Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2016/2051 K.2017/11702

Taraflar arasındaki itirazın iptali davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, davanın kısmen kabulüne yönelik olarak verilen hükmün, süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı, davalı ... Çakar'ın 5897960 nolu ticarethane abonesi olduğunu, davalının 19/09/1997 tarihli taahhütname imzaladığını, ...

25. İcra Müdürlüğü'nün 2013/6272 Esas sayılı icra dosyasında ödenmeyen elektrik borçları için davalı hakkında icra takibi başlatıldığını, davalının çalıştığı işyerini 1998 yılında kapattığını ve bahsi geçen elektrik sayacıyla bağlantısı olmadığını iddia ederek icra dosyasına itiraz ettiğini, ancak davalının aboneliğin iptal ettirilmesi konusunda bir başvurusu bulunmadığını, abonelik sözleşmesi uyarınca elektrik abonesi olan davalının, sözleşme kapsamında tüketilen elektriğin bedelini ödemesi gerektiğini ve bu itirazında haksız olduğunu,

feshedilmediği sürece abonelik sözleşmesinin geçerliliğini koruyacağını ve abone sahibinin kullanılan elektrikten sorumlu olmaya devam edeceğini belirterek, davalının ... 25. İcra Müdürlüğü'nün 2013/6272 Esas sayılı dosyasına vaki itirazının iptali ile takibin devamını ve davalı aleyhine %20'den aşağı olmamak üzere inkar tazminatına hükmedilmesini istemiştir.

Davalı, usulüne uygun davetiye tebliğine rağmen, yasal süre içerisinde cevap dilekçesi sunmamıştır.

Mahkemece; Davanın kısmen kabulü ile, davalının ... 25. İcra Müdürlüğünün 2013/6272 takip sayılı dosyasında bulunan 25/06/2013 tarihli itirazının 1/2 oranında iptali ile 04/06/2013 tarihteki miktarların yarı oranı üzerinde takibin aynen devamına, davalı yanca alacak bilinebilir durumda olduğundan asıl alacak tutarı olan 21.253,85 TL'nin 1/2'sine tekabül eden 10.626,92 TL'nin %20 oranında hesaplanacak icra inkar tazminatının davalıdan alınıp, davacıya verilmesine, davacının fazlaya ilişkin isteminin reddine, karar verilmiş, hüküm davacı tarafça temyiz edilmiştir.

1-)Dava, elektrik tüketim borcuna dayalı olarak yapılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.

Eldeki dava, 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun yürürlüğe girdiği 01/07/2012 tarihinden sonra, 26/03/2014 tarihinde açılmıştır.

TTK'nun 4.maddesinde ticari davalar tanımlanmıştır. Anılan maddenin 1.fıkrasında "her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ile tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın; bu Kanunda..."sayılan davaların ticari dava olduğu öngörülmüştür.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 12.maddesinde "Bir ticari işletmeyi, kısmen de olsa, kendi adına işleten kişiye tacir denir" hükmünü içermektedir.

26/06/2012 tarihinde kabul edilen ve 30 Haziran 2012 tarihli Resmi Gazete'de yayınlanan 6335 sayılı yasanın 2.maddesinde, "6102 sayılı Kanun'un 5.maddesinin başlığı" 2. ticari davalar ve çekişmesiz yargı işlerinin görüleceği mahkemeler" şeklinde, 1.fıkrasında yer alan "davalara" ibaresi ise davalar ve ticari nitelikteki "çekişmesiz yargı işlerine" şeklinde 3.ve 4. fıkraları aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

Asliye Ticaret Mahkemesi ile Asliye Hukuk Mahkemesi ve diğer hukuk mahkemeleri arasındaki ilişki görev ilişkisi olup, bu durumda göreve ilişkin usul hükümleri uygulanır". şeklinde düzenlenmiştir.

6102 sayılı TTK 16/1.maddesinde: "Ticaret şirketleriyle, amacına varmak için ticari bir işletme işleten vakıflar, dernekler ve kendi kuruluş kanunları gereğince özel hukuk hükümlerine göre yönetilmek veya ticari şekilde işletilmek üzere Devlet, il özel idaresi, belediye ve köy ile diğer kamu tüzel kişileri tarafından kurulan kurum ve kuruluşlar da tacir sayılırlar." ve TTK'nun 19.maddesinde "Bir tacirin borçlarının ticari olması asıldır.

Ancak, gerçek kişi olan bir tacir, işlemi yaptığı anda bunun ticari işletmesiyle ilgili olmadığını diğer tarafa açıkça bildirdiği veya işin ticari sayılmasına durum elverişli olmadığı takdirde borç adi sayılır. Taraflardan yalnız biri için ticari iş niteliğinde olan sözleşmeler, Kanunda aksine hüküm bulunmadıkça, diğeri için de ticari iş sayılır" hükmü bulunmaktadır.

Görevle ilgili düzenlemeler kamu düzenine ilişkin olup taraflar ileri sürmese dahi yargılamanın her aşamasında re'sen gözetilir. Görevle ilgili hususlarda kazanılmış hak söz konusu olmaz. Mahkeme duruşma yapmadan, yani taraflara tebligat yapıp onları dinlemeden dosya üzerinden de görevsizlik kararı verebilir. Taraflar da yargılama bitinceye kadar görev itirazında bulunabilirler. Görev itirazı yapılmış ise veya yapılmamış olsa bile re'sen mahkeme, ilk önce görevli olup olmadığını inceleyip, karara bağlamalıdır.

Bu açıklamalar ışığında somut olaya bakıldığında ise; taraflar arasındaki abonelik sözleşmesinde davalının abone grubu ticarethane olarak belirtilmekle birlikte, gerçek kişi olan davalınınTTK hükümlerine göre tacir sıfatına haiz olup olmadığının araştırılarak, tacir olması halinde uyuşmazlığın çözümünün yukarıdaki yasa hükümleri de gözetildiğinde Asliye Ticaret Mahkemesi'nin görevi içinde olduğu, tacir sıfatını haiz olmadığında ise uyuşmazlığın 6502 sayılı Kanun kapsamında kalmadığından Asliye Hukuk Mahkemesi olarak davanın görülmesi gerekir.

O halde mahkemece, davanın taraflarının tacir olup olmamasına göre uyuşmazlıkta Asliye Ticaret Mahkemesi'nin görevli olması halinde görevsizlik kararı verilmesi, değilse Asliye Hukuk Mahkemesinin görevli olması gözetilerek davaya devam edilmesi gerekirken bu husus göz ardı edilerek gerekli araştırma yapılmadan hüküm tesisi usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirmiştir.

2-)Bozma kapsamına göre davacının sair temyiz itirazları bu aşamada incelenmemiştir.