihi olan 06/10/2003 tarihinden itibaren 7 yıl 6 aylık zamanaşımı süresi geçtiğinden davanın düşürülmesine karar verildiğini, bu kararın Yargıtay 3. ...

Dairesinin 2014/29834 E. 2014/30507 K. Sayılı ilamı ile onanarak kesinleştiğini, yine ... ... Müdürlüğü'nün ...

Asliye Hukuk Mahkemesinde açtığı 2014/74 esas ve 2014/100 Karar sayılı dosyasında, davacı kurumun yangın sebebi ile zararlarını talep ettiğini, mahkemenin ise, hizmet kusuru olarak nitelendirip belediye idaresinin sorumlu olduğunu, bu nedenle husumet nedeni ile davanın reddine karar verdiklerini, kararın 30.9.2014 tarihinde kesinleştiğini, hükmün açıklanmasının geri bırakılmasından yararlanması için 18/01/2012 tarihinde davacı tarafından katılan ... idaresine ödenen 5.669,19 TL' nin, ... davasının düşme ile sonuçlanması sebebi ile dava tarihi itibariyle yasal faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesini talep etmiştir.

Davalı ... ... Genel Müdürlüğü cevap dilekçesinde; ... ili, ... ilçesi, ..., ... Mevkiinde, ... Belediyesince... alanı olarak kullanılan sahada 06/10/2003 tarihinde ... yangını çıktığını, 19 hektar ... arazisinin yandığını, tutulan suç tutanağı üzerine ... Asliye ... Mahkemesinin 2012/48 Esas sayılı dosyasında yargılama yapıldığını, 2012/157 Karar sayılı 06/12/2012 tarihli kararı ile davanın zamanaşımı nedeniyle düşürülmesine karar verilerek kararın kesinleştiğini, ... ...

Başsavcılığının 01/07/2004 tarihli iddianamesiyle 9 sanık ve davacı ... aleyhine tedbirsizlikle ... yangınına neden olmaktan kamu davası açıldığını, Mahkemenin 23/03/2006 tarih ve 2004/70 E-2006/26 K sayılı ilamı ile diğer sanıkların beraatine, sanıklardan davacı ...' ın ...landırılmasına karar verildiğini, temyiz edilen kararın Yargıtay 3.CD.'nce bozulduğunu, Mahkemenin 19/01/2012 tarih 2011/71 E-2012/1 K sayılı kararı ile davacı sanığın ...landırılmasına, davacı sanığın idarenin gerçek zararının karşılanması nedeniyle hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verildiğini, itiraz üzerine dosyanın ... ...

Mahkemesine gönderildiğini, zamanaşımı süresi dolduğundan davanın düşürülmesine karar verildiğini, verilen bu kararın 18/09/2014 tarihinde kesinleştiğini, zamanaşımına uğramış bir borcun ifasından veya ahlaki bir ödevin yerine getirilmiş olmasından kaynaklanan zenginleşmeler geri istenemeyeceğinden bu paranın iadesi talebinin reddini dilemiştir.

Mahkemece; davacının üzerine atılı suçu işlediği ve ... idaresinin zararına sebebiyet verdiğinin açık olduğu, bu hali ile davacının yapmış olduğu ödemenin davalı kurum yönünden sebepsiz zenginleşme şartlarını taşımadığı, tespit edilen zararın tazminine yönelik olarak ödeme yapıldığı, ... dosyasının zamanaşımı nedeni ile düşürülmesinin davacının verdiği zararı etkilemeyeceği gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiş, hüküm davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava; davacının sanık olarak yargılandığı ... davasının dava zamanaşımı hükümleri gereğince düşürülmesi sonucu davacı tarafından ... yargılamasında ödenen zararın, sebepsiz zenginleşme hükümleri çerçevesinde iadesi istemine ilişkindir. ...

818 sayılı BK.'nun 61-66.maddelerine (6098 sayılı TBK.'nun 77-82.maddelerinde) göre sebepsiz zenginleşme, bir kimsenin mal varlığının geçerli (haklı) bir sebep olmaksızın diğer bir kimsenin mal varlığı aleyhine çoğalması (zenginleşmesi) demektir. Sebepsiz zenginleşmeye dayalı ... talep edilebilmesi için borçlunun mal varlığında bir başkasının aleyhine olarak bir zenginleşme meydana gelmeli, zenginleşme ve zenginleştirici olay arasında illiyet bağı bulunmalı ve zenginleşme haklı bir sebebe dayanmamalıdır.

Somut olayda, her ne kadar davacı bu davasında sebepsiz zenginleşme hükümlerine dayanarak ... talebinde bulunmuş, mahkemece davacının müsnet suçu işlediği gerekçesi ile reddine karar verilmişse de, davacı, davaya konu edilen parayı belediye başkanı olması nedeni ile kendi aleyhine açılan ... davasında hükmün açıklanmasının geri bırakılması hükümlerinden faydalanmak için yatırdığı, ... dosyasının dava zamanaşımı dolduğundan bahisle düşürüldüğü, bu hali ile ... dosyasının sonuçsuz kaldığı, davacının kendi açısından ödediği paranın sebepsiz kaldığı, ... dosyasında davacının şahsi kusurundan söz edilmediği ve ... dosyasının tüm sonuçlarıyla ortadan kalktığı anlaşılmıştır.

Hal böyle olunca, mahkemece, davacının neden olmadığı zararı ödemek zorunda kaldığı, haklı bir neden olmaksızın davacı aleyhine davalı idarenin zenginleştiği ve sebepsiz zenginleşme olgusunun gerçekleştiği gözetilerek sonuca göre davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken, yanılgılı değerlendirme sonucu davanın reddine karar verilmesi usul ve yasaya aykırıdır.