Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2016/210 K.2017/8019

Taraflar arasındaki alacak davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün, süresi içinde katılma yoluyla davacı vekili ve davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı vekili; .... Merkezinin davalıdan almış olduğu elektrik enerjisine uygulanan tarife ile ilgili olarak faturalandırma işleminin mevzuata uygun yapılmadığının tespit edildiğini, faturalarda ticarethane için belirlenen birim fiyatlarının esas alınması ve elektrik tüketim vergilerinin yersiz tahakkuk ettirilmesi sonucu müvekkili kuruma fazladan ve yersiz olarak tahakkuk ettirilen 122.845,29 TL'nin fatura ödeme tarihleri itibariyle işletilecek ticari temerrüt faizi ile birlikte iadesine karar verilmesini talep ve dava etmiş, ıslah dilekçesiyle talebini 247.283,61 TL'ye yükseltmiştir.

Davalı, özelleştirme öncesi tahsil edilen alacaklarla ilgili iade taleplerinin .... Genel Müdürlüğüne yöneltilmesi gerektiğini, abone gurubuna itiraz etmeyen, abone gurubu değişikliği için girişimde bulunmayan ve mevcut abone gurubuna ait birim fiyat üzerinden tüketim bedellerini rızaen ödemeye devem eden davacının geriye yönelik bir talep hakkı bulunmadığını, mevzuata aykırı bir durum gerçekleşmediğini belirterek; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece; bilirkişi raporu doğrultusunda davanın kabulü ile 247.283,61 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiş; hüküm, katılma yoluyla davacı vekili ve davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1- Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici sebeplere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre, davacı tarafın tüm ve davalı tarafın sair temyiz itirazlarının reddi gerekir.

2- Dava, yanlış tarife uygulanması nedeniyle fazla ödenen miktarın istirdadı istemine ilişkindir.

Dairemizin yerleşen ve istikrar kazanmış uygulamasına göre; abonenin resmi sağlık kuruluşu olduğunu bilen davalı ... idaresinin, tüketime ilişkin faturaları ilgili tarifeye göre düzenlemesi gerekir. Davacı abonenin, abone grubu tespitine zamanında itiraz etmemesinin sonuca bir etkisi bulunmamaktadır. Zira; abonenin resmi sağlık kurumu olduğunu bilen elektrik idaresinin aboneyi olması gereken abone grubuna dahil etmemiş olması kendi kusurundan kaynaklanmakta olup, hiç kimse kendi kusurundan hak elde edemez. Davacının, abone grubuna itiraz etmemesi elektrik idaresine bir hak bahşetmez.

Bununla birlikte; HMK’nun 281.maddesinde; tarafların, bilirkişi raporunda eksik gördükleri hususların, bilirkişiye tamamlattırılmasını; belirsizlik gösteren hususlar hakkında ise bilirkişinin açıklama yapmasının sağlanmasını veya yeni bilirkişi atanmasını mahkemeden talep edebilecekleri; mahkeme, bilirkişi raporundaki eksiklik yahut belirsizliğin tamamlanması veya açıklığa kavuşturulmasını sağlamak için, bilirkişiden ek rapor alabileceği; ayrıca gerçeğin ortaya çıkması için gerekli görürse, yeni görevlendireceği bilirkişi aracılığıyla, tekrar inceleme de yaptırabileceği açıklanmıştır.

Bilirkişiler, raporlarını hazırlarken raporun dayanağı olan somut ve özel nedenleri bilimsel verilere uygun olarak göstermek zorundadır. Bilirkişi raporu aynı zamanda Yargıtay denetimine de elverişli olacak şekilde bilgi ve belgeye dayanan gerekçe ihtiva etmelidir. Ancak, bu şekilde hazırlanmış raporun denetimi mümkün olup, hüküm kurmaya dayanak yapılabilir.

Bilirkişi raporu kural olarak hâkimi bağlamaz. Hâkim, raporu serbestçe takdir eder. Hâkim, raporu yeterli görmezse, bilirkişiden ek rapor isteyebileceği gibi gerçeğin ortaya çıkması için önceki bilirkişi veya yeniden seçeceği bilirkişi vasıtasıyla yeniden inceleme de yaptırabilir. Bilirkişi raporları arasındaki çelişki varsa hakim çelişkiyi gidermeden karar veremez.

Mahkemece hükme esas alınan bilirkişi kök ve ek raporlarında, davacı kurumun " B.2 Diğer Ticarethane Alt Grup/ Diğer-1" grubu kapsamında sayılması gerekirken " B.I Ticarethane Abone" grubuna dahil edilerek işlem yapıldığından toplam 112.738,47 TL fazladan davalı kuruma ödeme yapıldığı sonucuna ulaşılırken, fazladan ve yersiz tahsil edildiği belirtilen bedelin hesaplanmasına ilişkin herhangi bir abone grupları verisi, karşılaştırması veya hesaplama tekniği kullanılmadığı anlaşılmaktadır. Bilirkişi raporlarının bu haliyle davada uyuşmazlığı çözecek nitelikte, somut ve bilimsel verilere dayalı bulunmamaktadır.

Hal böyle olunca mahkemece, davacının elektrik tüketimlerinin resmi sağlık kuruluşları abone grubu tarifesi üzerinden faturalandırılması yapmak suretiyle, ticarethane abone grubuna dahil edilmesi nedeniyle, fazla ödenen miktarın tespiti için önceki bilirkişiler dışında oluşturulacak 3 kişilik konusunda uzman bilirkişi heyetinden, ilgili yönetmelik hükümleri değerlendirilerek, farklı abonelik gruplarının hesaplamasını da gösterir, hüküm kurmaya ve Yargıtay denetimine elverişli rapor alınarak, hasıl olacak sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, yukarıda belirtilen hususlar gözardı edilerek, mahkemece eksik bilirkişi raporlarına dayanarak, yazılı gerekçe ile karar verilmesi usul ve yasaya aykırı görülmüş, bu husus bozmayı gerektirmiştir.