Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2016/13378 K.2018/1699

Taraflar arasındaki menfi tespit davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün, süresi içinde davalı tarafından temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Asıl ve birleşen davada davacı; davalının ödenmeyen cep telefonu borçları bulunduğu iddiası ile aleyhinde birden fazla takip başlattığını, oysa takiplerin dayalı olduğu abonelik sözleşmelerindeki imza ve yazıların kendisine ait olmadığını ileri sürerek, dava konusu takiplerin iptali ile borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini istemiştir.

Asıl ve birleşen davada davalı, asıl ve birleşen davanın reddini dilemiştir.

Mahkemece, grafoloji uzmanından alınan bilirkişi raporu doğrultusunda abonelik sözleşmelerindeki imzaların davacıya ait olmadığı gerekçesiyle, asıl ve birleşen davanın kabulüne karar verilmiş; hüküm süresi içerisinde davalı tarafından temyiz edilmiştir.

Uyuşmazlık; ... abonelik sözleşmelerinden doğan borç nedeniyle davacı aleyhine başlatılan icra takiplerine yönelik menfi tespit istemine ilişkindir.

Somut olayda; asıl ve birleşen dava davacısı, aleyhine başlatılan icra takiplerinde dayanak gösterilen abonelik sözleşmelerindeki imza ve yazıların kendisine ait olmadığını iddia etmiş, sahtelik iddiası nedeniyle, dava konusu ... abonelik sözleşmeleri getirtilerek, davacının mahkeme nezdindeki imzaları ve asıl ve birleşen dava konusu takip dosyaları ile olayla ilgili olarak başlatılan ceza soruşturma dosyasındaki imzaları grafoloji uzmanı bilirkişi tarafından mukayese edilerek inceleme yapılmıştır.

Grafoloji uzmanı bilirkişi tarafından verilen 16/09/2015 tarihli raporda; dava konusu abonelik sözleşmelerindeki isim belirtilen yazılar ile abone ...adına atılmış imzaların, adı geçen davacının eli ürünü olmadığı tespitine yer verilmiş, davalı mukayese belgelerinin ve inceleme teknik alt yapısının yetersiz olduğunu belirterek, bilirkişi raporuna itiraz etmiştir.

HUMK.nun 266 ve devamı maddelerinde; "bilirkişilik" müessesesi düzenlenmiş olup, anılan maddede mahkemenin çözümü özel veya teknik bir bilgiyi gerektiren hallerde bilirkişinin oy ve görüşünün alınmasına karar vereceği düzenlendikten sonra 286.maddede de bilirkişinin oy ve görüşünün hakimi bağlamayacağı hüküm altına alınmıştır. Bu çerçevede kural olarak hâkim sunulan bilirkişi raporu ile bağlı olmayıp, bilirkişi raporunu hüküm vermeye yeterli görmezse, bilirkişiden ek rapor isteyebileceği gibi gerçeğin ortaya çıkması için önceki bilirkişi veya yeniden seçeceği bilirkişi/ bilirkişiler vasıtasıyla yeniden inceleme de yaptırabilir.

Sahtelik incelemesi ise teknik bir konu olup, bilirkişi vasıtasıyla incelenmesinin yapılacağında tereddüt bulunmamaktadır. Sahtelik incelemesinin ne şekilde yapılacağı HMK’nun 211 maddesi’nde açıkça düzenlenmiş olup, buna göre; "Bir belgenin sahteliğinin iddia edilmesi durumunda, bu hususta karşı tarafın açıklamaları da dikkate alınarak, aşağıdaki sıra ile inceleme yapılarak öncelikle karar verilir.

A) Hakim, yazı veya imzayı inkar eden tarafı isticvap ettikten sonra bir kanaat edinememişse, huzurda bu kişiye yazı yazdırıp imza attırmak suretiyle elde ettiği belge ve diğer delilleri değerlendirir. Hakim, sahtelik konusunda başka bir incelemeye gerek duymadan karar verebilecek durumda ise gerekçesini açıkça belirtmek suretiyle, senedin sahteliği hakkında bir karar verir. İsticvap için mahkemeye davet edilen taraf, belirtilen günde hazır bulunmadığı taktirde, inkar etmiş olduğu belgedeki yazı veya imzayı ikrar etmiş sayılır; bu husus kendisine çıkartılacak davetiyede ayrıca ihtar edilir.

B) (a) bendi hükmüne göre yaptığı incelemeye rağmen, hakimde sahtelik konusunda kesin bir kanaat oluşmamışsa, bilirkişi incelemesine karar verir. Bilirkişi incelemesinden önce, mevcutsa, o tarafa ait olan karşılaştırma yapmaya elverişli yazı ve imzalar, ilgili yerlerden getirilir. Bilirkişi, bu yazı ve imzalarla, o mahkemede elde edilen yazı ve imzaları esas alarak inceleme yapar. Bilirkişi, inceleme için gerekli görürse, kendi huzurunda tarafın yeniden yazı yazması veya imza atmasını mahkemeden talep edebilir."

Somut uyuşmazlıkta, davalının bilirkişi raporuna itirazları irdelenmemiş; davacının abonelik sözleşmelerinden önceki tarihli resmi kurumlardan tatbike medar imzaları celbedilmemiş, dava konusu abonelik sözleşmesinden sonraki tarihli takip dosyaları ile olayla ilgili ceza soruşturması dosyasındaki imzalarla yetinilmiş, mahkemece eksik incelemeye dayalı bilirkişi raporu doğrultusunda hüküm tesis edilmiştir. (HGK 2011/12-740 E.-2011/685 K.)

Yukarıda belirtilen yasal hükümler ve açıklamalar ışığında; mahkemece, dava konusu abonelik sözleşmelerinden önceki tarihli davacının resmi kurumlardaki tatbike medar imzaları da getirtilerek, davaya dayanak abonelik sözleşmeleri ve davacının mukayeseye esas mahkemede alınan mevcut imza örnekleri ile birlikte dosyanın Adli Tıp Kurumu ... Dairesi'ne gönderilmesi ve abonelik sözleşmelerinde yer alan imzaların davacının eli mahsülü olup olmadığının tespitiyle hasıl olacak sonuca uygun bir karar verilmesi gerekirken, grafoloji uzmanı bilirkişiden alınan, eksik incelemeye dayalı rapora göre hüküm tesisi doğru olmamış, bozmayı gerektirmiştir.