Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2016/19932 K.2018/6676

Taraflar arasındaki alacak davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, davanın kabulüne yönelik olarak verilen kararın, süresi içinde davalı tarafından temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı vekili, müvekkilinin 31.12.2013 tarihinde ...Denizbank şubesinin ...'sinden başkasına havale yapmak isterken davalıya ait olduğunu sonradan öğrendiği hesaba iki kere de toplam 4.000,00 TL para gönderdiğini, bu paranın davalı için sebepsiz zenginleşme teşkil ettiğini belirterek;

yanlışlıkla davalının banka hesabına gönderdikleri 4.000,00 TL'nin gönderilme tarihi olan 31/12/2013 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Davalı, davacıya 2013 yılı öncesinde elden borç verdiğini, davacının 31.12.2013 tarihinde kendisinden hesap numarasını isteyerek bankamatikten havale yapacağını söylediğini, borcunu aynı günde iki defa gönderim yaparak ödediğini savunarak davanın reddini dilemiştir.Mahkemece davalının savunmasıyla gerekçeli inkarda bulunduğu, davacının iddiasını yazılı delillerle ispat etmesinin zorunlu olduğu,

ve bu hususta herhangi bir kesin delil ileri süremediği ancak karşı tarafa yemin teklif ettiği, davalının usulüne uygun tebliğ edilen yemin metni ekli meşruhatlı davetiyeye rağmen talimat duruşmasına mazeret göstermeksizin katılmadığı, böylelikle yemini eda etmekten kaçındığı ve yemin konusu vakıaları ikrar etmiş sayıldığı gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm davalı tarafından temyiz edilmiştir.Türk Medeni Kanunu’nun 6.maddesi hükmü uyarınca; kanunda aksine bir hüküm bulunmadıkça, taraflardan her biri hakkını dayandırdığı olguların varlığını kanıtlamakla yükümlüdür.

Gerek doktrinde, gerek Yargıtay içtihatlarında kabul edildiği üzere ispat yükü hayatın olağan akışına aykırı durumu iddia eden ya da savunmada bulunan kimseye düşer.

Öte yandan ileri sürdüğü bir olaydan kendi yararına haklar çıkarmak isteyen kimse iddia ettiği olayı kanıtlamakla yükümlüdür.Eldeki davada davacının, 31.12.2013 tarihinde ...'den havale yapmak istediği esnada yanlışlıkla davalıya ait hesaba iki kere de toplam 4.000,00 TL para gönderdiği iddiasıyla bu paranın istirdatını talep ettiği, davalının ise, havalenin davacıya verdiği borcun karşılığı olduğu savunmasında bulunduğu, davacının ibraz ettiği dekontlar üzerinde herhangi bir açıklama bulunmadığı ve başkaca da delil sunmadığı görülmüştür.

Yemin, taraflardan birinin davanın çözümünü ilgilendiren bir olayın doğru olup olmadığı konusunu, kanunda belirtilen usule uyarak, mahkeme önünde, kutsal sayılan değerlerle teyit eden ve kesin delil vasfı yüklenmiş sözlü açıklamalardır.03.03.2017 gün ve 2015/2 Esas 2017/1 Karar sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararında.

HMK'nun yürürlüğe girmesinden sonra açılan davalarda yasa koyucunun taraflara hangi delilin, hangi vakıanın ispatı için gösterildiğini açıkça belirtme, yani somutlaştırma külfeti getirdiği, bu düzenlemeye göre tarafların iddia ve savunmasını ispatlamak bakımından yemin deliline başvuracaklarını dava ve cevap dilekçeleri ile delil listelerinde açıkça belirtmesi gerektiği, tarafın "sair deliller, her türlü delil, ve sair deliller" gibi ibareler kullanmış olmasının açıkça yemin deliline dayanmış olduğu biçiminde yorumlanamayacağı,

bu bağlamda hakimin ispat yükü kendisine düşen ancak açıkça yemin deliline dayanmayan tarafa "yemin teklifinde bulunma hakkını" hatırlatamayacağına karar verilmiştir.Bu açıklamalar ışığında yapılan incelemede; havale bir çeşit ödeme aracı olup, davalı davacının kendisine yaptığı havalelerin borç ödemesi olduğunu belirttiğine göre ispat yükü bunun aksini iddia eden davacı tarafta bulunmakla davacının iddiasını kanıtlayamadığı, dava dilekçesinde ise "her türlü kanıt" ibaresine yer verildiği, diğer bir anlatımla davacı tarafın açıkça yemin deliline dayanmadığı,

bu bağlamda davacının iddiasını ispatlamak bakımından yemin deliline dayanamayacağı açıktır.Hal böyle olunca mahkemece, dava tarihi itibariyle HMK'nın yürürlükte bulunduğu nazara alınarak, davacının iddiasını ispat zımnında davalı tarafa yemin yöneltme hakkı bulunmadığı gözetilerek davanın reddine karar verilmesi gerekirken, değinilen bu yön gözardı edilerek yazılı şekilde karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırı olup, bozmayı gerektirmiştir.