Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2016/5135 K.2017/16020

Taraflar arasındaki asıl vasiyetnamenin tenfizi ve birleşen vasiyetnamenin iptali-tenkis davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, asıl davanın açılmamış sayılmasına ve birleşen davanın tefrikine yönelik olarak verilen hükmün, süresi içinde davacılar- birleşen davalılar vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacılar-birleşen davalılar; muris ...'nın 27/09/2006 tarihinde ... Noterliği'nde düzenlettirdiği 742 yevmiye numaralı vasiyetnamenin açılıp okunduğunu belirterek, murise ait vasiyetnamenin tenfizi ile dava konusu taşınmazların muris adına kayıtlı tüm hisselerin iptaline ve murisin miras bırakanlarından intikal etmiş ve edecek hisselerinin de dahil edilerek vasiyetname doğrultusunda davacılar adına kayıt ve teciline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı- birleşen davacı, vasiyetnamenin tenfizi talebinin reddi ile murisin temyiz kudretinden yoksun olduğunu belirterek vasiyetnamenin iptaline, olmadığı takdirde tenkise karar verilmesinin talep ve dava etmiştir.

Mahkemece, vasiyetnamenin tenfizi dosyası yönünden HMK'nun 150/6.maddesi gereğince davanın açılmamış sayılmasına ve birleşen vasiyetnamenin iptali-tenkis dosyasının tefrik edilmesine karar verilmiş, hüküm davacılar vekili tarafından temyiz edilmiştir.

İşlemden kaldırma ve davanın açılmamış sayılması müessesesi yazılı yargılama usulüne tabi davalar için HMK 150. ve basit yargılama usulüne tabi davalar için HMK 320. maddesinde düzenlenmiştir. HMK 150. madde gereğince; usulüne uygun biçimde çağırıldığı halde, taraflardan (veya vekillerinden) hiç biri duruşmaya gelmezse, mahkemece dava yenileninceye kadar dava dosyasının işlemden kaldırılmasına karar verilir (md. 150/1).

HMK'nun 150/6.maddesinde; "İşlemden kaldırılmasına karar verilmiş ve sonradan yenilenmiş olan dava, ilk yenilemeden sonra bir defadan fazla takipsiz bırakılamaz. Aksi halde dava açılmamış sayılır." hükmü gereğince, davanın iki defa yenilendikten sonra 3. kez takipsiz bırakılması halinde açılmamış sayılmasına karar verileceği açıklanmıştır.

Dosyası işlemden kaldırılmış olan dava, işlemden kaldırıldığı tarihten başlayarak üç ay içinde taraflardan birinin (veya vekilinin) dilekçe ile başvurması üzerine yenilenebilir. Yenileme dilekçesi, oturum, gün, saat ve yerini bildiren çağrı kağıdı ile birlikte taraflara tebliğ olunur (md. 150/4). İşlemden kaldırıldığı tarihten başlayarak üç ay içinde yenilenmeyen davalar sürenin dolduğu gün itibariyle açılmamış sayılır ve mahkemece bu hususta kendiliğinden karar verilerek kayıt kapatılır (md. 150/5). Dosyası işlemden kaldırılmış olan bir dava ancak iki kez yenilenebilir. İkinci yenilemeden sonra davanın tekrar (üçüncü defa) takipsiz bırakılması halinde davanın açılmamış sayılmasına karar verilir (md. 150/6).

Somut olayda; mahkemece, 16/01/2014 tarihinde dava bir kez takipsiz bırakıldığı, yasal süresi içerisinde dava yenilendiği, daha sonra 21/10/2015 tarihinde dava ikinci kez takipsiz bırakıldığı, HMK 150/6 maddesinde davanın ilk yenilemeden sonra birden fazla takipsiz bırakılamayacağı aksi halde davanın açılmamış sayılmasına karar verileceği, davacı vekili 21/10/2015 tarihli celseye katılmayarak davayı ikinci kez takipsiz bıraktığı ve davalı vekilinin de davayı takip etmediği gerekçesiye HMK 150/6 maddesi uyarınca açılmamış sayılmasına karar verilmiştir.

Dosya kapsamından; vasiyetnamenin tenfizi davasının mahkemenin de kabulünde olduğu gibi yazılı yargılama usulüne tabi olduğu, dolayısıyla HMK 150/6 maddesi gereğince davanın iki defa yenilendikten sonra 3. kez takipsiz bırakılması halinde açılmamış sayılmasına karar verilmesi gerekirken, mahkemece 21/10/2015 tarihli celsede davanın ikinci kere takipsiz bırakılması sonucu davanın açılmamış sayılmasına dair hüküm tesisi usul ve yasaya aykırı olup, bozmayı gerektirmiştir.