Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2016/5288 K.2017/16004

Taraflar arasındaki menfi tespit davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün, süresi içinde davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacılar; murisleri ...’ın davalı kurum ile yapılan abonelik sözleşmesi gereğince ... Köyü 2293 numaralı tarımsal sulama abonesi olduğunu, davalı kurum tarafından tüketilen enerji mukabilinde kendilerine gönderilen 03/01/2011 tanzim tarihli ve 8.589,68TL meblağlı elektrik fatura ihbarnamesindeki bedelin fahiş olduğunu beyan ederek faturanın 4.000,00 TL’lik kısmına olan itirazlarının kabul edilerek faturanın 4.589,68TL olarak tespit edilmesine karar verilmesini talep ve dava etmişlerdir.

Davalı; itiraz edilen 2010/12 dönem faturasının 17.10.2010 tarihli tutanağa istinaden tanzim edildiğini, tutanakta belirtildiği gibi R-S-T fazlarına ait gerilim uçları çapraz bağlı görüldüğünden sayacın %88 eksik değer kaydettiğinin tespit edildiğini bu nedenle ek tahakkuk yapıldığını belirterek davanın reddini dilemiştir.

Mahkemece; hükme esas alınan bilirkişi raporu doğrultusunda davanın kabulüne, davacılara ait 2293 numaralı tarımsal sulama aboneliğine ilişkin davalı kurum ... tarafından düzenlenen 03/01/2011 tarihli fatura tutarının davacı tarafın talebi ile bağlı kalınarak 4.589,68 TL olarak tespitine karar verilmiş, hüküm süresi içinde davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, elektrik kullanımı nedeniyle tahakkuk eden fatura bedelinden borçlu olmadığının tespiti istemine ilişkindir.

Sayacın müşterinin kusuru dışında doğru tüketim kaydetmemesi halinde yapılacak hesaplamaya ilişkin yasal düzenleme getiren Elektrik Piyasası Müşteri Hizmetleri Yönetmeliğinin 20. maddesi:

“(1) Sayacın, müşterinin kusuru dışında herhangi bir nedenle doğru tüketim kaydetmediğinin tespit edilmesi halinde,

a) Sayacın eksik veya fazla tüketim kaydettiği miktarın elektrik sayaçları tamir ve ayar istasyonlarında teknik olarak tespit edilmesi durumunda söz konusu tespit dikkate alınarak,

b) (a) bendinde düzenlenen tespitin bulunmadığı durumlarda; varsa müşterinin aynı döneme ait sağlıklı olarak ölçülmüş geçmiş dönem tüketimleri dikkate alınarak, yoksa sayaç doğru çalışır duruma getirildikten sonra müşterinin ödeme bildirimine esas ilk iki tüketim dönemine ait tüketimlerinin ortalaması dikkate alınarak, hesaplama yapılır ve fark tahakkuk ettirilir.

(2) Tahakkuka esas süre; doğru bulgu ve belgenin bulunması halinde 12 ayı, bulunmaması halinde ise 90 günü aşamaz.

(3) Tüketimdeki farklar, ilgili dönem birim fiyatlarıyla ve gecikme zam olmaksızın, perakende satış lisansı sahibi tüzel kişi tarafından müşteriye tahakkuk ettirilir. Müşterinin talep etmesi durumunda söz konusu miktar tahakkuk süresi kadar eşit taksitler halinde ödenir.

(4) Yukarıda yapılan hesaplamalar sonucunda bulunan fark müşteri lehine ise, 23 üncü maddenin dördüncü fıkrası hükümlerine göre iade veya mahsup işlemi yapılır.” yasal ifadesini içermektedir.

Somut olaya gelince; davaya konu abonelik hakkında 17.10.2010 tarihinde tutulan tutanağa göre yapılan kontrolde sayacın R-S-T fazlarına ait gerilim uçları çapraz bağlandığından dolayı sayacın %88 oranında eksik değer kaydettiği tespit edilmiş ve davaya konu fatura bu tutanağa istinaden tanzim edilmiştir. Abonenin kusuru dışında bir sebeple sayacın doğru tüketim kaydetmediği konusunda ihtilaf bulunmamaktadır.

Bu durumda davacıların sayacın eksik kaydetmesinden sorumlu olacağının kabulü gereklidir.

EPMHY 20. maddesine göre; sayacın müşterinin kusuru dışında herhangi bir nedenle doğru tüketim kaydetmediğinin tespiti halinde, varsa müşterinin aynı döneme ait sağlıklı olarak ölçülmüş geçmiş dönem tüketimleri (aboneliğin başlangıcından tahakkuk tarihine kadar olan geçmiş dönem tüketimleri) dikkate alınarak; yoksa, sayaç çalışır duruma getirildikten sonraki müşterinin ödeme bildirimine esas ilk iki tüketim dönemine ait tüketimlerinin ortalaması alınarak hesap yapılması gerektiği kuşkusuzdur.

Mahkemece benimsenen raporda ise bu yönde hesaplama yapılmamıştır, bu haliyle rapor yetersizdir.

Hal böyle olunca; dosyanın önceki bilirkişi dışında oluşturulacak üç kişilik uzman bilirkişi kuruluna verilmesi, bilirkişi heyetinden davalı kurumun davacı taraftan isteyebileceği elektrik bedelinin, Elektrik Piyasası Müşteri Hizmetleri Yönetmeliğinin 20. maddesine göre hesaplanması konusunda denetime elverişli yeni bir rapor alınarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, yetersiz bilirkişi raporu benimsenerek hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup, bozmayı gerektirmiştir.