Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2016/13534 K.2018/3489

Taraflar arasındaki muarazanın davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün, süresi içinde davalı tarafça temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı; mülkiyeti dava dışı ... .Ltd. Şti.ne ait olan işyerini kiraladığını, anılan yerde beton santrali açmak üzere 400 Kw gücünde tesis kurmak için enerji müsaadesi başvurusunda bulunduğunu, resmi belgeleri tamamlamış olmasına rağmen, davalının abone devir başvurusunu muvazaalı olduğu gerekçesiyle reddettiğini, talebin reddine dair davalı şirket yazısında belirtilen abone ... ile arasında hiçbir bağlantı olmadığını ileri sürerek, davalı şirketin abonelik tesisine ilişkin talebin reddi sonucu oluşan muarazanın men'i ile adına elektrik aboneliği tesisine karar verilmesini istemiştir.

Davalı; ticaret sicil kayıtlarına göre davacı şirket ile ....San.Ltd Şti, ... Sanayi Tic.Ltd Şti, ... Taşımacılık Otomotiv Pet. ve İnş.San.Tic.Ltd şirketleri arasında kurucu ortak ve yetkilileri aynı olmakla organik bağ olduğunu, adreslerinin aynı olduğunu, davacının taraf olduğu kira sözleşmesinde kira bedelinin 150,00 TL şeklinde gösterildiğini bunun da muvazaa iddasının doğruluğunu ortaya koyduğunu, borçtan kurtulma gayesiyle şirketler arasında sürekli kira ve devir işlemi yapıldığını, muvazaa nedeniyle istemin kabul edilmediğini savunarak; davanın reddini dilemiştir.

Mahkemece; davacının kiracı olarak faaliyet gösterdiği yerin önceki abonesinin davacı şirket ile bağlantısının tespit edilemediği, iddiaya konu şirketlerin ticari sicil kayıtlarına göre bir kısım yetkili, hissedarlarının ve adreslerinin aynı olmasının tek başına muvazaayı kanıtlamaya yeterli olmadığı, daha önceki elektrik borçlarından dolayı davacı şirketin sorumlu tutulmasının mümkün olamayacağı, davalının elektrik enerji dağıtım tekelini elinde bulundurması sebebiyle ihtiyaç sahibi olduğu anlaşılan davacı şirket ile abonelik sözleşmesi yapmak zorunda olduğu gerekçesi ile davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm süresinde davalı tarafından temyiz edilmiştir.

./..

-2-

Dava; elektrik aboneliği sözleşmesi kurulması talebinin reddi suretiyle yaratılan muarazanın giderilmesi istemine ilişkindir.

Davacı; yeni abonelik tesisi isteminin reddine dair kararın hukuka aykırı olduğunu iddia etmiş, davalı ise; gerek davacının abonelik tesisi isteminin reddine dair yazısında, gerekse de mahkemeye sunduğu cevap dilekçesinde; davacı şirket ile davacı şirketin kiralamış olduğu taşınmazın fiilen kullanıcıları olan şirketler arasında organik bağ olduğu, borçtan kurtulmak amacı ile davacı adına yeni abonelik talebinde bulundukları ve işlemin muvazaalı olduğunu ileri sürmüştür.

Dosyanın incelenmesi neticesinde; devri istenen dava konusu 330023 nolu aboneliğin ... adına olduğu; dosya kapsamındaki 31.12.2014 tarihli “Tesisat Cari Hesap Borç Dökümü”nden tesisata ait 550.364,40 TL borç olduğu aynı tarihli abonelik başvurusu konulu davalı şirket yazısında davacının tesisat devri başvurusunun muvazaalı görülmesi nedeniyle uygun görülmediğinin belirtildiği tespit edilmiştir.

Muvazaa, mülga 818 sayılı BK’nun 18. maddesinde ve olay tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 6098 sayılı yasanın 19. maddesinde düzenlenmiş olup, yasa metninde “ Bir sözleşmenin türünün ve içeriğinin belirlenmesinde ve yorumlanmasında, tarafların yanlışlıkla veya gerçek amaçlarını gizlemek için kullandıkları sözcüklere bakılmaksızın, gerçek ve ortak iradelerinin esas alınacağı” belirtilmiştir. Buna göre; muvazaa nedeniyle hakları ihlal olunan ve zarar gören 3.kişiler tek taraflı veya çok taraflı hukuki işlemlerin geçersizliğini ileri sürebilecektirler.

Yukarıda yazılı yasal hüküm uyarınca; davalı, dava konusu abonelik üzerinden yararlandırılan elektrik hizmet bedelinin ödenmemiş olması nedeniyle alacağının bulunduğunu ve bu alacağın ödenmesini önlemek amacıyla danışıklı bir işlem ( kira akti) yapıldığını, kendisinin zararlandırılmak istendiğini savunabilecektir.

Somut olay bu çerçevede değerlendirildiğinde; muvazaa iddiası nedeniyle aralarında organik bağ bulunduğu ifade edilen şirketlerin davacı şirket dahil olmak üzere ....San.Ltd Şti, ... Sanayi Tic.Ltd Şirketi ve ...

Taşımacılık Otomotiv Pet. ve İnş.San.Tic.Ltd Şti’nin ticari sicil kayıtlarının temini yoluna gidildiği, ticari sicil kayıtlarından; davacı şirketin kurucu ortaklarının hisselerini 21.08.2014 tarihli Genel Kurul kararı ile ....San.Ltd Şti’ne devrettikleri ünvanı belirtilen şirket müdürünün 26.11.2014 tarihine kadar ...isimli kişi olup, ünvanı belirtilen şirket hisesinin tamamının ise 18.11.2014 tarihli hisse devir sözleşmesi ile ...’e devredildiği ve adı geçenin şirket müdürü olarak yetkili kılındığı, akabinde dava konusu tesisatın davacı şirkete devri hususunda davalıya başvurduğu,

yine incelenen kayıtlardan dava konusu taşınmazı kiraya veren ... Sanayi Tic.Ltd Şirketi’nin kurucularından birinin ...olduğu ve şirket müdürü olarak 10 yıl süreyle adı geçenin yetkilendirildiği, ...’ın ...Pet. ve İnş.San.Tic.Ltd Şti’nin de yetkilisi olduğu görülmektedir. Bu haliyle ünvanı belirtilen tüm şirketlerin -ortaklık sıfatı sonradan sona erdirilse dahi- ...ile bağlantılı olduğu ayrıca, dava konusu tesisatın adresinin ...İnşaat Hazır ... ...Yolu 12. Km ... tes.

Karş. ... ( şantiye ) olarak belirtildiği, bu yere ilişkin kira sozleşmesinin ... 4. NoterLiği’nin 10.12.2014 tarihli belgesiyle onaylandığı buna göre; tarla, işyeri büro ile çalışma alanı olarak kullanılan yerin ticari faaliyetin türüne göre çok düşük kabul edilebilecek bir bedelle aylık 150,00TL bedelle malik ... Tic.Ltd Şit tarafından davacı- ...Nak. Mad. İth. İhr. San ve Tic. Ltd. Şti’ne kiraya verildiği dosya içeriği ile anlaşılmaktadır.

Bu haliyle davacı ile dava dışı şirket arasında kira akdinin görünüşte yapıldığı ve tarafların gerçek iradelerini yansıtmadığı Elektrik Piyasası Müşteri Hizmetleri Yönetmeliğinin 24/2 maddesinin hizmet sağlayıcısına tanıdığı ödenmeyen elektrik tüketim borcu nedeniyle borcu ödemekten kaçınmak amacıyla yapıldığının kabulü gerekir.

Her ne kadar tesisat abonesi olan ... ile ünvanı belirtilen şirketlerin herhangi bir hukuki bağlantısı saptanamamış ise de, davacı şirket ile dava konusu taşınmazı kiraya veren dava dışı ... Şti ile bu yer ile fiilen bağlantılı olduğu anlaşılan diğer şirketlerin yetkili temsilcisinin aynı kişi olması ve kira bedelinin çok düşük gösterilmesi karşısında davalı tarafın muvazaa iddiasının ispatlandığının da kabulü gerekir.

O halde, Dairemiz ve Hukuk Genel Kurulu' nca benimsenen ilke gereği, kural olarak sonraki abonelik, önceki abonenin borcunun ödenmesine bağlı kılınamaz ise de; mahkemece,dosyadaki bilgi, belge, ve kayıtlara göre davacı şirketle dava konusu taşınmaz üzerinde fiilen faaliyet gösteren şirketler arasında fiili, hukuki bir bağ olduğu, davalının muvazaa iddiasının ispatlandığı gözetilerek, davanın reddine karar verilmesi gerekirken, yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde hüküm tesisi doğru olmamış, bozmayı gerektirmiştir.