Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2016/6410 K.2018/5304

Taraflar arasındaki tazminat davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, davanın kısmen kabulüne yönelik olarak verilen hükmün, süresi içinde davalı tarafından temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı. 17.06.2013 günü davalı ... 'a ait elektrik hattındaki arıza neticesinde yangın çıktığını, ... ili, ... ilçesi, ... Köyü ... Mezrası, ... Köyü ... Mezrası, ... Köyü ... Mezrası'nda hasada hazır durumdaki arazilerdeki ekinlerin yandığını, kendisine ait de ... köyü 154 no.lu parsel ve Sayarlar köyü 102, 111, 112 parselde tapuya kayıtlı taşınmazlardaki ekinlerin tamamına yakınının yandığını, buğday ekili olup yanan ekinlerin toplam alanının ...

1.Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2013/68 D.İş sayılı dosyası ile yapılan tespit neticesinde 301.531,63 m2 olduğunun tespit edildiğini, meydana gelen olayın tamamen davalının kusurundan kaynaklandığını, kendisinin hasada hazır durumdaki buğdayın ve samanın gelirinden mahrum kalmak suretiyle maddi zarara uğradığını ayrıca, topraktaki minerallerin de yangın neticesinde zarar gördüğünden gelecek sene için arazisinde verim düşüklüğü olacağını, yanan buğday başaklarından tarlaya dökülen buğday tanelerinin bir kısımının gelecek yılki ekimde tekrar filizlenip ekilecek ürüne karışıp ürünün kalitesini düşüreceğini ileri sürerek,

fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 90.000,00 TL maddi tazminatın 17.06.2013 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep etmiştir.Davalı; öncelikle yokluklarında yapılan delil tespitine ilişkin bilirkişi raporunu kabul etmediklerini, dava konusu yangının elektrik hatlarındaki arızadan kaynaklandığına dair herhangi bir delil ve emare olmadığını, yangının elektrik hattından başka fiil ve eylemlerden çıkma ihtimalinin de bulunduğunu, kendilerine atfı kabil bir kusur olmadığını, meydana gelen zararla aralarında illiyet bağı bulunmadığını,

yangının kendilerine ait iletkenlerden kaynaklandığı kabul edilse bile davacının basit koruyucu önlemleri alarak zararı önleyebilecekken bunu yapmadığından ağır kusurlu olduğunu, olayda kaçınılmazlık olgusunun incelenmesi gerektiğini, talep edilen tazminat miktarının fahiş olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.Mahkemece; olay tarihinde davalıya ait elektrik hatlarındaki çıkan yangının davacının ekili ürünlerinin bulunduğu tarlalarına sirayet etmesi sonucu davacının ürünlerinin yandığı,

kusur hususunda elektrik bilirkişilerinden ayrı ayrı rapor alındığı ve kusura ilişkin her iki raporda da davalı kuruma ve davacıya farklı oranlarda kusur verildiği, davalının sorumluluğu tehlike sorumluluğuna dayanmakta olup, tehlike sorumluluğu nedeniyle davacının kusuru nedeniyle tazminat miktarından indirim yapılamayacağı gerekçesi ile davacı yönünden kusur indirimi yapılmamış davanın kısmen kabulü ile 89.165,92 TL'nin 17.06.2013 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiş, hüküm; davalı tarafından temyiz edilmiştir.

1-) Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici sebeplere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre, davalının sair temyiz itirazlarının reddi gerekir.

2-) 6098 sayılı yeni Türk Borçlar Yasası’nın 69’uncu ve önceki 818 sayılı Borçlar Yasası’nın 58’inci maddelerinde “bir binanın veya diğer yapı eserlerinin malikleri, bunların yapımındaki bozukluklardan veya bakımındaki eksikliklerden” sorumlu ve bir kusurları söz konusu olmaksızın “doğan zararı gidermekle yükümlü” tutulmuşlardır. Bu sorumluluğa öğretide “kusursuz sorumluluk” veya daha geniş tanımıyla “kusura dayanmayan nesnel sebep sorumluluğu” denilmektedir. Burada malike kurtuluş kanıtı sunma olanağı tanınmamıştır. Malik, ancak illiyet bağını kesen sebeplerin (mücbir sebep, zarar görenin kendi kusuru, üçüncü kişinin ağır kusuru gibi ) varlığı durumunda sorumluluktan kurtulabilir.

Sorumlu kişi veya işletmenin, kusurlu olup olmaması, özen ödevini yerine getirip getirmemesi, işletme veya nesnede (şeyde) bir bozukluk veya noksanın bulunup bulunmaması, meydana gelen zararın tazmin borcu yönünden bir etkiye sahip değildir.

Zira bunların sebep oldukları zararlarda, kusurun bulunup bulunmadığı ya da rolünün olup olmadığının çoğu zaman bilinemediği veya ispat edilemediği gibi, sorumlu kişi veya işletme, her türlü özeni gösterse, gözetim ve denetim ödevini yerine getirse, gerekli bütün tedbirleri alsa bile, gene çoğu zararın meydana gelmesini önlemek mümkün değildir.

Bu sebeple sorumluluğunun bağlandığı olgu ile zarar arasında uygun illiyet bağı kurulduğu zaman, sorumluluk da gerçekleşmiş olacağından, bu işletme veya nesnelerin sahip veya işletenleri, bunların sebep oldukları zararı gidermek zorundadır.Bina veya yapı eseri malikinin sorumluluğunu ortadan kaldıran, bir başka deyişle, zarar ile yapımdaki bozukluk ve özen eksikliği arasında uygun “nedensellik bağı”nı kesen nedenler ise mücbir sebep, zarar görenin kendi kusuru ve üçüncü kişinin kusuru olarak belirlenmiştir.Buna göre, elektrik İletim direkleri de maddede belirtilen imal olunan şey kapsamında olduğundan,

elektrik İletim direklerinin sahibi bu tesisin korunmasından, bu bağlamda bakım eksikliğinden doğan zarardan kusursuz olarak sorumludur.Bunun yanında. TBK'nun 51/1. (BK'nun 43/1) maddesinde.

"Hâkim, tazminatın kapsamını ve ödenme biçimini, durumun gereğini ve özellikle kusurun ağırlığını göz önüne alarak belirler." hükmü getirilmiştir.Buna göre; zararın kapsamının tayininde, zarar gören davacının da zararın meydana gelmesinde kusurunun olup olmadığının araştırılıp, tartışılması gerekir. Zira. TBK'nın 52/1.

(BK m.44/1) maddesi gereğince; zarar gören, zararı doğuran fiile razı olmuş veya zararın doğmasında ya da artmasında etkili olmuş, yahut tazminat yükümlüsünün durumunu ağırlaştırmış ise hakim, tazminatı indirebilir veya tamamen kaldırabilir.Somut olayda mevcut delil durumuna göre, davaya konu yangının; davalıya ait elektrik hattındaki aşırı akımdan dolayı orta gelirim sigortasının atmış olması nedeniyle sigortadan çıkan kıvılcım sebebi ile çıkmış olduğu anlaşılmaktadır.Ne var ki mahkemece;

davaya konu olan yangına sebebiyet veren elektrik nakil hattının davacıya ait tarlada olup olmadığı hususunda gerekli araştırma ve inceleme yapılmamıştır.O halde mahkemece; öncelikle davaya konu olan elektrik nakil hattının davacıya ait tarlada olup olmadığı, yangının davacıya ait tarlada başlayıp başlamadığı kuşkuya yer vermeyecek şekilde tespit edildikten sonra, yangının başlama noktasına göre davacının alabileceği herhangi tedbir olup olmadığı,

bu doğrultuda TBK'nın 52/1.maddesi anlamında yangının ve zararın artmasında davacının da kusurunun bulunup bulunmadığı hususunda gerekli değerlendirme yapmak üzere dosyanın önceki bilirkişilerden farklı bir bilirkişiye verilerek yeniden rapor alınması sağlandıktan sonra hasıl olacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile karar verilmesi doğru görülmemiştir.