Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2016/19794 K.2018/6780

Taraflar arasındaki menfi tespit davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, davanın kısmen kabulüne yönelik olarak verilen hükmün, süresi içinde davacı ve davalı tarafından temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı; 8211229 numaralı tarımsal sulama elektrik abonesi olduğunu, ödenmemiş borcu bulunmadığını, buna rağmen davalı şirket tarafından haksız ve dayanaksız olarak 21.917,50 TL'lik fatura düzenlendiğini, kendisinin bu abonelik ile patates üreticiliği yaptığını ve kullandığı elektriğin sayaçtan geçtiğini, özellikle kaçak elektrik kullandığına ilişkin en ufak bir belirti ya da emare bulunmadığını ileri sürerek, fazlaya ilişkin her türlü dava ve taleplerin, enerji kullandırılmaması durumunda doğmuş ve doğacak tüm zararları için dava haklarının saklı kalması kaydıyla, davaya konu 21.917,50 TL bedelli, 21.06.2013 tarih ve G/432702 seri no.lu, kaçak elektrik kullanımı olarak düzenlenmiş olan faturadaki, bedelden borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı; mevzuata uygun olarak mühürlenmiş sayaçtan, mühür kırılarak kendilerinin izni dışında elektrik enerjisi kullanılmış olmasının kaçak elektrik enerjisi tüketimi olduğunu, somut olayda da bu şekilde kendilerinin izni dışında, elektrik enerjisi tüketimi gerçekleştirildiğini, bunun sonucunda da davacı tarafa kaçak elektrik faturası tahakkuk ettirildiğini, yapılan işlemlerin tamamının mevzuatlar çerçevesinde olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Mahkemece; davacının yükümlülüklerini yerine getirmeksizin mühür kırmak suretiyle elektrik kullandığının usulüne uygun düzenlenmiş kaçak tespit tutanağıyla tespit edildiği, tutanağın aksinin davacı tarafça ispat edilemediği gerekçesi ile davacının kaçak elektrik kullandığının kabulü ile 31.03.2016 havale tarihli ek bilirkişi raporu hükme esas alınarak davanın kısmen kabulüne, davacı ...'nın davalı ...'a 8211229 tesisat nolu kaçak elektrik kullanımından, tahakkuk ettirilen 21.917,50 TL'den, 13.544,52 TL borçlu olduğu, 8.372,98 TL borçlu olmadığının tespitine, karar verilmiş, hüküm taraflarca temyiz edilmiştir.

1-) Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici sebeplere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre, tarafların sair temyiz itirazlarının reddi gerekir.

2-) Somut olayda; davacının abone olmadan elektrik kullandığı, bu şekilde Elektrik Piyasası Müşteri Hizmetleri Yönetmeliğinin 13. maddesi anlamında kaçak elektrik fiilini gerçekleştirdiği sabittir.

Kaçak tespit tutanaklarının düzenlendiği tarihte yürürlükte olan Elektrik Piyasası Müşteri Hizmetleri Yönetmeliği’nin uygulanmasına ilişkin usul ve esasları düzenlemek üzere Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu tarafından, “Kaçak ve Usulsüz Elektrik Enerjisi Kullanılması Durumunda Yapılacak İşlemlere İlişkin Usul ve Esaslar” hakkında 622 sayılı karar alınmıştır. İş bu Kararın 1/C maddesinde kaçak elektrik enerjisi kullandığı tespit edilen tüketiciye yapılacak kaçak tahakkukunda esas alınacak tüketim miktarının nasıl hesaplanacağı belirlenmiştir. Buna göre;

''1) Elektrik Piyasası Müşteri Hizmetleri Yönetmeliğinin 13 üncü maddesinin (a) bendi çerçevesindeki tespitlerde;

a) Tüm müşteriler için öncelikle ihtilafsız dönemlerdeki tüketimi doğru olarak kaydetmiş olan sayaç değerine göre, (Kaçak kullanım tespitinin yapıldığı tarihten geriye dönük olarak yapılan incelemeler sonucunda, tüketim değerlerinin düşmeye başladığı tarih tespit edilebiliyorsa, bu tarihten önceki dönem ihtilafsız dönem olarak kabul edilir.)

b) Doğru tespit edilmiş tüketim değeri yoksa;

2) Müstakil trafolularda (müşteri veya müşteri olmayan) ölçü noktasına bakılmaksızın, besleme transformatör veya transformatörlerinin toplam kurulu gücünün kullanma faktörü olarak alınan 0.60 ile çarpımı sonucu bulunan değer bağlantı gücü olarak kabul edilir ve ortalama aylık çalışma saatine göre, hesaplanır.''

Bunun yanında anılan Kurul Kararının 1/E maddesinde kaçak kullanım tahakkukunun nasıl yapılacağı belirtilmiş olup, 1/E-4. Fıkra ile; müşterilerin tekrarlanan kaçak elektrik enerjisi kullandığının tespiti durumunda, kaçak elektrik enerjisi kullanımının tespit edildiği tarihte yürürlükte olan tek terimli aktif enerji tarife bedelinin 2 (iki) katı göz önüne alınarak hesaplama yapılacağı hüküm altına alınmıştır.

Somut olayda ise; mahkemenin hükme esas aldığı bilirkişi kurulu raporu incelendiğinde; raporun denetime açık olmadığı, hüküm kurmaya elverişli ve yeterli olmadığı anlaşılmaktadır.

O halde mahkemece yapılacak iş; daha önceki bilirkişilerden farklı, konusunda uzman üç kişilik bilirkişi kuruluna dosyanın yeniden tevdii ile davalı kurumun, davacı taraftan isteyebileceği kaçak elektrik bedelinin yukarıda anılan yönetmelik hükümlerine göre yayınlanan usul ve esaslara göre hesaplanmasını sağlamak ve sonucuna göre bir karar verilmesi olmalıdır.