Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2016/19165 K.2018/6091

Taraflar arasındaki menfi tespit davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, davanın kısmen kabulüne yönelik olarak verilen hükmün, süresi içinde davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı; davalı ... ekipleri tarafından yapılan kontrolde, elektrik abonesi olduğu meskende kaçak hat çekildiğinden bahisle tutanak düzenlediklerini, oysa hattın saatten geçtiğini, yanlış tespit yapıldığını iddia ederek 3.214,40 TL kaçak tahakkuku ve 3.970,20 TL kaçak ek tahakkuku nedeniyle borçlu olmadığının tespitini talep etmiştir.

Davalı; davacının elektrik direğinden harici hat çekerek elektrik tüketmesinin kaçak kullanım olduğunu, borcun usul ve yasaya uygun ikame edildiğini savunarak davanın reddini dilemiştir.Mahkemece; bilirkişi kurulu raporuna göre davacının davasının kabulü ile, davacının davalı kuruma toplam 7.184,60 TL borçlu olmadığının tespitine karar verilmiş, hüküm davalı tarafından temyiz edilmiştir.

Anılan karar Dairemiz 16.04.2014 tarih, 2014/2883 Esas ve 2014/6138 Karar sayılı ilamı ile “Somut olayda 31.10.2009 tarihli kaçak tespit tutanağına bakıldığında; davacının harici hat çekerek elektrik kullandığının tespit edildiği, tutanağın altının iki ... görevlisi tarafından imzalandığı anlaşılmaktadır. ... görevlilerince düzenlenen tutanak aksi kanıtlanana kadar geçerlidir.

Bu tutanağın aksi kanıtlanmadan, tespit tarihinden yaklaşık 3 yıl sonra (20.04.2012) yapılan keşif sonucu hazırlanan bilirkişi raporu ile kaçak enerji kullanımının gerçekleşmediğinin kabulü doğru görülmemiş bozmayı gerektirmiştir.” gerekçeleri ile bozulmuştur.

Mahkemece; bozmaya uyularak yapılan yargılama neticesinde davanın kısmen kabulü ile davacının 1.928,60 TL sorumlu olduğunun tespitine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiş, hüküm davalı tarafından temyiz edilmiştir.Dava; kaçak ve ek kaçak tahakkuku nedeniyle borçlu olmadığının tespitine ilişkindir.4628 sayılı Elektrik Piyasası Kanununa dayanılarak hazırlanan ve 25 Eylül 2002 günlü Resmi Gazetede yayınlanarak 01.03.2003 tarihinde yürürlüğe giren Elektrik Piyasası Müşteri Hizmetleri Yönetmeliğinin 13. maddesi hükmünde, gerçek veya tüzel kişiler tarafından, sayaca müdahale edilerek mevzuata aykırı bir şekilde tüketilmesi,

kaçak elektrik enerjisi tüketimi olarak kabul edilmiş, 15. madde hükmünde de, kaçak ve usulsüz elektrik enerjisi kullanımına ilişkin tespit, süre, tüketim miktarı hesaplama, tahakkuk, ödeme yöntemleri ile diğer usul ve esasların dağıtım lisansı sahibi tüzel kişiler tarafından belirlenerek Kuruma sunulacağı ve kurul onayı ile uygulamaya konulacağı açıklanmıştır.Elektrik Piyasası Müşteri Hizmetleri Yönetmeliği’nin uygulanmasına ilişkin usul ve esasları düzenlemek üzere Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu tarafından, 1 Ocak 2006 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere,

dağıtım lisansı sahibi tüzel kişiler tarafından uygulanacak “Kaçak ve Usulsüz Elektrik Enerjisi Kullanılması Durumunda Yapılacak İşlemlere İlişkin Usul ve Esaslar” hakkında 622 sayılı karar alınmıştır.Tutanak tarihinde yürürlükte bulunan Elektrik Piyasası Müşteri Hizmetleri Yönetmeliği’nin uygulanmasına ilişkin usul ve esasları düzenlemek üzere Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu tarafından,

“Kaçak ve Usulsüz Elektrik Enerjisi Kullanılması Durumunda Yapılacak İşlemlere İlişkin Usul ve Esaslar” hakkında 622 sayılı EPDK Kararının 1/B maddesinde kaçak elektrik enerjisi kullandığı tespit edilen tüketiciye yapılacak kaçak tahakkukunda esas alınacak süreler belirlenmiştir. Buna göre;

1) Elektrik Piyasası Müşteri Hizmetleri Yönetmeliğinin 13 üncü maddesinin (a) bendi çerçevesindeki tespitlerde;

a) Kullanım yerine ait bağlantı anlaşması ve perakende satış sözleşmesi yapılmış olan yerler için, kaçak elektrik enerjisi kullanımına ilişkin olarak yapılacak hesaplamada esas alınacak süre; tutanak düzenlenmiş olması kaydıyla kontrol, mühürleme, kesme-bağlama, sayaç değiştirme ve son endeks okuma işlemlerinden en son yapılanın işlem tarihi ile kaçak tespitinin yapıldığı tarihe kadar olan süredir ve bu süre 90 günü geçemez.

Ancak, sayaçtan geçirilmeden ayrı bir hatla kaçak elektrik enerjisi kullanımının tespiti halinde bu süre iki kat olarak alınır.Bu sürenin dışında müşterinin kaçak elektrik enerjisi kullanım başlangıç tarihinin doğru bulgu ve belgelerle tespit edilmesi halinde, kaçak tüketime ek olarak yukarıdaki paragraf çerçevesinde belirlenen başlangıç tarihinden itibaren, doğru bulgu ve belgelerle tespit edilmiş kaçak elektrik enerjisi kullanımı başlangıç tarihine kadar geriye dönük normal tüketim hesabı yapılır.

Bu süre 12 ayı geçemez. Yapılacak hesaplamada tüketimin yapıldığı kabul edilen dönemlerdeki birim fiyatlar dikkate alınır ve gecikme zammı alınmaz.

Dosyanın incelenmesinde; 31.10.2009 tarihli kaçak tespit tutanağında “harici hat çekilerek kaçak elektrik kullanıldığının belirlendiği, tutanağa istinaden kaçak ve ek kaçak tahakkuku yapıldığı, hükme esas alınan bilirkişi raporunda kaçak kullanım hesaplaması dışında, tüketimler normal değerde olduğundan kurumun geriye dönük 12 ay ek tahakkukunun yerinde olmadığı kanaatinin bildirildiği görülmektedir.

Somut olayda kaçak kullanım olduğu mahkemenin kabulündedir. Bu nedenle mahkemece öncelikle dosyanın önceki bilirkişi dışında konusunda uzman bilirkişiye tevdiyle davalı kurumun davacı taraftan isteyebileceği ek tahakkuk bedelinin Elektrik Piyasası Müşteri Hizmetleri Yönetmeliği ve 622 sayılı kurul kararı hükümlerine göre hesaplanıp, taraf ve Yargıtay denetimine elverişli bir rapor alınarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirmiştir.